Жаңа технология – жайқалған егін

Қарағанды облысында биылғы жылдың жер емген ағайын үшін аса қолайлы болмағаны белгілі. Көктем кеш келді. Жаз шыға күн ысып, дән өзіне қажетті жылуды бойына сіңіріп алады деп жүргенде, шілде айы әдеттегіден тым салқын болды. Соның кесірінен астық уызына жарымай, толығымен пісіп-жетілмеді.   

Егемен Қазақстан
09.11.2018 778
2

Бірақ табиғаттың осы қы­ты­­мыр­лығына қарамастан, Осакаров ауданындағы «Най­доровское» деп аталатын жауап­­кершілігі шектеулі серік­тес­тік биыл бұрын-соңды болып көрмеген өнім жинады. Шаруа­шылық әрбір гектардан 50 центнер астық алды. Ди­қандар бұған жаңа және озық үлгідегі агротехнологияны қол­дану арқылы қол жеткізген еді.

Биыл шаруашылық бидай­дың «аустриялық» деп аталатын сұрыбының тұқымын 550 гектар алқапқа сіңірді. Жер­ді аустриялық маман­­­дар жасап шығарған «Nourivit» инновациялық тыңайт­қы­­­­­шы­­­мен өңдеді. Бұл ты­ңайт­­­қыштың құрамында топы­рақты микроэлементтермен байы­та­тын және оның ауа өт­кіз­гіш­тік қасиетін  арттыратын мик­роорганизмдердің қосындысы бар. Мұның нәти­жесі аста-төк өнім алуға қол жеткізді.

– Көрсеткіштер өте жақ­сы, сипаттамалар да тамаша. Бүгінде бұл бидайға Италия мен Аустрия тарапынан сұраныс бар. Сондықтан өнімді Еуропаға экспорттайтын боламыз. Бұл сұрыптың жұмсақ сортты би­дайға қарағанда құны да жо­ғары. Мұнымен қоса, егер біз қатты сұрыпты бидай өсіру бағытында дамитын бол­сақ, елі­міздің солтүстік аймақ­тары­мен бәсекелесетін боламыз, – дейді «Найдоровское» ЖШС-нің жетекшісі Павел Лущак. 

Келер жылы шаруашылық «аустриялық» тұқымын он есеге көбейтіп, 5 мың гектарға дейін дән сіңірмекші. Биылғы жыл қатты бидай сұрыбының тиім­ді екенін көрсетті. Сол себеп­ті де бидайдың жұмсақ сұры­бы өсірілетін алқап қыс­қарып, соның есебінен қатты бидай тұқымы егілетін жер кеңейтілетін болады.

– Солтүстік Қазақстан об­лы­сының шаруашылық­тары «аустриялық» сұрып тұқымы­ның тоннасын 220 мың теңгеден сатып алуға да­йын. Баға арзан емес, әрине. Бірақ оның қайтарымы мол екенін жұрт­тың бәрі біледі. Гектарынан 50 центнер алу дегеніңізді бұрын кім көрген! Шаруалар кеткен шығынын алғашқы маусымда-ақ қайтарып алады. Биыл біз шамамен 750 тонна сатуды жоспарлап отырмыз, – дейді Павел Лущак.

«Найдоровское» ЖШС ауыл­шаруашылық техникаларының жаңаруына да баса мән береді. Келер жылы шаруашылық бір­неше заманауи комбайн сатып алмақшы.  Бұл техникалардың жоғары өнімділігі өз алдына, олардың геонавигацияны пайдалана отырып, алқаптардың электронды картасына сәйкес жұ­мыс істеуге қабілеті толығы­мен жетеді. 

Ауылшаруашылығына цифр­ландыру элементтерін енгізу өте күрделі және кезең-кезеңімен жүргізілетін үдеріс. Мұндай жаңа тәжірибені игеру агросаладағы ғалымдар­дың қатысуынсыз тіпті де мүмкін емес. Сол себепті биылдан бас­тап «Найдоровское»  ЖШС-нің алқаптарында С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехника­лық университетінің ғалым­дары дәлме-дәл егіншілік эле­мент­терін енгізу бойын­ша қанат­қақты жобаны жүзе­ге асыру­мен айналысты. Алқап­тар­дың электронды картасын пайдалануға көшу – осы жоба көздеген кезеңнің бірі.

Жалпы, университет ғалым­дары техниканың мүмкін­дік­терін тексеріп, тыңайтқыштар­ды дифференциалды енгізуді жүзеге асырды. Алқаптардың электронды картасын жасап, топырақтың агрохимиялық тал­дауын өткізді, сондай-ақ егістіктердің арамшөп басу карталарын құрастырды. Алдағы уақытта ғалымдар метеостансалар көмегімен америкалық «Data Transmission Network» компаниясы жасаған ауа ра­йын дәл болжау қанатқақты жобасының қорытындыларын іс жүзінде пайдалану туралы ұсы­­ныстар енгізуді жоспарлап отыр. Мысалы, күн райына қатысты жауын-шашынның ық­­ти­­малдылығы, шық нүктесі және басқа да көрсеткіштердің са­рап­тамасы 10-нан астам пара­метр бойынша жүргізілетін болады.

Сонымен қатар «Най­доров­ское» серіктестігі А.И.Бараев атындағы астық ша­руа­­шы­лы­ғы ғылыми-өнді­ріс­тік орта­лығы­мен де тығыз қарым-қаты­нас орнатқан. Бидай­дың «Дам­син» және аустрия­лық «Дурум» атты сұрып­тары осы орталықтан сатып алынып, себілген.

Цифрландыру элемент­терін енгізумен айналысқан шаруа­шы­лықтар облыстық ауыл­ша­руа­­шы­лық басқармасының ұдайы назарында. 

– Ала жаздай атыз жаға­лап, ащы терін жерге сіңірген диқан еңбегінің қайта­ры­мы бар. Бүгінде жаңа техно­ло­гия­лардың арқасында жұ­мыс жеңілдеген. Бұрынғы тех­ни­ка­ларға қарағанда қазіргі тех­ника әлдеқайда жақсы. Жұ­мысы автоматтандырылған. Қызметтің дені компьютерлік техника арқылы басқарылады. Өте ыңғайлы. Осының арқасын­да жерді тыңайту, дән себу сынды егіс алқабындағы жұмыс жанданды, – деді таяуда БАҚ өкілдеріне берген сұхбатында облыстық ауылшаруашылы­ғы басқармасының жетекшісі Сағынжан Апақашов.

Биылғы астық орағы кезінде облыс әкімі Ерлан Қошанов Осакаров ауданына арнайы барып, «Найдоровское» ЖШС-нің егін алқаптарын аралап, жаңа технологиямен жұмыс істеп жатқан диқандар қауымының тыныс-тіршілігімен танысқан болатын. Өңір басшысы жер­гілікті аграрийлердің цифрлан­дыру жүйесін батыл түрде ен­гізіп жатқан қадамдарына оң баға берді.

– Егер өнімді өткізу жолдары болса, өнімділік жоғары болса, осы жаңа технологияға көшу қажет. Бәсекеге қабілетті дән­ді-дақылдар өсіруге арнал­ған алқаптардың ауданын ұлғай­тыңыздар, – деген болатын өңір басшысы.

Бір сөзбен айтқанда, облыс­та өндірістік үдерісті цифрлан­дырудың маңызды элементтерін енгізуге алғашқылардың бірі болып кіріскен «Найдоровское» шаруашылығы бұл берекелі шаруаның шаш-етектен пайда әкелетінін іспен дәлелдеп шықты. Яғни бұл – алдағы уа­қытта мұндай тәжірибеден үлгі алатын шаруашылықтардың қатары көбейеді деген сөз.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

Қарағанды облысы,

Осакаров ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу