Құстай самғаған сағыныш

Егемен Қазақстан
09.11.2018 389
2

Әрбір күні қызық-думан, сауық-сайранмен өткендей көрі­нетін сту­денттік жылдар­дағы достарды са­ғынып, сона-а-ау бір қиырда қалған жастық шақты аңсайтын сәттерің болады.

Бұл әрине, күнделікті күй­бің-күйбің тіршіліктен шаршап, то­рыға бастаған көңілдің кенеттен бір серпіліп, құс секілді сам­ғап, кезең-кезеңдерді шолып, сергіп қайтатын кезі болар-ау, сірә. 

Міне, қараңызшы, бүгін де сол ескі достардың бірі есіме түсіп, бұдан қырық жыл бұрынғы оқиғалар көз алдымнан тізіліп өтіп жатыр. 
...Жас кезімізде Ғалым өте әдемі жігіт еді. Біздің курс­тың қыз­дары оны Сәкен Сейфуллинге ұқса­татын. Әрине суретіне қарап қой, әйтпесе олардың ішінде Сә­кен ақынды көрген кім бар дейсіз. 

Бір қызығы, Ғалым до­сымыз­дың жүрісі өте шап­шаң. Еті тірі. Ойы ұш­қыр. Таңертеңгілік төсект­ен ке­ріліп-созылып тұрып жат­қанын бір көр­сек, көзді ашып-жұмғанша жуы­нып-шайынып, киініп әл-Фараби даң­ғылының бойындағы аялдамада автобус күтіп тұрғанын бір-ақ көретінбіз. 

Бірде, жаңа жылдың қарса­ңында-ау деймін сірә, Ма­ңғыстау жақтан оған бір қорап «посылка» ке­ле қалды. Бақытжан үшеуміз оны пош­тадан жатақханаға дейін ке­­зектесе көтеріп келдік те, әй-шай­­ға қаратпай ашып кеп жібер­дік.

Әлгі қораптың ішінен құрт, ірімшік, сүр ет секілді азық-түлікпен бірге облыстық газетке мұқият оралған жап-жаңа қыстық бәтіңке шықты.
Бәтіңке болғанда да, Ба­қытжан екеуміз киіп жүр­­­гендей анау-мынау «бақа бас» емес, шетелдік, яғни импортный! Қолыңа алып, салмақтап қарасаң жеп-жеңіл, жұп-жұмсақ. Тап-таза теріден тігілген. Бір ғана айыбы, әлгі­нің түсі біздің көзіміз үй­рен­гендей қара, иә болмаса, қоңыр да емес, бажырайған сап-сары.

Ғалым едәуір ойланып, басын шайқап отырды да, кенет біреу қолынан тартып алып қоя­тындай асығып-үсігіп, апыл-ғұпыл аяғына киіп алды. Сол сол-ақ екен біздің досымыздың бұрынғы шапшаңдығына тағы да бірнеше есе шапшаңдық қосы­лып, тікұшақ секілді «ұшып кететін» болды.

* * *

Бірде Ғалым, Бақытжан үшеуміз Алматы-ІІ теміржол вокзалынан бір ай мерзімге ауылшаруашылығы жұ­мысына аттанып бара жатқан болашақ дәрігер қыздарды шығарып салдық. Бірте-бірте алыстай түскен пойыздың соңғы вагоны көз ұшында бұлдырай бастаған кезде Ға­лым досымыздың жанарына мөлтілдеп жас үйірілді. Себебі ол пойыздың ішінде оның ақ махаббаты – болашақ жары Бибігүл кетіп бара жатқан-ды.

Кенет Ғалым күбірлеп: 
Қарадым көкке елтумен,
Қанатын құстың армандай.
Жүрегім менің сен мінген,
Вагонда кетіп қалғандай, – деді.
Атқан таңдай жарқырап жаңа ғана туып келе жатқан өлең жол­да­ры біздің көңі­лімізді елең еткізді.

* * *

Содан бері де қырық жылға таяу уақыт өтіпті арада...

Нұрғали ОРАЗ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

14.11.2018

Кәсіпкерлікке қолбайлау жағдайлар айтылды

14.11.2018

Mádenıetti adam. Ol kim?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу