Қарасай батыр өсиетінің жаңғырығы

Даңқты қолбасшы Қарасай батыр­дың туғанына 420 жыл толуына байланысты оның ұр­пақ­тары мекендеп жатқан ай­мақ­қа екі күндік тарихи сапар ұйым­дастырылды.

Егемен Қазақстан
09.11.2018 3461
2

Тарихшы-ға­лымдар мен жазушылардан, өнер майталмандары мен қо­ғам­дық ұйым өкілдерінен құ­ралған тарихи-танымдық экспедиция мүшелерін Алматы об­лысы Жамбыл аудандық мә­слихатының хатшысы Саят Жұрынов бастап жүрді. Елбасы, Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев­т­ың «Рухани жаңғыру» бағдарла­­масы аясындағы игі ша­ра Ұзынағаштағы Шынәсіл ме­шітінде батыр мен одан тара­ған даңқты ұрпақтарының аруағына арнап Құран оқудан басталды. 

Қарасай Алтынайұлының  кіндік қаны тамған Суықтөбе бау­райына ат басын бұрған сапарлау­шы топты Шиен ауылының аза­маттары құрметпен қарсы алды. Өтеп батыр кесенесінің  тү­бінде ауыл ақсақалы Сапарбек Нұрқасымов  әңгімені тарих қой­­­науынан бастады.

Игі шараның тарихи-таным­дық маңызы экспедиция мүшелері Суықтөбе баурайындағы қыруар қазба жұмысы жүргізілген аумақ­қа жеткенде қыза түсті. VІІ ға­сыр­дан бүгінге тәбәрік бо­лып қалған Қастек бекінісі ту­ралы сол жерде белгілі тарихшы Асқар Се­лебаев жаугершілік замандағы батыр ұрпақтарының жанқиярлық ерліктерін алға тарта сөйледі. Танымал археолог Арнабай Нұр­жановтың бекіністің қазба жұмысындағы тірнектеп жиған зор еңбегіне баға берді.

Жазушы Нұрдәулет Ақыш, Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақ­стан университетінің «Сұраншы батыр» ғылыми орталығының жетекшісі, ғалым Сәуле Рыс­баева, жазушы-кәсіпкер, Халық­ара­лық Жамбыл қорының прези­денті Манарбек Ізбасар көпшілік ал­дында толғай-толғай әңгіме шерт­ті. Батырлар мен ақындар елі­не әдейі ат басын тіреген жо­лау­шының міндетті түрде Сү­йін­бай, Жамбыл, Үмбетәлі му­зейіне  мойын бұрмай өтпейтіні бар. Қонақтар бұл жолы да жақсы дәс­түрден ауытқымай белгілі үш тұлғаның басына барып тәу етті, тарихи музейдің жаңадан қосыл­ған деректерімен танысты. 

Келесі күнгі сапар Қарасай ауда­нында жалғасты. Аудан әкі­мі Жандарбек Далабаев экс­пе­­ди­ция мүшелеріне батыр атын­д­ағы ауданның бүгінгі ты­ныс-тіршілігі мен Президент Жол­­дауына қатысты аймақта нақ­ты атқарылып жатқан ауқым­ды іс-шаралар туралы тебі­рене сөз қозғады. Қонақтар Қарасай­дың кенже ұлы Көшек батыр туралы тарихи әңгімеге кеңінен қанықты. «Атамекен» музей ке­шенінде, Елбасы оқыған мектепте, аудандағы Батырлар музейін­де болды. 

Тарих беті Қарасай батыр туралы жаңадан туындаған бейне- жазбалармен, фотосуреттермен, тарихшы ғалымдар айтқан тың  деректермен толықты.

Талғат СҮЙІНБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

14.11.2018

Кәсіпкерлікке қолбайлау жағдайлар айтылды

14.11.2018

Mádenıetti adam. Ol kim?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу