Тамаша табыстың сыры

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың агроөнеркәсіп кешенін дамыту бағытында «Ақылды технологияларды» қолдану қажет деген тапсырмасы жергілікті жерде осы іспен айналысатындарды қанаттандыра түсуде. Шынында да, көне соқпақтың көсегені көгертпейтіндігі белгілі. Бұл ара­да­ғы шешуші тетіктердің бірі – агроөнеркәсіп саласын цифр­ландыру.   

Егемен Қазақстан
09.11.2018 2835
2

Цифрландырудың арқа­сында «Атамекен-Агро» акцио­нерлік қоғамының ауқымды ісі табысты арнада тоғысып жат­қандығын бүгінде көз көріп отыр. Ауыл­шаруашылығы өнімдерін молынан өндіру мен өңдеу бірнеше есеге көбейген. Астықты Ақмола облысында цифрландыруды өз істеріне негізгі серпін ретінде алып, түбегейлі қолданысқа енгізіп отырған, сөйтіп ауыл­шаруа­шылығы өнімдерін молынан өндіруге бағыт алып отырған ұжымның бірі – «Ата­мекен-Агро» акционерлік қоға­мы. Табыс сыры − ең алдымен цифр­­ландыру, негізінен ілкі­дегі тә­жірибе мен жаңа заман­ғы жа­ңа­лықтарды ұштас­тыра бі­луінде. Елбасы Нұрсұл­тан Назарбаев еңбек өнімді­лігін ұл­ғайтып, ауылшаруа­шы­лы­ғының өңделген өнімін бес жыл ішінде  2,5 есе ұлғайту туралы міндет жүктегені белгілі. Бүгінгі таңда облыс қана емес, еліміз бойынша ауылшаруашылығы саласында цифрландыру бо­йынша көш бас­тап келе жатқан кәсіпорынның Елбасы тапсырмасын бұлжытпай орындауға толық мүмкіндігі бар. 

Ағымдағы жылы «Атаме­кен-Агро» компаниясы елі­міз бойынша өткізілген агроөнер­кә­сіп кешенін цифрландыру бай­қауында жеңімпаз ретінде таныл­ды. Қазіргі таңда астық егі­летін алқаптарға ғарыш­тан мо­ниторинг жүргізу мүм­кін­дігіне ие. Осылайша барлық агро­тех­никалық шараларға тиіс­ті сараптама жасай алады. Оның үстіне алқаптар кес­те­­сін белгілеу, қай танапқа қан­­дай тұқым сіңірілгендігін, оның өнімділігін, топырақтың құ­нарын електен өткізіп, ең соңын­да өндірілген өнімді сақ­тау мен өңдеу үрдістерін де осы цифр­ландырудың арқа­сын­­да бақылай алады. Бүгінгі таңда ілкім­ді жаңалықтың арқа­сында еңбек өнімділігі екі есе көбейген. 

Компанияның жер көлемі көп. Нақтырақ айтсақ, 260 мың гектар жерді құрайды. Осын­шама алқапқа егілетін да­қыл түрі де аз емес. Мәселен, кей­бір шаруашылықтар тек бидай, арпа егуге маманданса, бұл кәсіп­орын жиырмадан ас­там дақыл түрін өсіруде. Ком­па­ния мамандарының айтуына қара­ғанда, жыл сайын ал­қап­­тардың құнарын, егілген тұ­қым­ның қаншалықты тиімді екен­дігін ақыл таразысына салып екшеп отыру керек. Бұл ұлан-ға­йыр жұмысты цифрландырусыз атқару мүмкін емес. Оның үстіне қолда бар техникаларды ұтымды пайдаланған жөн.     

Жерді игеру, агротехникалық шараларды уақтылы атқару ең ал­дымен материалдық-тех­ни­ка­лық мүмкіндікке байланысты екендігі әлмисақтан белгілі. Сондықтан мұнда машина-трактор паркін жаңалауға жете мән беріліп отыр. Соңғы жылдары компания 270 ауылшаруашылығы техникасын сатып алды. Оның ішінде қуаты жо­ғары астық комбайндары, егіс кешендері, топырақ өңдей­тін агрегаттар мен еңбек өнім­ділігі жоғары тракторлар бар. 

Өнім молайған соң оны сақ­тау мәселесіне де жеткілікті назар аударылған. Соңғы жыл­дары астық сақтайтын қамба­лар­дың да мүмкіндігі молайып келеді. Бүгінде 500 мың тонна дақыл сақтауға қауметтері толық жетеді. Есепті кезең ішінде 7 миллиард теңгеден ас­там инвестиция құйылды. Осы ин­вес­тицияның арқасында да­қыл өндіру мәдениеті көп-көрім жақсарып қалды. Өнім көлемі де өсе түсті. Мәселен, өткен жыл­дардағы қол жеткізген та­быс деңгейінен 25 пайыз ар­тық өнім жинау мүмкіндігі туып  отыр. 2017 жылы тауар­лы өнім көлемі одан арғы жылмен салыстырғанда 136,5 мың тон­наға немесе 41 пайызға көбейді. Сөйтіп ұзын-ырғасы 463 мың тоннаны құрады. 

Табыстың тайқазанын та­сыт­қан компанияның жұмыс ырғағында көп құпия да жоқ. Бары заман талабына сай цифр­ландыру үрдісін қуаттауы. Ендігі арада бір кезде ілкімді са­нал­ғанымен, көнерген әдіс­терді қоя тұрып, тиімділігі көз­ге ұрып тұрған жаңаның жалы­на жармасқан ләзім. Бұл ауыл­шаруашылығын  түбе­гей­лі тиімді арнаға бұратын цифрландыру технологиясы.      

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

14.11.2018

Кәсіпкерлікке қолбайлау жағдайлар айтылды

14.11.2018

Mádenıetti adam. Ol kim?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу