БҰҰ Қазақстан ұсынған декларацияға сенімді қолдау танытты

БҰҰ Бас Ассамблеясы 73-ші сессиясының Бірінші Комитетінде халықаралық қоғамдастық Ядролық қарудан азат әлем құру туралы жалпыға бірдей декларациясының өзектілігін басым көпшілікпен құптап өтті. Қазақстанның бұл бастамасы алғаш рет 2015 жылғы 7 желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясымен қабылданған. Осы жолы тиісті қарарға 135 мүше-мемлекет қолдау танытып, 41 мемлекет оған тең автор болды. Бұған дейін, 2015 жылы қарарға 131 мемлекет «оң» дауыс беріп, 35-і тең авторлыққа өтініш білдірген еді.

Егемен Қазақстан
04.11.2018 12859
2

Үндістан мен Солтүстік Корея сияқты ядролық қаруы бар мемлекеттердің осы жолы қарарға тұжырымды қолдау танытуы ерекше назар аударарлық жағдай болып отыр. Ядролық қарудан азат әлемді құрудың прагматикалық жолын Еуропа елдері арасынан да жақтайтындар саны арта түскен.

Жалпыға бірдей декларацияны қабылдау бастамасы Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі екені баршаға мәлім. 2015 жылы Мемлекет басшысы халықаралық қоғамдастықты «ядролық қарусыз әлем құруды адамзаттың ХХІ ғасырдағы басты мақсаты етуге» шақырып, сол жылдың желтоқсан айында бұл бастама жүзеге асырылған болатын.

БҰҰ-ның 70-ші мерейтойлық сессиясында әзірленіп қабылданған Ядролық қарудан азат әлем құру жөніндегі жалпыға бірдей декларация:

- Ядролық қаруды қолданудан немесе оны қолдану қаупінен сақтайтын бірден бір абсолюттік кепілдік ретінде ядролық қаруды түбегейлі жоюға;

- Ядролық қаруды түбегейлі жоюды көздейтін көпжақты және заңдық күші бар құжат қабылдауға;

- Ядролық қаруды жетілдірудегі және техникалық қызмет көрсетудегі жұмыстарда қолданылатын адами және экономикалық ресурстарды қауіпсіздік пен бейбітшілікті нығайтуға, тұрақты дамуға және миллиондаған адамдарды жоқшылықтан сақтауға бағыттауға;

- Ядролық қарудың кез келген қолданысының гуманитарлық апатты нәтижелерге әкеліп соғатынын ескерте отырып, халықаралық құқық, сондай-ақ, халықаралық гуманитарлық құқық ережелерін сақтауға шақырады.

Әлемдегі қазіргі күрделі геосаяси жағдайда жалпыға бірдей декларацияның мақсаттары мен міндеттері күннен күнге өзектірек әрі жоғары сұранысқа ие бола түсуде. Ал, онда бекітілген ядролық қарусызданудың әмбебап қағидаттары мен міндеттемелері қауіпсіз әлемнің болашағына қатысты алуан түрлі көқарастарды байланыстырушы көпір бола алады.

Жаңартылған қарар ядролық қарусыздану саласындағы соңғы оқиғаларды, соның ішінде 2017 жылғы шілде айындағы Ядролық қаруға тыйым салу туралы шарттың қабылдануын қамтиды. Қазақстан аталған шартты әзірлеуге және қабылдауға белсенді қатысқаны белгілі.

Жалпыға бірдей декларацияның негізгі ережелері мен идеялары, сонымен қатар, ҚР Президенті Н.Назарбаевтың антиядролық бастамалары Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартында көрініс тауып, қазақстандық қарарда аталып өткен БҰҰ Бас Хатшысы Антониу Гутерриштің осы бір жаһандық проблема бойынша тұжырымдамалық көзқарасымен толығымен үйлесіп отыр.

Ядролық қаруға бақылау орнату және қарусыздану саласындағы диалогты жалғастыру, өзара сенім мен ядролық қаруды жою проблемалары бойынша ортақ түсіністікті қалыптастыру – осы амал-тәсілдердің бәрі БҰҰ-ға мүше мемлекеттер арасында кең қолдауға ие болып, ядролық қарудан азат әлем құру бағытында одан әрі ілгерілеуге тиісті үлесін қосады деген сенім нығаю үстінде.

Қазақстандық қарардың Бірінші Комитет отырысында сәтті қабылдануы ядролық қарусызданудың жаһандық үдерісіне, бейбітшілк пен халықаралық қауіпсіздікке қосып жатқан Қазақстанның үлесін айшықтап, еліміздің ядролық қарудан азат әлем құру ісіне беріктігімізді негіздеп өтті.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

14.11.2018

Кәсіпкерлікке қолбайлау жағдайлар айтылды

14.11.2018

Mádenıetti adam. Ol kim?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу