Ет экспорты әлеуетін арттыру жолында

Елімізде биылғы жылы етті мал ша­руашылығын дамытудың жаңа бағ­дарламасы іске қосылды. Мақсаты – мем­лекет және қаржы институттары тарапынан шаруаларға кешенді түрде қолдау шаралары арқылы саланың экспорттық әлеуетін арттыру, еңбек өнімділігін көтеру болып табылады.  

Егемен Қазақстан
12.10.2018 13386
2

Бұл – Мемлекет басшысының тұ­рақ­ты басымдық беріп келе жатқан өзек­ті мәселелерінің бірі. Елбасы жа­қында Қазақстан  халқына арнаған «Қа­­зақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында «Агроөнеркәсіп кешенінің әлеуетін толық іске асыру керек. Негізгі міндет – еңбек өнім­ді­лігін және қайта өңделген ауыл ша­руа­шылығы өнімінің экспортын 2022 жыл­­ға қарай 2,5 есе көбейту», деп атап көр­сетті. 

Иә, елімізде мал шаруашылығын, оның ішінде етті мал шаруашылығы са­ласын дамытуға қажетті барлық қолайлы жағдайлар бар. Еліміз жайы­лымдық жердің көлемі бойынша әлем­де бесінші орынды иеленеді. Мал ша­руашылығы үшін 180 миллион гектардан астам жайылымдық жер бар. Фер­мерлердің қатты жем-шөп базасын құру үшін 2 миллион гектардан ас­там жерді суармалы шабындыққа ай­налдыруға мүмкіндіктері бар. Со­нымен бірге халқымыздың жартысынан астамы ауылдық жерлерде тұрады және атакәсіппен айналысу дағдысы дәстүрге айналған. 

Қазақстандық фермерлерді ет­ті мал шаруашылығын дамыту мақса­тындағы іске жұмылдыруда соңғы жыл­дары жемісті жұмыс істеп келе жат­қан республикалық «Сыбаға» бағдар­ламасының берері мол.

Жақында Ақтөбе облысында атал­ған бағдарлама бойынша Ресей Феде­рациясынан асыл тұқымды ірі қараның бірінші партиясы әкелінді.

– «Сыбаға» бағдарламасының не­гізгі мақсаты – фермерлік шаруашы­лық­­тар­ды қолдау және ірі қара мал басы санын көбейтуді қамтамасыз ету болып табылады. Ақтөбе облысында аталмыш бағдарламаның аясында фер­мерлер шетелден асыл тұқымды ірі қара мал сатып алуда. Бүгінгі күн­ге дейін облысымыз бойынша 43 фер­мерлік шаруашылық осы мақсатта же­ңілдетілген несие алды. Оларға қор тарапынан қаржыландыру нәтижесінде 2 мыңнан астам етті асыл тұқымды ірі қараны сатып алуға қаражат берілді, – дейді «Ауыл шаруашылығын қар­жылық қолдау қоры» акционерлік қо­ға­мы Ақтөбе филиалының директоры Гүлжанат Ерғазина. 

Нақты мысал келтіретін бол­сақ,­ Ақтөбе облысы, Байғанин ауданын­дағы «Қызыл шоқы» шаруа қожалығы биыл­ғы жылы Ресейдің Пермь айма­ғынан герефорд тұқымының 75 бас ет­ті сиырларын сатып алды. Шаруа қожалығының басшысы Ринат Ерға­лиев­тің айтуы бойынша, «Қызыл шо­қы» шаруа қожалығы 2012 жылдан­ бері бұл салада жемісті жұмыс атқа­рып келеді  екен. Шаруа қожалығы қоныстанған Байғанин ауданында­­­­ғы «Қызыл бұлақ» селолық округі аудан­­ орталығынан 85 шақырым қа­шық­­­­тықта орналасқан. Қазіргі кезең­де шаруа қожалығында 900 шаршы метр аумақты алып жатқан мал­ ша­руашылығы кешені бар. Соны­мен бір­ге 4840 гектар жайылым және 15 гек­тар шабындық жер де осы шаруа қожалығының иелігінде көрінеді. Ша­руашылықта жем-шөп дайындауға қа­жетті техникалар да сақадай-сай. 

– Мал шаруашылығын дамыту үшін жасалып жатқан мемлекеттік кө­мекті тұрақты көріп келе жатырмыз. Алғаш рет «Қызыл шоқы» шаруа қожалығы 2016 жылы «Ауыл шаруа­шылығын қаржылық қолдау қорынан» «Игі­лік» бағдарламасы бойынша 30 мал басын сатып алу үшін несиелік қар­жы алды. Біз бұл несиелеудің артық­шылықтарын барынша сезіндік. Атап айтқанда, берілген қаржының үс­теме проценті төмен және ұзақ мерзім­ге беріледі, – дейді өз сөзінде «Қызыл шо­қы» шаруа қожалығының басшысы Ринат Ерғалиев. 

Гүлжанат Ерғазинаның пікірінше, асыл тұқымды етті мал шаруашылығы са­ла­сында еңбек ететін фермерлерге барынша қаржылық мүмкіндіктер жасалған. Мәселен, бір фермердің 70 миллион теңгеге дейін несие алатын мүмкіндігі бар. Несие 15 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Оның үстіне алғашқы екі жылда фермерлер несие төлеуден босатылады. Мемлекет субсидиялау арқылы несиенің 14 проценттік үстеме ақысын 4 процентке дейін төмендетуге және шетелдерден етті асыл тұқымды малдың құнын азайтуға субсидия төлейді. Сонымен, тиімді сыйақы үстемесі жылына 4,4 % аспайды.

– Биылғы жылы біз Қордан 40 мил­лион жеңілдетілген несиеге қол жет­­кіздік. Өзіміз Ресейдің Пермь айма­ғындағы Кляпов елді мекеніне ба­рып 75 бас герефорд асыл тұқымды ірі қара сатып алдық. Қазіргі күні әке­лінген асыл тұқымды мал арнайы ка­рантиннен өткізіліп, шаруа қожа­лығының жайылымдарында жайылып жа­тыр, – дейді Ринат Ерғалиев.      

Міне, осылай шағын шаруашы­лық­тар 2017-2021 жылдарға арналған агро­өнеркәсіптік кешенді дамытудың Мем­лекеттік бағдарламасы шеңберінде ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін кө­теру жұмыстарына қатысуда. Бұл бағыт бойынша шаруашылықтар шетелден асыл тұқымды мал сатып алып, одан төл алады. Етті жас малды бор­дақылау алаңдарына тапсырады. Олар, тиісінше еттің тауарлы кө­ле­мін жинақтап, оны ішкі және сырт­қы нарықтарға жеткізумен айналысады. Бұл жұмыстың арқасында шаруа­шылықтардың бәсекеге қабілеттілігі көтеріліп, жергілікті малдың саны мен сапасы артады.

Ауыл шаруашылығы министрлігі әзірлеген агроөнеркәсіптік кешенді мем­лекеттік қолдаудың жолдары осын­дай. Ең маңыздысы – ауыл тұр­ғын­дары жұмыспен қамтылып, отан­дық азық-түлік нарығының тұрақтылығы нығайып, саланың экспорттық бағыт­тылығы күшейеді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу