Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.

 

Егемен Қазақстан
09.10.2018 71
3

Dúnıejúzilik saýda uıymynyń derekterine súıensek, ınvestısıalyq tıimdiligi boıynsha bul sala munaı-gaz sektorynan kem túspeıdi eken. Iаǵnı, qalaýyn tapsa týrızmge salǵan ár tıyn ıesine eselep qaıtady. Dúnıe júzi boıynsha jyl saıyn bólinetin ınvestısıanyń 7 prosenti týrızmge tıesili ekeni soǵan baılanysty deýge bolady.  

Oǵan qosa, jahandyq jyldyq IJО́-niń 10 prosenti týrızm salasyna tıesili. Salyq túsimderiniń 5 prosenti da soǵan tıesili. Aıta bersek, artyqshylyqtary kóp. Munyń bári týrızm sektory eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalynda qanshalyqty mańyzdy oryn alatynyn aıqyn kórsetse kerek. Osyny áýel bastan túsingen elder «altyn shyqqan jerdi belden qazýǵa» beıimdelip alǵan. Olar memleket bolyp, halyq bolyp týrısterdi neǵurlym kóbirek tartýǵa, olardyń jyl aralatpaı qaıta soǵýyna jaǵdaı jasaýǵa jantalasady. 

Osy oraıda biz týrıstik tartymdylyq úshin damyǵan ınfraqurylym, tartymdy tarıhı nysan, kórikti tabıǵat, paıdaly iskerlik sharalarmen qatar,  azamattardyń qaýipsizdigi de mańyzdy faktor sanalatynyn atap ótkimiz keledi. О́kinishke qaraı, jaıshylyqqa qonaqjaımyz dep maqtanatyn qazekeńniń týrısterge kelgende qatyńqy qabaq tanytqan kezderi az emes. Jasyratyn nesi bar, elimizge kelgen týrısterdiń túrli kepke tap bolǵany týraly aqparattardy ǵalamtordan jıi kezdestirýge bolady. 

Máselen, ótken jyly EKSPO-ny kórýge elordaǵa kelgen vengrıalyq meımandy áýejaıdan qonaqúıge deıin jetkizgeni úshin 40 myń teńgesin sypyryp alǵan taksıst týraly aqparat otandyq BAQ-tardy aıtpaǵanda, sheteldik biraz BAQ-ta taraldy. Áleýmettik jelide alqyn-julqyn bolyp talqylaǵandardyń ózi bir tóbe. Al «Bas synsa – bórik ishinde, qol synsa – jeń ishinde» degen qaǵıda týrısterge júrmek emes. Saıahattaǵandy súıetin qaýym qandaı da bir el nemese naqty nysan týraly arnaıy saıttardy, áleýmettik jelidegi tıisti toptardy súzip otyrýdy ádetke aınaldyrǵan. Olar ózderi estigen derekterdi  ózara almasyp otyrady.  Qysqasy, «Bálen jerde bireýdi uryp ketipti», «Túgen jerde tonap ketipti» degen syndy teris jańalyqtar kózdi ashyp-jumǵansha álemdi sharlap kete barady. Sóıtip álemdik arenada endi tanylyp kele jatqan eldiń ımıdji úshin úlken soqqy bolyp tıedi. 

Týrıster eń kóp keletin Almatyda da byltyr brıtandyq bir bozbala soqqyǵa jyǵylyp, qaltasyndaǵy barynan aıyryldy. Polıseıler jedel qımyldap, buzaqyny ustap, brıtandyqtyń qoldy bolǵan qarjy men buıymyn qaıtaryp bergenimen, shahardaǵy qaýipsizdikke qatysty teris kózqarastyń ornyn toltyra almasy anyq. Osyǵan uqsas basqa da mysaldardy tize berýge bolady. Iá, Parıjde, Londonda, Mılanda, Barselonada, basqa da qalalarda týrıster múlde tonalmaıdy, taıaq jemeıdi deýge bolmaıdy, árıne. Biraq ol elderdiń jaqsy aty áldeqashan alǵa ozyp ketken, anaý-mynaý usaq-tıek oqıǵalar aspandap turǵan ataǵyna nuqsan keltire qoımaıdy. 

Osydan birneshe jyl buryn Túrkıanyń ystambýl, Ankara syndy iri qalalarynda dúrkin-dúrkin jarylys bolyp, eldi dúr silkindirgeni belgili. Alaıda Antalıa, Kemer, Býrsa syndy týrıstik núktelerindegi qaýipsizdik sol báz- baıaǵy qalpynda saqtaldy. Ony aıtasyz, teńiz jaǵasyn, qalalardyń qaltarys-bultarys kóshelerin kúzetetin atty jandarmerıa qyzmeti iske qosyldy. Ol jaqta bizdegideı oqa jaǵalylarǵa osyqyrynyp qaramaıdy, kerisinshe atqa mingen polıseılerdi qyzyqtap, sýretke túsip, bir jasap qaldy. Mine, týrıst tartýdyń úlgisi. 

Árıne bizde jaǵdaı qıyn dep qara aspandy tóndire berýge taǵy bolmaıdy. О́tken jyly qysqy Azıada, EKSPO-2017 syndy halyqaralyq sharalardyń arqasynda elge kelgen sheteldik meımandardyń jalpy sany 3 mıllıonnan asyp tústi. Árıne bul jyl saıyn bir qalasynyń ózine ondaǵan mıllıon adam keletin álemdik týrızmniń ortalyqtarymen salystyrǵanda túkke turmaýy múmkin, bul salanyń eńsesin tikteýge endi kirisip jatqan biz úshin ájeptáýir jaqsy kórsetkish.  

«Qazaq osy ashyq-jarqyn qabaǵy, Qonaq kelse shabylyp bir qalady...» deýshi edi Qad-aǵań, Qadyr Myrza-Áli ataqty óleńinde. Aýyl-aımaqqa kelgen qonaqty asty-ústine kútip alatyn, Qudaı bergen qonaqjaı qasıetimiz joıyla qoıǵan joq. Endi sol ashyq-jarqyn qabaǵymyz alys-jaqynnan kelgen meımardarǵa kórsete bilsek, bul ózimiz úshin de, elimiz úshin de paıdaly bolary sózsiz.

Arnur ASQAR,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу