Қазақстан-Түркия:Тамыры терең ынтымақтастық

Түркия Республикасына ресми сапары аясында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен кездесті. Салтанатты қарсы алу рәсімінен кейін Қазақстан мен Түркия президенттері арасында келіссөз өтті. Кездесуде бауырлас елдер басшылары екіжақты ынтымақтастықтың және сауда-экономикалық қатынастарды нығайтудың өзекті мәселелерін талқылады.

Егемен Қазақстан
14.09.2018 2838
2

Осы күні Н.Назарбаев Түркия Республикасының іскер топтар өкілдерімен кездесті, сондай-ақ Жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің үшінші отырысына қатысты. Іс-шара барысында сауда-экономикалық және инвестициялық мәселелер жан-жақты талқыланды. Сапар қорытындысы бойынша екіжақты ынтымақтастықты одан әрі нығайтатын бірнеше құжатқа қол қойылды.

Қол қою рәсімі аяқталғаннан кейін мемлекеттер басшылары журналистерге арналған баспасөз жиы­нын өткізді. 

Түркі тату болса, табыс көп

Қазақстан Президенті іскер топтар өкілдерімен кездесу барысында Түркияның бизнес өкілдері алдында сөйлеген сөзінде екі мемлекет арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық оң қарқын алып келе жатқанын атап өтті.

– Қазақстан мен Түркия ара­сындағы қатынастар өзара дос­тыққа, бауырластық пен сенімге негізделген. Сауда айналымы жөнінен Түркия Қазақстанның стра­тегиялық серіктестерінің ал­ғашқы ондығына кіреді. Екі ел арасындағы тауар айналымы 2017 жылы 27 процентке өсіп, 2 мил­лиард АҚШ долларына жуық­тады, – деді Нұрсұлтан Назар­баев.

Мемлекет басшысы инвес­ти­циялық ынтымақтастық пен эко­но­миканың түрлі са­ла­ларын­дағы бірлескен жобаларды іске асыру мәселелеріне тоқтал­ды. Атап айтқанда, тәуелсіз­дік ал­ғаннан бері елімізге Түр­кия 3 миллиард АҚШ дол­лары­нан астам инвестиция құйға­нын жә­не бүгінде Қазақстанда түрік ка­пи­талының қатысуымен 2 мыңға жуық кәсіпорын жұмыс істеп отырғанын атап өтті.

Сонымен қатар Қазақстан Пре­зиденті екі ел кәсіпкерлерін қол­дауға бағытталған «Жаңа си­нер­гия» бағдарламасының жү­зеге асырылу нәтижелері жө­нінде айтты.

– Осы бағдарлама аясында құны 800 миллион доллар бола­тын 23 жоба іске қосылып, 3 мың жаңа жұмыс орнының ашылуы­на мүмкіндік берді. Кеше ел­деріміздің бизнес өкілдері құны 1,7 миллиард доллардан аса­тын 24 келісімшартқа қол қой­ды. Бұл – біздің өзара сенім мен ынтымақтастығымыздың жарқын мысалы, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Кездесу барысында Мем­лекет басшысы Қазақстан­ның эко­номикалық артықшы­лық­тары­на және елімізде бизнес жүр­гізу үшін жасалған қолайлы жағ­дайларға назар аударды.

– Қазақстанда инвестициялық ахуалды жақсарту жөнінде ке­шен­ді жұмыстар жүргізілуде. Кәсіп­кер­лікті дамыту үшін заңна­маға тиісті өзгерістер енгізілді. Дү­ниежүзілік банктің «Бизнес жүргізу жеңілдігі» рейтингінде Қа­зақстан 190 елдің арасында 36-орында. Біздің мемлекет Эко­номикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Инвестициялық ко­ми­тетінің мүшесі болып саналады, – деді Қазақстан Президенті.

Сондай-ақ Нұрсұлтан Назар­баев Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесі мен «Қазақ Ин­вест» компаниясының жұмы­сы және инвесторлар үшін қарас­тырылған түрлі жеңілдіктер жөнінде айтты.

– Қазақстанда 11 арнайы эко­номикалық және 24 индустриялық аймақ бар. Олардың жұмысына қатысушылар үшін салықтық және өзге де жеңілдіктер қарас­тырылған. Түрік компанияларын Қазақстанда өз бизнестерін өркендетуге шақырамын, – деді Мемлекет басшысы.

Сонымен қатар Қазақстан Президенті еліміздің көлік-тран­зит әлеуетінің мүмкін­діктеріне жан-жақты тоқталды.

– Қазақстан Еуропа мен Азия ара­сын­дағы транс­кон­­ти-нентальды мульти­модаль­ды жүк тасымалын бел­сенді дамы­туда. Еліміз арқы­лы 5 темір жол және 6 халық­аралық авто­мобиль жолы өтеді. Транс­кас­пий мультимодальды жүк тасы­малын дамыту үшін көп жұмыс атқарылуда. Ақтау пор­тын жаңғыртып, оның мүмкіндік­терін кеңейттік, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Мемлекет басшысы Қа­зақ­стан­дағы өнеркәсіп кәсіпорын­дарын жекешелендіру үдері­сіне және агроөнеркәсіп кеше­нін­дегі инновациялық жобалар­ды іске асыруға шетелдік инвес­тор­лар­дың қатысу мүмкіндігі бар екенін де атап өтті.

Сонымен бірге Қазақстан Пре­­зи­денті түрік бизнесмендерін Назар­баев Университеті мен Ин­но­­ва­циялық технологиялар пар­кі базасында құрылған иннова­ция­лық кластерлердің жұмысына атсалысып, туристік саладағы бір­­лескен жобаларды жүзеге асы­ру мүмкіндіктерін қарастыруға ша­қырды.

– ЭКСПО-2017 көрмесінің базасында «Астана» халықаралық қаржы орталығы жұмыс істей бас­тады. Бұл орталық Нью-Йорк, Сингапур, Лондон және Ду­бай қалаларындағы қаржы орта­лық­тарының үздік моделі негізінде жұмыс жүргізеді. Оның құқықтық мәртебесі конституциялық заң­мен бекітілді, жұмыс тілі – ағыл­шын тілі. Бұл – өңірдегі қызметі ағылшын құқығына негізделген бірден-бір орталық, – деді Нұр­сұлтан Назарбаев.

Мемлекет басшысы «Ас­та­на» халықаралық қаржы ор­та­лы­ғының негізгі артықшы­лықтары жөнінде айтып, бұл орталықтың жұмысына қатысушылар үшін арнайы салық, валюта, виза және еңбек режімдері енгізілгенін атап өтті.

Соңында Қазақстан Пре­зи­ден­ті екі ел бизнесмендерін бүгін­гі жасалып отырған мүмкіндіктің бәрін пайдалана отырып, мем­ле­кет­аралық байланыстарды дамыту және нығайту ісіне белсенді атса­лысуға шақырды.

Инвестициялық әріптестік нығая түседі

Бұдан соң Мемлекет басшысы Қазақстан мен Түркия арасындағы Жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің үшінші отырысына қатысты.

Қазақстан Президенті оты­рыс­қа қатысушылар алдында сөй­леген сөзінде екіжақты ынтымақ­тастықтың қазіргі мәселелеріне жан-жақты тоқталды.

– Қазақстан мен Түркия ара­сын­дағы қарым-қатынас страте­гиялық серіктестік рухында дамып келеді. Сауда-эконо­ми­калық байланыстар ынтымақ­тас­ты­ғымыздың маңызды бөлігі саналады, – деді Мемлекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев Түр­кия­ның маңызды инвестициялық әріптестеріміздің бірі екенін айт­ты.

Қазақстан Президенті екі­жақты байланыстарды одан әрі нығайтудың нақты шараларына тоқталды.

Нұрсұлтан Назарбаев өзара ынтымақтастық мәселелерін ше­шу үшін Қазақстан мен Түркия ара­сындағы үкіметаралық комис­сияның мүмкіндіктерін тиімді пайдалану қажеттігін атап өтті.

Сонымен қатар Мемлекет басшысы «Жаңа синергия» атты бірлескен бағдарламаны жүзеге асыру нәтижелеріне тоқталып, инвестициялық әріптестікті дамыту перспективалары туралы әңгімеледі.

– Бүгінде Қазақстан «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында көлік инфрақұрылымын жаңар­туда. Біз осы бағдарламаны іске асыру нәтижесінде Орталық Азия­дағы жетекші логистикалық хабқа айналуды жоспарлап отырмыз. Осыған байланысты бізге елдеріміздің транзиттік әлеуетін тиімді пайдалану қажет, – деді Қазақстан Президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев мұнай-газ және әскери-өнеркәсіп са­ла­лар­­ындағы қатынастарды ны­ғай­ту мәселелеріне назар аударды.Сон­дай-ақ Мемлекет басшысы аг­роөнеркәсіп кешенінде, турис­тік және ғылыми-техни­ка­лық са­ла­ларда тиімді байланыс­тар ор­на­тудың маңызды екенін атап өтті.

Кеңес барысында мәдени-гу­ма­нитарлық ынтымақтастық мә­се­лелеріне де ерекше мән берілді.

Бекем бауырластықтың бедерлі белесі

Нұрсұлтан Назарбаев Түр­кия Республикасына ресми са­парының қорытындысы бойын­ша бұқаралық ақпарат құрал­дары­ның өкілдері үшін брифинг өткізді.

Журналистер алдында сөйле­ген сөзінде Мемлекет басшысы қонақжайлылық көрсеткені үшін Түркия Республикасының Президенті Режеп Ердоғанға ризашылық білдіріп, өткен президент сайлауындағы жеңісімен құттықтады.

«Ресми сапарға түрік еліне шақырып, қонақжайлылық көр­сет­кендеріңіз үшін барша­ларыңызға, ең алдымен Пре­зи­дент мырзаға шын жүрегіммен алғысымды айтамын. Бауырлас Түркияның ішкі саяси тұрақ­тылығы мен тыныштығы Қазақ­стан үшін өте маңызды. Режеп Тайип Ердоғанды биылғы маусымда жаңа жүйе бойынша өткен президенттік сайлаудағы айқын жеңісімен тағы да шын жүректен құттықтаймын.

Сайлау нәтижесі түрік хал­қы Президент мырзаның ерен ең­бегін жоғары бағалап, жүргізіп отырған саясаты мен страте­гия­лық бағыттарын қолдап отыр­ғандығын әлем алдында көрсетті. Барша қазақстандықтардың атынан Түркия басшылығының жаңа бастамаларына табыс, бауырлас түрік халқына бақ-береке тілеймін. Түркия – Қазақстанның ең жақын әрі сенімді стратегиялық әріптестерінің бірі. Қазір ор­тақ тарих пен рухани мұраға негізделген қарым-қатынасымыз өрістей түсуде. Байланысымыз барлық салада ілгерілеп, дамып келеді», деді Елбасы.

Мемлекет басшысы Түркия Президентімен мазмұнды әрі нә­тижелі келіссөздер жүргізгенін атап өтіп, осы заманның өзекті мәселелері жөнінде ой-пікір алмасқанын мәлімдеді.

Нұрсұлтан Назарбаев Қазақ­стан мен Түркия арасындағы қарым-қатынастардың страте­гиялық сипатын атап өтті.

– Ортақ тарих пен рухани құндылықтарға негізделген қа­рым-қатынастарымыз қарқынды дамып, барлық бағыттар бойынша нығая түсуде, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысы Түркия Республикасының Президенті Ре­жеп Ердоғанмен өткен келіссөз нә­ти­желеріне жан-жақты тоқтал­ды.

– Бүгін Түркия Президентімен мазмұнды әрі нәтижелі келіс­сөз өткіздік. Бұл кездесу өзек­ті мәселелер жөнінде пікір алма­суға мүмкіндік берді. Жал­пы, Ас­тана мен Анкара өңірлік жә­не халықаралық проблемалар­ды әр­дайым ашық талқылайтынын атап өткім келеді. Бұл мәселелер бойынша біздің ұстанымдарымыз ұқсас, – деді Қазақстан Пре­зи­денті.

Сондай-ақ Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан мен Түркия арасындағы Жоғары дең­гейдегі стратегиялық ынты­мақ­тастық ке­ңесінің үшінші оты­рысы екіжақты қатынастарға одан әрі тың серпін беретініне сенім біл­дірді.

Мемлекет басшысы екі елдің саяси диалог пен бауырлас ха­лық­­тардың достығын әрі қарай ны­ғай­тып, тереңдете түсуге мүд­делі екенін айтты.

Сонымен қатар Қазақстан Президенті екі мемлекет арасын­дағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастық мәселелеріне тоқталды.

– Қазір елімізде түрік капи­та­лының қатысуымен құрылған 1800-ден астам кәсіпорын бар. Тауар айналымының көлемі өткен жылы шамамен 2 миллиард доллар болды. Бұл көрсеткішті болашақта 5 миллиард долларға жеткіземіз деп келістік, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Нұрсұлтан Назарбаев «Жаңа синергия» атты бірлескен бағ­дар­ламаны жүзеге асырудың аралық қорытындыларын атап өтіп, «түрік бизнесінің капитандарымен» жүргізілген келіссөздердің нәтижелеріне тоқталды.

– Жалпы, сапарым барысында құны 2 миллиард долларға жуық коммерциялық жобаларға қа­тысты келісімдерге қол қойылды. Алдағы уақытта бүгінгі қол жеткізген уағдаластықтарды жү­­зе­ге асыру үшін күш жұмыл­ды­руы­мыз қажет, – деді Мемле­кет басшысы.

Қазақстан Президенті түрік ин­весторларын Ақтау және Құ­рық порттары негізінде жұмыс іс­теп жатқан көлік-логистика ха­бын дамытуға белсенді атса­лы­суға шақырды.

– Бүгінгі келіссөздер бары­сында біз көлік-транзит, мұ­най-газ, әскери-техникалық, ауыл ша­руа­шылығы, туризм, мәде­ниет, білім, ғылым және техно­логия са­лаларындағы ынтымақ­тас­тығы­мызды талқыладық. Біз осы бағыттар бойынша өзара ық­пал­дас­тығымызды нығайтуға уағда­ластық, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Атажұртқа құрмет

Жиын барысында сөз алған Түр­кия Президенті Р.Ердоған Қазақ­стан Президентіне ресми са­пары үшін ризашылық білді­ріп, кездесулер нәтижесін жо­ғары бағалады.

Түркия Республикасының Пре­зиденті сауда-экономикалық бай­ланыстарды кеңейту, білім және мәдениет салаларындағы ынты­мақтастықты тереңдету мәсе­лелеріне қатысты келіс­сөздердің маңызды нәтижелеріне тоқталып, оның оң қарқынын атап өтті.

Өз сөзінде Режеп Тайип Ер­доған Атажұрттан келген делегацияны өз резиденциясында қабылдағанына қуанышты екенін жеткізіп, Елбасы Н.Назарбаевты Түркі әлемінің ақсақалы деп санайтынын тағы бір мәрте еске салып өтті.

«Түркі әлемінің ақсақалына тағы бір рет қош келдіңіз деймін. 2015 жылы Қазақстанда басталған Жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің үшінші отырысын Анкарада өткіздік. Н.Назарбаевпен соңғы рет 3 қыр­күйекте Қырғызстанда өткен Түркітілдес мемлекеттер ынты­мақтастық кеңесінің VI саммиті барысында бас қосқан едік. Құрметті әріп­тесім­мен жеке кездесуде және деле­га­циялық басқосуда екіжақты, күн тәртібінде тұрған бүкіл мәсе­лелерді шынайы түрде талқыладық. Өте ауқымды әрі тиімді кездесу өтті», деді Р.Ердо­ған.

Сондай-ақ осы сапар барысында бірқатар маңызды құжаттарға қол қойылғанын атап өтіп, соған сәйкес жалпы сомасы шамамен 2 миллиард доллардан асатын 20-дан астам құжатқа екі елдің жауапты мекемелері мен жекеменшік секторы өкілдері қол қойғанын жеткізді.

«Келіссөздер барысында экономика, сауда, қорғаныс және білім беру салаларына қатысты екіжақты мәселелерді жан-жақ­ты әрі айрықша талқыладық. Түр­кия мен Қазақстан қарым-қаты­нас­тарының барлық салада жоға­ры деңгейге жетуі үшін алдағы уақытта қарқынымыз бен ын­та­мызды арттыра түсеміз. Қазақ­станмен екіжақты ынтымақтас­тықты дамытуға және Түркі ке­ңе­сінің жұмысына қарқын беру жөнінде келістік», деді Түркия Президенті.

Соңында Р.Ердоған Қазақ­станды Атажұрт деп санайтынын тағы бір мәрте қайталап, Елбасы Н.Назарбаевқа алғысын білдірді. Терең де тамырлы тарихымыздан нәр алған Түркия мен Қазақстан қарым-қатынасының болашақта одан әрі нығайып, дамитынына сенім білдірді.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан» – Анкарадан (Түркия)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу