Қоғамның күткені – полиция жұмысын түбегейлі жақсарту

Мемлекет басшысы Н.Назарбаев осы аптада өткен Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында құзыретті мемлекеттік органдар жұмысының барынша ашық болуын, тұрақты түрде есеп беріп отыруын және тиімді қызмет етуін талап етті. 

Егемен Қазақстан
09.11.2018 609
2

«Ашық жұмыс істеп, адамдардың сенімінен шыға білу керек» деді Елбасы. Отырыстың негізгі тақырыбы энергетикалық қызмет нарығындағы мем­лекеттік органдар жұмысы бол­ғанымен, бұл – халықтың өмір сүруіне жайлы орта қалыптастыруда барлық салада межеге алатын мәселе. Соның ішінде тұрмыс сапасының ажырамас бөлігі қауіпсіздік екенін, қоғам құқық қорғау орган­дарының жұмысының түбегейлі жақсаруын күтіп отырғанын Президент биылғы Жолдауында айрықша атап өткен болатын.

Әрине адамға өмір сүруге қо­лай­лы орта қалыптастыруда керегі алдымен жайлы баспана, ла­йықты кәсіп, сонымен қа­тар құ­қығы мен мүдделері­нің қор­ға­луы екені белгілі. Бұған де­йін қыл­мыстық процестегі азаматтар-

дың құқықтарын қор­ғауды кү­шейту үшін заң­намаға оның әсіре қатаңдығын бәсең­де­туді көздейтін нормалар ен­гі­зілген болатын.  Құқық қор­ғау органдарының өкілеттігі мен жауап­кершілік шегі де айқын­далды. Сөйтіп азаматтардың конс­ти­туциялық құқықтарына кепіл­дікті нығайту, құқық үстемдігін қам­тамасыз ету, құқық қорғау қызметін ізгілендіру жұмыстары кеңінен қолға алынды. Дегенмен бұл талаптардың бәрі жүзеге асуы үшін, алдымен адамға өмір сүруге жай­лы орта қалыптастыруда қа­уіпсіздік мәселесін түбегейлі шешу қажет еді. Ол үшін не істеу керек?

Өзгеріс өлшемі – сапа

Бұл үшін Елбасы құқық қорғау органдары жұмысына терең және сапалы өзгерістер қажет екендігін ашып айтты. Адамдарға алаңсыз жұмыс істеу­де, бейбіт өмір сүруде, тұрмыс сапасын жақсартуға қа­жетті қауіпсіздік пен тыныштықты қам­­тамасыз етіп, заңсыз әрекеттерден қор­­ғау­да алдымен қол ұшын беретін құ­ры­лым – полиция. Бұл орайда Елбасы: «Аза­маттар санасында полиция жазалау­шы емес, керісінше қиын жағдайда олар­дың көмекшісі деген түсінік орнауы тиіс», деді. Демек осы жоғары та­лап дең­гейінен табылу үшін құқық қор­ғау ор­ган­­дарының жұмысына терең және сапа­лы өзгерістер қажет екендігін уақыт­тың өзі талап етіп отыр. Қоғам құқық қор­ғау органдарының, ең алдымен, поли­ция жұмысының түбегейлі жақсаруына мүд­делі. Оның нақты жолын Мемлекет басшысы өзі көрсетіп берді. Ол қандай жол?

«Жол картасы» қабылданады

Құқық қорғау органдарының жұмы­сына өзгерістер енгізу үшін Елбасы «Үкі­метке Президент Әкімшілігімен бір­лесіп, «Ішкі істер органдарын жаңғыр­ту жөніндегі жол картасын» қабылдауды тапсырамын», деді. Демек бұл жаңа да және құқық қорғау органдары жұмысын тү­бегейлі жақсартатын әлеуетті реформа де­ген сөз. Ал бұл реформалар 2019 жыл­­дың 1 қаңтарынан бастап жүзеге асы­ры­ла бастайды. Әрі жаңа, әрі әлеуетті ре­ф­ор­­­ма деп отырғанымыздың да өзіндік жөні бар. Өйткені қабылданатын ішкі іс­­тер органдарын жаңғырту жөніндегі жол картасында полиция жұмысына өз­ге­ріс­тер енгізу мен қызметкерлердің әлеу­­меттік мәселесіне басты назар аударыла­ды. Елбасы: «Біріншіден, Ішкі істер ми­нистрлігінің штатын оңтайланды­рып, по­лицияны өзіне тиесілі емес функ­­ция­­лардан арылту қажет. Үнемделген қара­жатты жалақыны көбейтуге, тұрғын үй және өзге де әлеуметтік мәселелерді ше­шу­­ге бағыттаған жөн», деді. Халық ара­­сын­­­да адам саны ең көп құрылым полиция еке­ні айтылып келе жатқаны рас. Осы орай­­­да құқық қорғау қызметкерлерінің бас­­­па­­на алуы, жалақы мөлшері көңіл көн­­шіт­­пей­ді. Ал Президент айтқандай, жаң­­ғыр­ту жөніндегі жұмыстар алдымен осы мә­­се­­ле­лерді шешуден басталса, қауіп­сіз­­дік­ті қам­тамасыз ету сапасы да артуы мүмкін. 

Осыған сай жеке құрамның штат са­нын қай­та қарап, 10%-ға қысқарту жос­­пар­­ла­нып отырған көрінеді. Бұл – шама­­­мен 9000 полиция және 1600 ҚАЖК қыз­­мет­кері. Үнемделген қаражат қызмет­кер­­лер­­дің лауазым­дық жалақысын арт­тыру­ға жұмсал­мақ. Алдағы уақытта жол-патрульдік полициясының саптық бө­лі­­­ніс­тері қызметкерлерінің, учас­келік по­л­и­ция инспекторларының және кә­­ме­­­лет­­ке толмағандар істері жөнін­дегі учас­­ке­лік инспекторлардың тұр­ғын үйді жалға алуы үшін өтемақы төлеу­ді қа­­рас­­тыру жағы да шешілмек. Б­ұдан өзге, реформалау аясында ІІМ-ді өзіне тән емес функциялардан босату, қыл­мыс­тық атқару жүйесін жаңғырту, аза­мат­тық қор­ғау органдары құрылымын жетіл­діру бойынша шараларды іске асы­ру көз­­делген. Бұл жерде мемлекеттік меке­­ме­лер­дің санын 54-тен 20-ға дейін оң­тай­­лан­дыру жос­парда бар. Сапаны арт­тыру мақ­сатында ведомстволық білім беру жүйесін реформалау және кадр­лар­­ды іріктеу жүйесін қайта қарау жос­парланған көрінеді.

Үздіктер ғана қызмет етеді

Елбасы Жолдауда екінші мәселе ретін­­де полиция қызметкерінің жаңа стан­­дартын бекітіп, мансаптық ілгері­лету, сондай-ақ полиция академиялары ар­қы­лы кадрларды даярлау мен ірік­теу жүйесін өзгерту керектігін алға қой­ды. Демек енді қызметкерлердің бәрі қай­та ат­тес­таттаудан өтіп, іріктел­генд­ері ғана, яғни олардың ең үздіктері қыз­ме­тін жалғастыратын болады. Бұл да қо­­ғам күткен өзгеріс болып тұр. Аза­ма­т­­тар­дың конституциялық құқын қорғауды нығайту қылмыстық-құқықтық жүйені кешенді реформалауға оң әсерін тигізді. Бұл құқық қорғау органдары қыз­метін одан әрі ізгілендіруге жол ашады. Соның бір айғағындай, «Қылмыстық, қылмыстық-процессуалдық заңдар мен құқық қорғау және арнайы органдар қызметін жетілдіру мәселелері бо­йынша кейбір заң актілеріне өзгеріс­тер мен толықтырулар енгізу» туралы заң жобасында қылмыстық процесті ізгілендіруге басымдық берілген болатын.

Бұл орайда, ең алдымен, қыл­мыс­тық-құқықтық жүйенің тек айып­тау мен жазалау бағытынан нақты құқық қорғау бағы­тына ауысқаны көңілге қуаныш ұялатады. Бұл заң жобасындағы екінші бағыт – ішкі істер органдарының қызметін жетілдіру. Ең алдымен ішкі істер департаменті мен жергілікті полиция қызметі базасы негізінде Ішкі істер министрлігінің об­лыс­тық полиция департаменттері құ­рылды. Ал жергілікті полиция қыз­меті бұрынғы міндеттері мен функция­ларын сақтай отырып, құрылымдық бөлімше құқығымен олардың құрамы­на енгізілді. Яғни әкімдерге полиция департаменттерінің бастықтарын қызметіне тағайындау және босату (Ішкі істер министрінің ұсынуы бойынша) құқығы және полиция органдарының алдына полицияның жедел-іздестіру және процессуалдық қызметіне араласусыз, құқықтық тәртіп пен құқық бұзушылықтар профилактикасын қамтамасыз ету бойынша міндеттерді қою өкілеттіліктері беріл­ді. Сондай-ақ жергілікті әкімдердің қолдауымен сер­жант­тық лауазымдарды офицерлік лауа­зым­дарға ауыс­тыру шаралары кезең-кезеңі­мен жүргізілуде. Қазір 3 мыңнан астам лауазым офицерлікке ауыстырылған. Бұл жұмыстар әзірге 3 өңірде толық аяқтал­ған көрінеді. Бұл мәселені шешу полиция қызметкерлерінің еңбек­ақысын көтеріп қана қоймай, кадр құ­рамының сапасын жақсартуға, кадр тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүм­кіндік береді екен.

Полиция жұмысы үнемі бақыланады

Халықпен жұмыс істеуде полиция қара­байыр амалдардан арылып, зама­науи жаңа форматтарды игергені дұрыс. Жол­дауда Елбасы үшінші мәселе ретінде осыны айтты. Яғни ішкі істер органдарына «халықпен жұмыс істеудің жаңа заманауи форматтарын енгізіп, полиция­ны бағалаудың критерийлерін түбегейлі өзгерткен жөн», деді. Сондықтан да полиция жұмысын сервистік модельге көшірудің маңызы зор. Ол үшін Елбасы қалалық және аудандық ішкі істер органдары жанында Халыққа қызмет көрсету орта­лықтарының қағидаты бойынша азаматтарды қабылдау үшін қолайлы жағ­дай жасау қажеттігін қатаң тапсырды. Сөйтіп еліміздің бүкіл қалалары қо­ғамдық қауіпсіздікке мониторинг жүр­гізу жүйелерімен жабдықталуы да полиция жұмысын жақсарта түседі. Сонда ғана қоғам тарапынан берілген сенім деңгейі және халықтың өзін қауіпсіз сезінуі полиция жұмысын бағалаудың негізгі өлшеміне айналмақ.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.01.2019

Елімізде бала асырап алу жөніндегі ұлттық агенттік құрылады

15.01.2019

Македония бұдан былай екі тілді мемлекет

15.01.2019

Астанада алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсетушілер саны ұлғаяды

15.01.2019

Жер үшін жетпіс мың арызды арқалаған Ақтау

15.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Никол Пашинянға құттықтау жеделхатын жолдады

15.01.2019

Зарина Дияс Australian Open турнирінің алғашқы кезеңінде сүрінді

15.01.2019

Елбасының Жолдауы – еліміздің кемел келешегі

15.01.2019

Бүгін Википедияның он сегізінші туған күні

15.01.2019

Әулиеаталық «Ақкербез» би ансамблі Әбу-Дабиде өнер көрсетеді

15.01.2019

Мемлекеттік сатып алу жүйесін жетілдіру жалғасып жатыр

15.01.2019

Көкшетауда Құран жаттау орталығы ашылды

15.01.2019

2018 жылдың 11 айында Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 20,5 пайызға өскен

15.01.2019

Аршалы ауданының халқы суды үнемдеуге көшеді

15.01.2019

ҚР ҰЭМ: 2018 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ІЖӨ өсімі 4,1% құрады

15.01.2019

Ақкөл – Қазақстандағы алғашқы «ақылды қала» болады

15.01.2019

Аида Балаева: Қазақ әдебиеті антологияларын БҰҰ-ның 6 тіліне аудару - ерекше жоба

15.01.2019

Полиция департаменті: Алматыдағы қылмыстық жағдай тұрақты

15.01.2019

Ж.Қасымбек: Өнімді ілгерілету кезіндегі техникалық кедергілерді жою бойынша жоспар әзірленді

15.01.2019

Екпеден бас тартудың салдары

15.01.2019

Артем Захаров: Азия чемпионатында күтпеген жайттар болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ataý men aqaý

Dúken, meıramhana, qonaq úı, shashtaraz, sulýlyq, sán salondary, basqa da túrli nysandardyń ataýy mańdaıshaǵa japsyryla salǵan jáı ǵana jazý emes, ulttyq bolmysymyzdy, ulttyq rýhymyzdy, qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn, tárbıelik máni zor mańyzdy faktor sanalady. Solaı degenmen ókinishke qaraı, bul qurǵyryń túbiri sýyrylmaı qalyp qoıatyn aramshópti qansha otaǵanyńmen qaıta-qaıta qaýlap shyǵa beretini sıaqty áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan túıini kóp túıtkildiń birine aınalyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

«Birlikten» – Jastar jylyna deıin

Tarıhı derekterge kóz júgirter bolsaq, Uly dalada qanat jaıyp, qaǵanat qurǵan túrki halyqtary, onyń ishinde kóshpendiler kóshiniń erekshe jaýjúrek qazaq ulysy el isine jas tulǵalardy erte aralastyra bilgen. Ol úrdis ult táýelsizdigin saqtap qalý jolynda sonaý Kúltegin zamanynan beri úzilmepti. Uly qaǵan jaıly kóne tas jazbalarda onyń on alty jasyna kelgende alty chýb soǵdylarǵa qarsy attanyp, jıyrma bir jasynda Chacha Seńmen shaıqasqany aıtylady. Odan beride úsh júzdiń basyn qosqan qazaq hany Abylaı sultan jıyrma jasynda erligimen elge tanylyp, memlekettik iske jastaı aralasqanyn bilemiz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу