Қызбелдің Қайсары

Жуырда Алматыдағы Ұлттық кітапханада Қазақстан Жазушылар одағы, Алматы қаласының әкімдігі Мәдениет және архивтер басқармасының ұйымдастыруымен Œткен кездесуде журналист, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Президент сыйлығының лауреаты Қайсар ›лімнің бірнеше кітабының таныстырылымы өтті.

Егемен Қазақстан
17.09.2018 2557
2

Қазақ баспасөзінің дамуына өзіндік үлес қосып, шығармашылық жылдарында 34 кітаптың жарық көруіне табаны күректей 55 жылын арнаған, бүгінде 70-ті еңсерген журналист, жазушы Қайсар Әлімнің Алаш қозғалысының 100 жылдығына кәделі сый ретінде ұсынған «Міржақыптың оралуы. Возвращение Миржакипа», таңдамалы көркем шығармалары топтастырылған «Безінген ләйлек», «Өз өрмегім» деп аталатын күнделіктерінің қос томдығы көпшіліктің назарына ұсынылды.

Әдеби іс-шараны жүргізген жазушы, журналист Жақау Дәуренбеков автор шығармашылығының ерекше бір кезеңдеріне тоқталып, пікір білдірушілер арасында әңгіменің жігін жалғап отырды. Ал Қазақстан Жазушылар одағы төрағасының орынбасары Бауыржан Жақып әдеби ортаға киелі шаңырақтың ізгі тілегін жеткізіп, бүгінгі күні шығармашылығына 55 жыл толып отырған жазушының жаңа кітаптарына құтты болсын айтты. – Әрбір күннің оқиғасына ерекше мән беріліп топтастырылған «Өз өрмегім» - бұл тұлғалық қаламгердің күнделігі, оның өмірге деген көзқарасы, ал ««Міржақыптың оралуы» баршамызды елең еткізіп отыр. Міржақып мүрдесінің сонау Карелия жерінен табылған кезінен басталған оқиғалардың барлығын «Егемен Қазақстаннан» ары қарай не болар екен деп журналист Қайсардың жаңалықтарынан елеңдеп күтіп отырушы едік, – деді Бауыржан Жақып.

 Бүгінде Қайсар Әлім шығармашылығын Міржақып Дулатовтың өмірімен, Әзілхан Нұршайықов есімімен байланыстырмау әсте мүмкін емес.

«Уақыт алыстаған сайын Міржақыбы халқына жақындай түсер!.. Көп біліп қана қоймай, інжу-маржанның ең керектісін халқын оятуға арнаған ақкөмей, даңғыл ой, кесек тілді дара тұлға Міржақып бүгін ортамызда жүргендей, ертеңге бірге қанаттасып, қолтықтасып бара жатқандай!..» деп толғайтын жазушы алаш қайраткерінің бұрын-соңды жарық көрмеген, парақтары әлі ашылып үлгермеген өмірінің ерекше бір сәттерін оқырманмен қауыштырды. Ал Міржақып мүрдесінің туған топырағында жай табуына қосқан еңбегі өз алдына ерек.

 Ұлттық әдебиетте махабаттың жыршысына айналған Әзілхан ағамен алмасқан хаттар мазмұны әдеби әлемнің ерекше бір сәттерін толғайды. Бүгінде үлкен кітапқа арқау болған бұл тақырып әдебиет сүйер ортаға сырға толы мазмұнымен құнды.

Қайсар Әлімнің журналистік еңбек жолы көп жағдайда қайраткерлікпен ұштасып жатады, дейді  аға буын. Оның тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіровпен сұхбаты да оқырмандар елеңдеп оқыған оқиғалардың біріне айналды.

«Қостанайдай топырағы киелі өңірде туып өскен Қайсардың тіл байлығы, ой өрісі, дарынды қарымы тектен-текке болмаса керек-ті. Туған топырақтан дарыған өжеттігі мен өткірлігі, соның арқасында ерекше шығармашылық иесі болуы жайдан-жай емес. Маған әсіресе, эсселері ұнайды. Сыр аға, Ғафу,  Сейіт Кенжахметов туралы жазғандары қайталанбас дүниелер дер едім. Мұнда жыр да, сыр да, көркемдік те көмкерілген. Журналист ретінде очерк жанрының санаулы шеберлерінің бірі. Осы ретте Кәмшат туралы жазылған шағын хикаятын айтсақ та жеткілікті. «Жаңағы бауырынан демеп желбіретіп жіберген ақ орамал нәзік қанаты талғандай, ұйыса өскен бір топ көденің өркешіне қонақтапты. Нәзік жанын піскілеген шөп тікенегінен қорынғандай үлп-үлп етеді...», міне, осы бір шөп үстіне түскен нәзік орамалды суреттеген сәтінен қасаң тілді көркем тілге айналдырған Қайсардың шеберлігін аңғарамын» деген Сарбас Ақтаев ағамыз жазушы шығармашылығына ерекше ілтипатын білдірді.

«Қайсар күнделікті тірлікте біздер байқай бермейтін, назар салмайтын дүниелерге тереңнен қарай білді. Алаш қайраткері Міржақыптың елімен қауышуына атсалысуының өзі оның қайсар қадамын білдірсе керек-ті. Қазақ әдебиетімізде айшықты орны бар Әзілхан Нұршайықовпен етене жақын болған да Қайсар. Қайсардың бойында нағыз журналистке сай қайсар мінез бар» деген ақжарма тілегімен бөліскен Қазақстанның Құрметті журналисі Мамадияр Жақып ағамыз қаламгерге сексен жасқа келгенше әлі талай дүниелер жаз деген тілегін арнады.

Әдеби кеш барысында ардагер журналист, ақын Жұмат Әнес, академик Сәбит Байзақов, сәулетші Әбдісағит Тәтіғұлов, ардагер-ұстаз Ағыбай Мұқатаев, ақын Шөмішбай Сариев, жазушы Зәкір Асабаев сынды зиялы қауым өкілдері жазушы шығармашылығы туралы қызықты естеліктерді ортаға салды.

Ал осы мәдени шараның өткізілуіне ұйытқы болған Ұлттық кітапхана директоры Жанат Сейдуманов шығармашыл тұлғаға ізгі тілегін білдіріп, қазақ қаламгерлеріне қандай кезде де қолдау білдіретіндігін жеткізді. 

Мәдени  шараның тағы бір мазмұнды бөлімі – елімізге белгілі кинорежиссер Қалила Омаров түсірген «Қалам киесі» деректі фильмінің көрсетілімі. Жазушы шығармашылығы мен өмірінің ерекше бір сәттерін бейнелейтін фильмде туған жер топырағынан бастау алған көріністерде қаламгердің тұлғалық келбеті жан-жақты қырынан ашылады.

«Анамның соңғы демі үзілерде «Қаламсабыңды қолыңнан тастама, ботам» деп айтып кеткен өсиет сөзі журналистік ғұмырымның айқын бағытына айналғандай... Соның айғағындай, шығармашылығымның 55 жылында еліміздің тарихына қатысты қадау-қадау оқиғалардың куәсі болыппын. Мәселен, тәуелсіздіктің  алғашқы таңын ақтаңгер ақын Ғафу Қайырбековпен бірге сапарлас болып жүріп Торғай елінде қарсы алсам, қазақтың тұңғыш ғарышкері Тоқтар Әубәкіровты Арқалық өңірінде көк аспаннан қарсы алдым. Алаш арысы Міржақып Дулатовтың Карелияда жатқан мүрдесін 57 жылдан соң туған жеріне әкеп қайта жерлеуге қатысуым, Чернобыль апатының қаһармандарына арналған алғашқы хикаятым, Кейкі батырдың бас сүйегін 93 жылдан кейін туған еліне әкеліп табыстауға қатысты мақалалар жазуым, астана Алматыдан Сарыарқа төріне қоныс аударғанда алғашқы келушілерді қарсы алып, («Егемен Қазақстанның» ұжымы да бар) 10 жыл бойы елорданың жаңа басталған құрылысын газет бетінде ұдайы көрсетуім сияқты, т.б. айшықты кезеңдер қаламгерлік ғұмырымның ұмытылмас сәттері» деген жүрекжарды пікірімен бөліскен «Қызбелдің Қайсары» тың тақырыптар сүрлеуіне қарай бет алды.

Эльвира СЕРІКҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

Оралдықтар 19 қаңтарда суық суға шомылады

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстар тұрақты жүргізіліп келеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу