Молдағали ЖОЛДЫБАЕВ (1887-1938)

Батыс Қазақстан (бұ­рынғы Орал) облысының Ілбі­шін уезіне қарасты Қурайлы болысында өмірге келген. Әкесі орта дәулетті шаруа адамы болған көрінеді. Молда­ғали ауыл молдасынан сауат ашып, Қарасудағы орыс-қазақ мектебін үздік бітіріп шығады. 1910 жылы Орынбор орыс-қазақ мұға­лімдер мектебін тәмам­дайды. 1910-1918 жылдары қоғамдық жұмыстарға да белсене араласады. “Айқап” журналына, “Қазақ” газе­тіне еңбекші халықтың мұң-мүддесін көздейтін мақа­лалары жарық көріп тұрды. Орал облысындағы қазақ съезін ұйымдастырушы­лардың бірі болды. Осы басқосуда ауыл мұғалімдері тобының бейресми жетек­шілігіне сайланды. Мұнан кейін облыс қазақтарының Қаратөбеде өткен съезіне делегат болып қатысты. “Ақ жол” саяси ұйымына кірді.

Азамат соғысы бас­талған кезде ауылда болды. 1919 жылы Орал қаласына келіп, РК(б)П қатарына өтуге өтініш берді. 1920 жылы Жымпиты уез­дік ревко­мының уақытша құра­мына төр­ағалық етті. Сол жылғы қазан айында Орал облысы деле­гациясының тізімімен ҚАКСР ОАК мүшелігіне кандидат боп бекітілді. 1921 жылдың көктемінен бастап РК(б)П Жымпиты уездік комитетінің төрағасы, 1921-1922 жылдары Орал губер­ниялық атқару коми­теті төрағасының орын­басары болып істеді.

М.Жолдыбаев мұнан кейін Орынборға қызметке шақырылып, ҚАКСР Халық ағарту комиссариатының ғылым, баспасөз және әдебиет ісін басқаратын академиялық орталығының (Қазақстан Білім ордасы) төрағасы болып та­ғайындалады. РК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің баспа­сөз органы – “Еңбекші қазақ” газетін қазақ әдебие­тінің белді де беделді жазу­шылары Бейімбет Майлин мен Сәкен Сейфуллин кезек-кезек бас­қарып тұрған 20- жылдар­дың ортасына таман жауапты редакторлыққа келеді. Сөйтіп ол қаламы ұшқыр журналист ретінде танылды, белсенді газет ав­торлары тобын тәрбиеледі. Олардың арасынан кейін Т.Жүргенов секілді мемлекет қайраткері, С.Мұқанов, Е.Ал­доңғаров сияқты та­нымал қаламгерлер шықты.

М.Жолдыбаев 1927 жыл­дан бастап шыға бастаған ұлттық педагогикалық арнаулы басылым – “Жаңа мектеп” (“Қазақстан мек­тебі”) журналының алғашқы редакторы. 1933-1937 жыл­дары БК(б)П ОК жанындағы марксизм-ленинизм инсти­туты Қазақ филиалының қызметкері. Осы жерде жүргенде бұрынғы Алаш қозғалысына қатысқаны үшін “халық жауы” деген айыппен тұтқынға алынып, 1938 жыл­ғы ақпан айында атылды.

© 2010 Егемен Қазақстан газеті · RSS тізбектері:МақалаларПікірлер · Сайтта жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіруге болмайды.