Ет экспорты әлеуетін арттыру жолында

Елімізде биылғы жылы етті мал ша­руашылығын дамытудың жаңа бағ­дарламасы іске қосылды. Мақсаты – мем­лекет және қаржы институттары тарапынан шаруаларға кешенді түрде қолдау шаралары арқылы саланың экспорттық әлеуетін арттыру, еңбек өнімділігін көтеру болып табылады.  

Егемен Қазақстан
12.10.2018 12930
2

Бұл – Мемлекет басшысының тұ­рақ­ты басымдық беріп келе жатқан өзек­ті мәселелерінің бірі. Елбасы жа­қында Қазақстан  халқына арнаған «Қа­­зақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында «Агроөнеркәсіп кешенінің әлеуетін толық іске асыру керек. Негізгі міндет – еңбек өнім­ді­лігін және қайта өңделген ауыл ша­руа­шылығы өнімінің экспортын 2022 жыл­­ға қарай 2,5 есе көбейту», деп атап көр­сетті. 

Иә, елімізде мал шаруашылығын, оның ішінде етті мал шаруашылығы са­ласын дамытуға қажетті барлық қолайлы жағдайлар бар. Еліміз жайы­лымдық жердің көлемі бойынша әлем­де бесінші орынды иеленеді. Мал ша­руашылығы үшін 180 миллион гектардан астам жайылымдық жер бар. Фер­мерлердің қатты жем-шөп базасын құру үшін 2 миллион гектардан ас­там жерді суармалы шабындыққа ай­налдыруға мүмкіндіктері бар. Со­нымен бірге халқымыздың жартысынан астамы ауылдық жерлерде тұрады және атакәсіппен айналысу дағдысы дәстүрге айналған. 

Қазақстандық фермерлерді ет­ті мал шаруашылығын дамыту мақса­тындағы іске жұмылдыруда соңғы жыл­дары жемісті жұмыс істеп келе жат­қан республикалық «Сыбаға» бағдар­ламасының берері мол.

Жақында Ақтөбе облысында атал­ған бағдарлама бойынша Ресей Феде­рациясынан асыл тұқымды ірі қараның бірінші партиясы әкелінді.

– «Сыбаға» бағдарламасының не­гізгі мақсаты – фермерлік шаруашы­лық­­тар­ды қолдау және ірі қара мал басы санын көбейтуді қамтамасыз ету болып табылады. Ақтөбе облысында аталмыш бағдарламаның аясында фер­мерлер шетелден асыл тұқымды ірі қара мал сатып алуда. Бүгінгі күн­ге дейін облысымыз бойынша 43 фер­мерлік шаруашылық осы мақсатта же­ңілдетілген несие алды. Оларға қор тарапынан қаржыландыру нәтижесінде 2 мыңнан астам етті асыл тұқымды ірі қараны сатып алуға қаражат берілді, – дейді «Ауыл шаруашылығын қар­жылық қолдау қоры» акционерлік қо­ға­мы Ақтөбе филиалының директоры Гүлжанат Ерғазина. 

Нақты мысал келтіретін бол­сақ,­ Ақтөбе облысы, Байғанин ауданын­дағы «Қызыл шоқы» шаруа қожалығы биыл­ғы жылы Ресейдің Пермь айма­ғынан герефорд тұқымының 75 бас ет­ті сиырларын сатып алды. Шаруа қожалығының басшысы Ринат Ерға­лиев­тің айтуы бойынша, «Қызыл шо­қы» шаруа қожалығы 2012 жылдан­ бері бұл салада жемісті жұмыс атқа­рып келеді  екен. Шаруа қожалығы қоныстанған Байғанин ауданында­­­­ғы «Қызыл бұлақ» селолық округі аудан­­ орталығынан 85 шақырым қа­шық­­­­тықта орналасқан. Қазіргі кезең­де шаруа қожалығында 900 шаршы метр аумақты алып жатқан мал­ ша­руашылығы кешені бар. Соны­мен бір­ге 4840 гектар жайылым және 15 гек­тар шабындық жер де осы шаруа қожалығының иелігінде көрінеді. Ша­руашылықта жем-шөп дайындауға қа­жетті техникалар да сақадай-сай. 

– Мал шаруашылығын дамыту үшін жасалып жатқан мемлекеттік кө­мекті тұрақты көріп келе жатырмыз. Алғаш рет «Қызыл шоқы» шаруа қожалығы 2016 жылы «Ауыл шаруа­шылығын қаржылық қолдау қорынан» «Игі­лік» бағдарламасы бойынша 30 мал басын сатып алу үшін несиелік қар­жы алды. Біз бұл несиелеудің артық­шылықтарын барынша сезіндік. Атап айтқанда, берілген қаржының үс­теме проценті төмен және ұзақ мерзім­ге беріледі, – дейді өз сөзінде «Қызыл шо­қы» шаруа қожалығының басшысы Ринат Ерғалиев. 

Гүлжанат Ерғазинаның пікірінше, асыл тұқымды етті мал шаруашылығы са­ла­сында еңбек ететін фермерлерге барынша қаржылық мүмкіндіктер жасалған. Мәселен, бір фермердің 70 миллион теңгеге дейін несие алатын мүмкіндігі бар. Несие 15 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Оның үстіне алғашқы екі жылда фермерлер несие төлеуден босатылады. Мемлекет субсидиялау арқылы несиенің 14 проценттік үстеме ақысын 4 процентке дейін төмендетуге және шетелдерден етті асыл тұқымды малдың құнын азайтуға субсидия төлейді. Сонымен, тиімді сыйақы үстемесі жылына 4,4 % аспайды.

– Биылғы жылы біз Қордан 40 мил­лион жеңілдетілген несиеге қол жет­­кіздік. Өзіміз Ресейдің Пермь айма­ғындағы Кляпов елді мекеніне ба­рып 75 бас герефорд асыл тұқымды ірі қара сатып алдық. Қазіргі күні әке­лінген асыл тұқымды мал арнайы ка­рантиннен өткізіліп, шаруа қожа­лығының жайылымдарында жайылып жа­тыр, – дейді Ринат Ерғалиев.      

Міне, осылай шағын шаруашы­лық­тар 2017-2021 жылдарға арналған агро­өнеркәсіптік кешенді дамытудың Мем­лекеттік бағдарламасы шеңберінде ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін кө­теру жұмыстарына қатысуда. Бұл бағыт бойынша шаруашылықтар шетелден асыл тұқымды мал сатып алып, одан төл алады. Етті жас малды бор­дақылау алаңдарына тапсырады. Олар, тиісінше еттің тауарлы кө­ле­мін жинақтап, оны ішкі және сырт­қы нарықтарға жеткізумен айналысады. Бұл жұмыстың арқасында шаруа­шылықтардың бәсекеге қабілеттілігі көтеріліп, жергілікті малдың саны мен сапасы артады.

Ауыл шаруашылығы министрлігі әзірлеген агроөнеркәсіптік кешенді мем­лекеттік қолдаудың жолдары осын­дай. Ең маңыздысы – ауыл тұр­ғын­дары жұмыспен қамтылып, отан­дық азық-түлік нарығының тұрақтылығы нығайып, саланың экспорттық бағыт­тылығы күшейеді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу