Сапар БАЙЖАНОВ (1930-1999)

С.Байжанов 1930 жылы Жамбыл облысының Шай­қорық ауылында туған.

Еңбек жолын 1947 жы­лы Алматы облысы, Кеген ауданының Жалаңаш ауы­лын­дағы орта мектептің мұға­лімі болып бастады, содан кейін Кеген аудандық халық ағарту бөлімінің инспекторы болып жұмыс істеді.

1952 жылы ҚазМУ-дың журналистика бөлімін бітір­ді. 1950 жылы университет­те оқып жүрген кезінде “Ленин­шіл жас”газетіне әде­би қыз­меткер болып қабыл­данды, мұнда 1958 жылға жейін бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, редак­тордың орын­басары қызмет­терін атқарды.

1958-64 жылдары “Мәдениет және тұрмыс” жур­налында алдымен редак­тордың орын­басары, кейін бас редакторы болып жұмыс істеді.

1965-73 жылдары Қа­зақстан Компартиясы Орталық Комитетінің наси­хат және үгіт бөлімінің нұс­қаушысы, баспасөз секто­рының меңгерушісі, бөлім меңгерушісінің орынбасары қызметтерін атқарды.

1973 жылы “Социалис­тік Қазақстан” газетінің бас редакторлығына таға­йын­далды. Бұл қызметте 11 жыл жұмыс істеді. Осы жылдары ол Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің мүшесі, Қазақ ҚСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Қазақстан Жур­налистер одағы басқарма­сының төрағасы, КСРО Жур­налистер одағы бас­қармасы төрағасының орын­басары болып сайланды.

1984 жылдан 1994 жылғы зейнет демалысына шыққанға дейін республика Бас архив басқармасының бастығы болып істеді.

С.Байжановтың сіңірген еңбегі Халықтар достығы, Құрмет Белгісі ордендерімен, медальдармен, республика Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен атап өтілді. Оған “Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері” атағы берілген. Ол – Қазақ­стан Республикасы Гумани­тарлық ғылымдар академия­сының толық мүшесі.

С.Байжановтың шығар­машылық мұрасы роман­дардан, пьесалардан, сондай-ақ аудармалардан тұратын жиырмадан астам көркем шығармаларды құрайды. 1974 жылы оның “Үш қиян – үш даңғыл” очерктер кітабы КСРО Журналистер одағы­ның сыйлығына ие болды. Соңғы жылдары көбінесе архивтік зерттеулермен айна­лысып, көптеген тарихи мәліметтер мен құжат­тарды ғылыми айналымға ендірді. Оның “Архив – ай­ғақ” кітабы Ахмет Байтұр­сынов атындағы сыйлықты алса, “Абай және архив” туындысы Әлихан Бөкей­ханов атын­дағы сый­лықпен атап өтіл­ген.

С.Байжанов жан-жақ­ты білгір адам, еңбекқор да адал басшы, адамдарға ықыласшыл да сезімтал.

© 2010 Егемен Қазақстан газеті · RSS тізбектері:МақалаларПікірлер · Сайтта жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіруге болмайды.