Ол кісі Қытайдың Шыңжаң өлкесіндегі Алтай өңірінде дүниеге келген. Есін жинап, етегін жапқаннан-ақ әдебиет пен өнерге құштар болып өскен жан. Зеректігімен зейінді шәкірт атанып жүрген сонау жылдары Аспанасты елінде мәдени төңкеріс болып, оның тақсіретін тартқан адамдар аз емес. Бұл саяси оқиға мыңдаған, миллиондаған адамдардың ішінде өлең жазатын, әдебиетке құмар Әлима Ысқаққызының да арманын басқа арнаға [...]
13 Қаңтар 2012 | Мирас | Толығымен »
2012 жылғы 10 қаңтар, Астана қаласы Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының кейбір қаулыларына өзгерістер енгізу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 89-бабы 6-тармағының 5) тармақшасына сәйкес партиялық тізімге енгізілген адамдардың және олардың зайыбының (жұбайының) декларацияда көрсеткен табысы мен мүлкі туралы мәліметтердің дұрыс еместігінің анықталуына байланысты Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы қаулы етеді: [...]
11 Қаңтар 2012 | Мирас | Толығымен »
Заманмен «еменше – ерегісіп өскен», туған халқының төл рухының топырағында «тамыры таспен тістесіп» өнген, бәлкім, адаса жүріп ақтықта ақиқатқа жеткен, қандай жағдайда да аппақ арының, ақ арманының биік жұлдызы – Темірқазық бағыттан табан аудармаған қиын тағдырлы, күрделі өрмекті қайсар ақын Жұмекен Нәжімеденовтің екінші өміріндегі маңдайына тәңірім жазған еншілі бақытына кім де болса қызыққандай. Сөз жоқ, [...]
17 Желтоқсан 2011 | Мирас | Толығымен »
Қазір ғылымда Тараз қаласының жасы 2000 жыл деген тұжырым қалыптасқан. Ал, осынау көне шаһар жұртында жақында ғана басталған археологиялық қазба жұмыстары бұл тұжырымды өзгертетін сыңайлы. Біз осыған орай Ә.Марғұлан атындағы Археология институтының бөлім меңгерушісі, бастығы академик Карл Байпақовқа жолығып, бірнеше сауал қойған едік. – Карл Молдахметұлы, әуелі ғасырлар қойнауындағы көне Тараз туралы мағлұмат бере кетсеңіз? [...]
15 Желтоқсан 2011 | Басты мақалалар,Мирас | Толығымен »
Президенттiк мәдениет орталығына тапсырылды Бұл кешенді елiмiздiң ежелгi және бүгiнгi тарихынан сыр шертетiн ұлттық құндылықтар қоймасы десе де болады. Әлемнiң әр түкпiрiнен тәуелсiз мемлекетiмiздiң астанасына келген қонақтар осы орталыққа келсе, республикамыздың барлық өңiрiнен жинақталған жәдiгерлерден толыққанды мағлұмат алады. Мәдениет кешенi ашылғанда оңтүстiк өңiрiнен оған 200-ден астам көнеден жеткен бағалы заттар тапсырылған болатын. Олардың арасында облыстық [...]
19 Қараша 2011 | Мирас | Толығымен »
Алматыға күз келді. Филармонияда концерт жиіледі. Дирижер Латиф Хамиди бүгін оркестрмен кезекті репетицияны жасаған жоқ. Оркестранттарға демалыс берді. Өзі жаңа жазылған партитураларды қарап шығуға енді ғана кірісе берген-ді. Іле есік қағылды. – К…к…іріңіз. Кабинетке күлімсірей жымиып, Ахмет Жұбанов кірді. Жұбанов шаршаулы ма, реңі боп-боз. Қабағы кіртиіп, ұйқысы қашқан жан секілді. Солғын. Үні де баяу. Ол [...]
17 Қараша 2011 | Мирас | Толығымен »
АВТОР МЕН ОҚЫРМАННЫҢ БЕРІК БАЙЛАНЫСЫН АЙҚЫНДАЙТЫН АЛТЫН АРҚАУ Қолтаңба автор мен оқырманның берік байланысын, көзқарас мұраттарын, сабақтастық сырларын айқындайтын алтын арқау екенін бәріміз де білеміз. Ол көбінде қысқа-нұсқа үлгіде берілуі мүмкін. Қолтаңба мұраты мен тағылымының қайсыбір тұстарын жазушы еңбегі мен шығармашылық үдерісі төңірегінде өрбітуге әбден болады. Осы орайда, сөз жоқ, жазушы Ә.Нұршайықовтың шығармашылық шеберханасына енудің [...]
27 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
Қазақ тарихындағы ірі тұлға, сөз зергері Ғабит Махмұтұлы Мүсіреповтің шығармашылығы көркемсөз әлеміне қайталанбас ғажайып құбылыс болып енгені анық. «Нағыз өнердің белгісі — оның ешқашан да ескірмейтіндігінде» деген екен орыстың көрнекті жазушысы Ф.М.Достоевский. Ғабит Мүсіреповтің сөзі де XXI ғасыр табалдырығынан аттап өтіп, өз айшығымен танылып, өз бедерімен айқындалып бүгінгі әлемдік әдеби процесс ағымына қосылды десек те, [...]
21 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
1941-1945 жылғы неміс фашистерінің басқыншылық соғысында жеңіс оңайшылықпен келмегені кеңінен мәлім. Қаншама егде адамдар да, жалын атқан қыршын жастар да осы зұлматтың құрбаны болды десеңізші! Жанып бара жатқан самолетін жау колоннасына құлатқан ер ұшқыштар, дұшпан дзотының оқ жаудырып тұрған аузын денесімен жауып, құрбан болған жауынгерлер ерліктің асқан үлгісін көрсетті. Солардың ішінде елге тарап, аты аңызға [...]
18 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
(жалғасы) Тақырыпты кеңейте түсетін мысалдар жеткілікті. Мақсат – оларды моншаққа тізіп түгендеу емес, әлемдік өркениетке түріктер әкелген өнердің бір саласы екеніне мән беру әрі ғажабы сол – мұнда реализм мен абстракция бірдей қабысқандығы. Салыстыра зерттеп, ой көзімен терең зерделесек – Еуропа живописі мен графикасындағы абстракционизм үрдісіне түрткі болған осы жартас суреттері деп қисындаудың әбестігі жоқ. [...]
7 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
(жалғасы) Сонымен «асана» «көк» сөзінің аударма мағынасы, ал оны қытайлар «ашина» деп хаттаған. Шежірелерде Бөрі-Анадан туған «он бала ержете келе сырттан әйел алып, олардан ұрпақ тарапты», «Надлудың 10 әйелі болыпты, олардан туған ұлдардың барлығы шешелерінің тегімен аталған екен. Ашина – Надлудың кіші әйелінен туған ұлдар» деген астарлы меңзеулер – ашиналар шешелері жағынан тохар екенін, әрі [...]
6 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
(жалғасы) Археологиялық қазбаларда қаңылтыр, жез түйме, асатаяқ сияқты тұрмыстық бұйымдарда кездесетін бөрі бейнелерін сараптау негізінде олардың пайда болуын ғалымдар б.д.д. VI-V ғасыр деп, заттық айғақтардың көбірек шоғырланған жері Каспий өңірі деп тауып отыр. «Бүктетілген қасқыр бейнелері скиф өнерінде б.д.д. VI-V ғасырлардан, ал савромат өнерінде б.д.д. IV ғасырдан бастап көрініс табады. Қасқыр бейнесі әсіресе савроматтарда жиі [...]
5 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
Әлқисса «Күлтегін» және «Білге қаған» бітіктас жазуында түріктер өздерін «Көк түріктер» деп атады. Мұндағы «көк» түстік мағынаны емес, космостық – аспан мағынасын білдіреді. Сондықтан «көк түріктер» деп емес, «көк түріктері» деп жазып, «аспан түріктері» деп ұққанымыз жөн. Олар билеушілерін «қаған» деп атады. Қаған – «хандардың ханы», яки император дегендік. Сондықтан қағандықтың баламасы империя болмақ. Алтайда, [...]
4 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
Елбасының тапсырмасымен, ұлтжанды азаматтардың отаншыл жігер-күшімен бой көтерді. Тағдырдың жазуымен Астрахан топырағы бұйырып, асыл сүйегі аталған облыстың Краснояр ауданы аумағында дамыл тауып жатқан Бөкей хан зираты басында тұрып айналаға назар салсаңыз, Атырау облысындағы Құрманғазы ауданына қарайтын шағын ауылдың ақшаңқан шатырлары жақыннан көзге шалынады. Іргедегі Астрахан-Атырау болат жолымен батыстан шығысқа, шығыстан батысқа бет алған пойыздар легі [...]
1 Қазан 2011 | Мирас | Толығымен »
Орынбор атын естіген қазақ баласы бір елеңдеп қалады… Алғашқы астанамыз болғаны үшін ғана емес, әрине. Орынбор соңғы бірер жүзжылдық бойы қазақ мәдениеті мен өнері тоғысқан, бір кездері білімқұмар жастар жиналып, игі жақсылар табысқан, ардагер буынның рухы сіңген, арыстардың басқан ізі мен алақан табы қалған жер. «Әйт, шу, қара нар, Орынборға ала бар!» – деген екі [...]
27 Қыркүйек 2011 | Мирас | Толығымен »
Егер деректерге жүгінсек, ислам діні Қазақстанның оңтүстігіне VII ғасырда ене бастаған. Тарихтан мәлім болғанындай, Түргеш қағанаты тұсында Талас өзенінің жағасындағы Атлақ қаласы жанында Тан империясы мен Араб халифаты арасындағы әйгілі ұрыс өтеді. Осы бес күнге созылған майдан шын мәніндегі тарихи майдан болады. Екі жақтан да адам шығыны көп болып, жеңілген Тан әскерінің қолбасшысы генерал Гау [...]
10 Қыркүйек 2011 | Мирас | Толығымен »
Суреттері «сөйлейтін», әрбір тың туындысы өз алдына сыр шертетін қылқалам шебері Өмірбек Жұбаниязовтың әлеміне кездейсоқ тап келіп, уақытты бедерлеудегі бірізділікті, болмысынан бөлінбеген даралықты көріп, тағы бір тамаша талант иесімен қауышқанымызға қуанғанбыз. Осы суретші қауымының шеберлігі немен өлшенеді, деген сауалдың жауабын қылқалам иесінің шеберханасынан тапқандай әсерге бөлене отырып, Жұбаниязовтың жұмыстарына сапар шеккізген себеп пен сәттілікке іштей [...]
10 Қыркүйек 2011 | Мирас,Руханият | Толығымен »
Қазақ тарихын, оның ішінде алты алаштың ерлік, батырлық тарихын түгендеп, бір ізге түсіру үшін арғы-бергіде елдің есендігін, жердің бүтіндігін қорғаған, есімдерін халық ардақтаған қаһармандардың өмірін ыждаһаттылықпен зерттеуіміз керек. Кейінгі жылдары бұл орайда талай тұшымды ғылыми еңбектер жазылды. Олардың ішінде нақты деректерге негізделгендері де, ауызша аңыз-әңгіменің жетегінде кеткендері де, азды әсірелеп, жоқтан жорға шығарғандары да бар. [...]
26 Тамыз 2011 | Мирас | Толығымен »
Ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсарин салдырған мектептің тәлімі мен тағылымы туралы ой Адамның бала күннен армандап, аңсары ауған бір саласы, яғни мамандығы болады. Ол өзін соған бағыттап, білім-білігін жұмсайды. Сондай мамандықтың бірі ұстаз болу. Әу баста ниет білдірген жас талаптың барлығы дерлік оның тұтқасын ұстап кете алмайды. Оған себеп біріншіден, аяулы да ардақты мамандықтың адам көзін [...]
10 Тамыз 2011 | Мирас | Толығымен »
1809-1865 жылдар арасында Қазақстанның батысында Арал, шығысында Жетісу өңірлеріне дейінгі аралықты Қоқан хандығы билеген еді. Алғашында, қоқандық Лашкер беклербегі 1817-1818 жж. Сыр бойында Ақмешіт, Қос, Шым және Күміс қорғандарды тұрғызып, сол өңірдегі халықты ұзақ уақыт (1816-1840) басқарғанда, салықты шариғатқа сәйкес жылына бір рет қана жинап келген еді. Кейіннен, яғни 1848-1852 жж. Қоқанның Худояр ханы мен [...]
2 Тамыз 2011 | Мирас | Толығымен »
Төртүй ауылына қарасты Қаражар елді мекеніндегі қорымда археологиялық қазба жүргізу аяқталды. Оқырман қауымның есінде болар, өткен жылы археологтар қазба жұмыстары кезінде жас әйелдің сүйегі мен алтын жіппен шілтерлеп тігілген жастықша тапқан болатын. Ең алдымен, біз Ә.Марғұлан атындағы Археологиялық ғылыми-зерттеу институты мен ПМПИ-дың студенттері және Екібастұздағы тарихи-өлкетану мұражайының қызметкерлерінен тұратын экспедицияның жетекшісі Тимур Нұрланұлына жолыққанбыз. Ол [...]
2 Тамыз 2011 | Мирас | Толығымен »
Ұлт аспаптары мен күй, ән – қазақтың жаны. Олар ықылым заманнан бері ұлы даланы өзінің тылсым сиқырымен тербеткен. Дастандар мен аңыз-ертегілерде де өзгеше өріліп, өрнегін тапқан. Ұлтымыздың шынайы болмысы мен ішкі әлемімен біте қайнасқан. Сондықтан да дәстүрлі саз өнерінің сиқыры, ең алдымен, көне түркілер заманына жетелегендей әсер береді. Ал бүгінгідей жаһандану заманында сол ұлттық әуезіміз [...]
30 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
Жас қартаймақ, жоқ тумақ, туған өлмек, Тағдыр жоқ өткен өмір қайта келмек. Басқан із, көрген қызық артта қалмақ, Бір Құдайдан басқаның бәрі өзгермек. АБАЙ. Ақын Мұқағали Мақатаев жайлы алғашқы сөзді кезінде менің құрдасым, жазушы Әбіш Кекілбаев айтып еді. Сонда Мұқаң да, Әбекең де жас еді. Талант талантты таныды. Бүгіндері жұрттың бәрі айтады, барша қазақ [...]
23 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
(Ақын рухымен сырласу) Осылай боларына титтей де күмәнданбай өтіп еді өмірден сардар ақын. Жазылып жатыр… Мұқағалимен біздер тағдырлас едік. Ұлы Отан соғысы екеуміздің де әкемізді жалмап, аналарымызды жесір, өзімізді жетім еткен. Мұқа, сіз ол кезде он жаста екенсіз. Ал мен әкемнен алты айлығымда қалыппын. Соғысқа кеткен әкеңізді сағынып, бала жүрегіңізбен үлкен арман-үмітті серік етіп, алғашқы [...]
20 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
Қасым Аманжолов – 100 Қасым Аманжолов өз замандастарының ортасында толассыз беделге ие ғажайып ақын болды. Оны достары, қалың оқырман бағалап, қадіріне бас иді. Бірақ, билік иелері Қасымды ылғи да шетке қағып, оның ақындығына тежеу салып отырды. «Ұлтшыл» деп айыптады. Қасымды ұлы Мұхтар Әуезов бағалап, талантты қадір тұтқан. Ақынның 80 жылдығы қарсаңында Алматыға арнайы сапарлап барғанымыз [...]
19 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
Қазақ поэзиясының көк аспанындағы жарық жұлдыздардың бірі болып тұрып қалған арынды ақын, дарынды ақын Мұқағали Мақатаев шығармашылығы қайта жаңғырығып, қайта түлеген шағында ол жайлы сөз етіп отырмыз. Шын ақынның жүрегі тоқтағанмен поэзия әлемінде дауысы тоқтамайды екен. Соңғы жылдарда оның жырлары ерекше желпініс тауып, барша жұрттың жүрегіне шуақ құйғандай қаулап, ауқымын кеңге жайып барады. Әсіресе, “Соғады [...]
16 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
Мұқағали – 80 Мен бүгін түннің бір уағы болғанына қарамастан, Мұқағалидың «Өмірдастан» жыр жинағын алып, ой теңізіне шомып отырмын. Ғажап! «Өмірдастанды» қолыма ұстағанымда жүрегім дүрс-дүрс соғып, Мұқағали поэзиясының бақшасында гүлдеген сезімдерім қайта тіріліп, тереңде қалған ескі мұңымды оятып, жанымның алыс түкпіріндегі, тіршіліктің базарында жүріп, күйбең тірліктің қамымен ұмытыла бастаған өмірімнің музыкасы ойнап қоя берді. Заулап [...]
12 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
БАСТАПҚЫ БЕТ. Жиналған кітабы жоқ үйді көз алдыңызға елестетіп көріңізші. Оны жаны жоқ денеге теңеген екен бір дуалы ауыз. Ал аузы-мұрны қымбат жиһазға толы, бірақ бір кітабы жоқ үйден қандай әсер алар едіңіз? Шіріген жұмыртқаның иісі мүңкіп, кекірік атқызатынын байқапты тағы бір тұлға. Ал төрт қабырғасына түгелімен кітаптар сықай жиналған шаңырақтан имандылық жылуы мен жан [...]
1 Шілде 2011 | Мирас | Толығымен »
Бүгін әлем тарихының ең трагедиялық оқиғаларының бірі болған Ұлы Отан соғысының басталғанына 70 жыл толады. Ауқымы жағынан алғанда бұл соғысқа адамзат тарихындағы бір де бір ұлы шайқас тең келе алмайды. Соғыс жылдары миллиондаған адамдар құрбан болды, сөйтіп, Ұлы Жеңіске бүкіл халықтың қайтпас та қайсар жауынгерлік ерлігі арқасында қол жетті. Күркіреген күндей болып өткен сол соғыс [...]
22 Маусым 2011 | Мирас | Толығымен »
Жауынгер Шәкір Ақпанбетовтің жерленген жерін қызы арада 67 жыл өткенде тапқан еді ҮЗІЛМЕГЕН ҮМІТ Күні кешегі күркіреп өткен алапат соғыста хабарсыз, із-түзсіз кеткен боздақтар қаншама десеңізші? Елде қалған жақын-туыстары оларды «Кебін емес, кебенек киіп кетіп еді», деген үмітпен сарыла, сарғая күтті. Олар арада қаншама жыл өтсе де үміт отын өшірмей әлі де күтуде. Хабарсыз кеткендердің [...]
22 Маусым 2011 | Мирас | Толығымен »
