Алғашқы бет » Руханият “Руханият”

Әзілхан НҰРШАЙЫҚОВ: «Өсиет өлеңдер»

Жыл толды… Әзағаң демі тоқ­тағалы! Әзіз жүрек соқпағалы! Өкі­ніштің уыты уақыт тілінің астында жатып жұмсарады-мыс. Өзі жоқ болғанымен, өзгелер іздепті. Халқы сарғайып есіне ала жүріпті. Көзі тірісіндегідей қадірлеп, кітаптарын іңкәрлікпен жаппай оқып жатыр екен. «Өлді деуге сыя ма, ойлаңдаршы, Өлмейтұғын артына сөз қалдыр­ған», деп Абай атамыздың айтқаны дөп келді емес пе? Халық жазушысы Ә. Нұршайықов [...]

4 Ақпан 2012 | Руханият | Толығымен »

Қазақ прозасының құлагері тұрған үйге ескерткіш тақта орнатылды

Жаңа Астананың рухани дамуына үлес қосайын, ұлтымның құндылығын ағылып келіп жат­қан жұрттың құлағына құяйын деп ізгі ниетпен келген, мінезге бай, мін­сіз талант Сәкен сері Жүнісовті арсыз ажал қайтпас сапарға әкет­­келі де алты жылдан асып барады екен. Өзі кеткенмен, көзіндей болып артында жауһар сөзі, том-том прозасы мен драмасы, ел, жер, тіл туралы мақалалары қалған айтулы қаламгердің [...]

2 Ақпан 2012 | Руханият | Толығымен »

«Қос мекенді адам»

Республикалық баспасөз беттерінен тәп-тәуір мақалаларымен көрініп жүрген Еркін Нұразханның ұлттық карикатура жанрына түрен салған талантты суретші екенін жұрт жақсы біледі. Содан да шығар, сатирик-жазушы Қалтай Мұхамеджанов оған «Еркін – қос мекенді адам ғой» деп қалжыңдайтын болса, Қазақстанның халық жазушысы Мұзафар Әлімбаев «карикатура королі» деп ат қойған көрінеді. Өйткені, суретшінің қаламына ші­рен­ген шенеуніктер, түксиген бастықтар, сыр­даң [...]

1 Ақпан 2012 | Руханият | Толығымен »

«Қарагөзді» қайта «тірілткен» ару

Таяуда Президенттік мәдениет орталығында Мәдениет және ақпарат министрлігінің ұйымдастыруымен Қазақ­стан­ның халық әртісі, «Отан», «Халықтар Достығы», «Құрмет Белгісі» ордендерінің иегері Зәмзәгүл Шәріпованың 80 жасқа толуына арналған «Қазақ театрының Қарагөзі» атты шығармашылық кеш өтті. Кешке қатысқан Мәдениет және ақпарат министрі Дархан Мыңбай мерейтой иесіне Ел­басы Нұрсұлтан Назарбаевтың құттықтау хатын оқып берді. «Құрметті Зәмзәгүл Нүсіп­бай­қызы! Cізді адам өмірінің [...]

31 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Исі түркінің атажұрты

Астана бүгінде қай қырынан алып қарағанда да шынайы елордалық сипатқа ие болған. Бұл сипат қалада баспа ісінің жақсы жолға қойы­луынан да келісті көрінеді. Қазақтың қарымды қайраткер азаматы Нұр­лан Исабеков басқаратын «Фолиант» баспасы тамаша кітап өнімдерімен жұртшылық көңілінен шығып келеді. «Фолиант» жасап жүрген игілікті шаруаның бірі – «Менің Отаным – Қазақстан» се­рия­сымен жарық көріп жатқан кітап-альбомдар. [...]

31 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Сөзсойыл

БІРДЕ… _______ «МҰНЫ ҚАЛИХАННЫҢ ЕСТІМЕГЕНІ-АЙ…» Нағашыбек Қапалбекұлы бір­де сыйлас Әкім Тарази аға­сымен ұшырасып қалады. – Аға, мен сіздің шығар­ма­ларыңызды бала кезімнен сүй­іп оқимын. Сіз қазақтың Дос­тоевскийісіз, – дейді ол аға­сы­на. Жайшылықта інім деп жаны қалмайтын жазушы ағасы үндемейді. – Сіз өз бағаңызды ала алмай жүрген ғажап жазушысыз, – дейді Нағашыбек Таразиге қипақтап қарап. – Қап, [...]

31 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Жайбасарлықтан, жауапсыздықтан арылайық

Ана тіліміздің қазіргі кездегі хал-жағдайы кім-кімді де ойлантып-толғант­пай қоймайды. Оның өгей баланың күйін кешіп, өз деңгейінде дамымай келе жат­қаны менің де шымбайыма батады. Ай­ты­­ңыздаршы, өзін дүниеге әкеп, аялап өсірген анасын кім жек көреді? Ешкімнің де жек көрмесі белгілі. Әйтсе де, арамызда туған тілін менсінбейтін кейбір қан­дастарымыз аракідік болса да да кездесіп қалатыны бар. Бір дәлел [...]

28 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ұлттық тәрбие – ұлт болашағы

Бүгінгі жас­тарға ұлттық тәрбие беру керек деген идеяны басшылыққа алған Абай атын­дағы Қазақ ұлттық педагоги­калық университетінің ректоры, педагогика ғылымдары­ның докторы, профессор С.Пір­әлиевтің жобасы бойынша оқу орнында ұлттық тәрбиеге айрық­ша мән берілуде. «Жастар біздің болаша­ғымыз» дейтін болсақ, сол жастарымызды ұлтын сүйе­тін ұлт­жанды, Отанын сүйетін патриот, жоғары адамгершілік иесі, ұлт­тық рухы биік парасатты азамат етіп тәрбиелеу үшін [...]

28 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ғалым ғибраты

Көрнекті әдебиетшінің төрт томдығы жарық көрді Өткен аптада «Егеменнің» Алматыдағы бөлім­шесіне құтты қонақ келді. Ол Айқын Нұрқатовтың келіні, яғни інісі Арыстанның жұбайы, көп жылдар Алматы мектептерінде қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ берген ардагер ұстаз Ғалия Шегенова болып шықты. Ғалия Біләлқызы жай келмей, қазақ әдебиеті тарихындағы көрнекті тұлға, белгілі сыншы, әдебиет­танушы ғалым, 37 жас қана жасаған [...]

28 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Біз білетін Бақберген

Отыз екі жыл! Аз ба, көп пе? Былайғы баянсыз тірлік кешкен пендеміз үшін аз да болып көрінуі әбден мүмкін. Ал қолына қалам алған және жай қалам емес, тайпалған жор­ға, жіті қалам иесі үшін ұлан-дария уақыт кезеңі ғой. Өйт­кені, сол отыз екі жыл ішінде нендей мәселені жазып, нендей жағдаяттарды сөз етпей­сіз. Осы жылдар ішінде толысып, кемелденесің, [...]

28 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ұлағат ұйыған ұрпақ

Тәуелсіздігіміздің 20 жылдық ме­­­­­­­­рекесі де ерекше аталып өтті. Осы уақыт ішінде еліміздің егемендігін нығайта түсуге септігім тиді ме деген сауал елін қадірлейтін әрбір азаматтың ойына келері анық. Бұл ой Астана қаласында тұратын, Қос­танай облысы Жангелдин ауданы­­ның тумасы, жасы сексеннің сең­гіріндегі Қорған Әмір­хамзаұлы ақсақалға да маза бермейді. Отбасылық әңгіме үстінде Қор­ған ақсақал: «Торғайдан жырақ кет­тік, бі­рақ [...]

28 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ұлт ұстазының мұрасын зерделеу – кейінгі ұрпақтың борышы

Жаһандану заманында ұлты­мыздың құндылық­та­рын дә­ріптеп, қазақтың көр­некті ақын-жазушыларын, қо­ғам қай­раткерлерін, зиялылар­ды кеңінен насихаттау қажет­ті­лігі туындап отыр. Бұл ба­ғытта жаңа заман жетіс­тік­терін пайдалана отырып, өткенінен өнеге алуда Ыбырай Алтынсарин атындағы Арқалық мемлекеттік пе­да­го­гикалық институтының қа­да­мы құптарлық. Ыбырай Алтынсаринның 170 жылдық мерейтойын лайықты атап өту – АрқМПИ-дың төл міндеті екені сөзсіз. Соған орай ұлы ағартушының есімін биік [...]

27 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Қолөнер шеберлері одақ құрды

Ел іші көркем кәсіпшілікпен айналысатын жандарға кенде емес, алайда, ұлттық қолөнер саласын қайта жаңғырту үшін «Шеврон» компаниясы арнайы бағдарлама жасап, оны 2006 жылдан бері қаржыландырып жүрген-ді. Ірі компанияның сауапты іске қосқан ілкімді бастамасы баянсыз да емес екен. Ендігі жерде елдегі ісмерлер Қазақстан қолөнершілерінің ода­ғын құру туралы шешімдерін алға тартуда. Алматыдағы Қазақстан бас­­па­сөз клубында алдымен «Our [...]

27 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

«Сағынышымыз сарқылмасын дейік»

Алатаудың етегіндегі Алматы шаһарында Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факуль­тетінде бес жыл бойы бірге оқып, 1976 жылы бітірген курстас досымыз Арынғазы Мырзағалиев бұл тілекті қоштасар сәтінде міндетті түрде айтатын. Телефонмен сөйлесе қалсаң, оның көңілінің жылы­лығын, әңгімесіндегі ыстық ықыласты бірден сезе­тін­біз. Студенттік кезіміздің өзінде Атырауда бол­мас­тан-ақ ару Ақжайықтың жағасындағы бұрын­ғы Құлтай, кейінгі Алға ауылдарын, оның бала күнгі [...]

27 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Біткен іс деп міне, осыны айт!

Осыдан біраз жыл бұрын Елбасы баста­ма­сымен елімізде «Мәдени мұра» бағдар­ламасы қолға алынғаны баршамызға мәлім. Аталған бағдарлама аясында Семейде де бірқатар шаралар жүзеге асырылды. Атап айтсақ, заманында Абай, Шәкәрімдердің та­ба­нының ізі қалған көненің көзіндей мешіттер қайта жөндеуден өткізілді. Енді, міне, жаңа жылдың басында қайта жөндеуден өт­кізілген облыстық өлкетану мұражайы өз жан­ашырларына есігін айқара ашып отыр. Осы [...]

26 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Өткен күнде белгі бар

«АЛЖИР» мұражай-кешенінде қолға алынған шаралар көңіл қуантады Саяси қуғын-сүргін және тоталитаризм құрбандарының «АЛЖИР» мемориалды мұражай-кешені ел Тәуелсіздігінің 20 жылдығына орай «Азаттықтың азапты жолы» атты көрменің, «37 жыл. Ерте солған гүлдер» бейнебаянының және қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде жарық көрген «Alash-Alzhir» екі томдық кітабы мен мұражай web-сайтының тұсаукесер рәсімдерін өткізді. Мұражайдың кіреберіс дәлі­зін­дегі қабырғаға ілінген сұр­ғылт­тау суреттерге [...]

26 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Асқарбектің асуы

Былайғы жұртқа бас білмейтін асау­дай көрінгенімен, өзім сыйлайтын үлкеннің алдында ұяң едім. Торғай облыстық газетіне әскерден қайтқан 1971 жылы жиырма жасымда орна­лас­қан мен тіпті бертін келгенше жур­налистердің ең кішісі болдым да, үл­кендердің бәрін де аға дейтінмін. «Бә­леншеке», «түгеншекеге» қашан көш­кенім есімде жоқ. Ұзын-ырғасы отыз жылға жуық өмірімнің дені сол газет­тің мәдениет, әдебиет және өнер бөлі­мінде [...]

26 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Көлдей тұнық

Тәйірі, журналист қауымы қашан көрсең де ойсыз-қамсыз жүруші ме еді. Көлағам да соңғы жылдары «Қазақ ісі» деп аталатын авторлық ірі жоба жасап, оны толық іске асыру жолында қажымай-талмай еңбектеніп, елге есімі белгілі талай-талай тұлғалармен кездесіп, өткен жүз жылдықтағы қиын да күрделі кезеңдердің тарихына үңіліп, мұқият зерттеп, саяси және рухани тұрғыдан аса құнды дүниелер жазып жүр. [...]

26 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ұлағатты ұстаным

Оқырманға ұсынылып отырған бұл кітаптың авторы Бақберген Досманбетов – еліміздегі танымал жандардың бірі. Ардақты азамат, қарымды қайраткер, білікті ғалым. Мәскеу инженерлік-экономикалық инсти­тутының түлегі. Экономика ғылымдарының докторы, профессор. Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік уни­верситетінің ректоры, Қызылорда қаласының әкімі – Қызыл­орда арнайы экономикалық аймағы әкімшілік кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарған. Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының екінші, үшінші, төртінші шақыры­лымының [...]

25 Қаңтар 2012 | "ЕТЖЕҢДІ",Руханият | Толығымен »

«Нағыз қазақ – домбыра»

Қайда қалып барасың? «Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ –домбыра» деген ақын сөзі афоризмге ай­нал­ғалы қашан! Одан кейін «Домбыра» деген ән шығып, үнемі айтылып жүр. Қа­зақтың жан жүрегін, бүлкіл сезім дүниесін өзінің күмбірлеген үнімен айнытпай дәл беретін киелі аспаптың тамам құдірет-қасиеті осы әнде қамтылған. Ендігі жерде басқа емес, қазақтың өзіне домбыраның сыр-сипатын талдап-түсіндіріп жатудың қажеті [...]

24 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ғарасат майданы және біз

«Күйесің, жүрек… сүйесің…». Бұл кітапты ә деп оқи бастағаннан түйсіндім, Тұрсын Жұртбайдың Абайы өзінің жүрегінен әбден өткен, рухы айырылмастай қауы­­­шып, тұтасып кететін рухани сыр-шежіре екен. Бұл шығарманың жанрын дәл анық­­­тағаныма да еш күмән жоқ: жазушының жан сыры. Абай арқылы айтылатын исі қазақтың шер-мұңы, құса-қайғысы, арман-мұраты. Теңіз­дей буырқанған орыс әдебиетінің алтын ғасырында әулие Лев Толстой «Исповедь» [...]

24 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

БОЛАШАҚ БАҒЛАНОВАЛАР

Оңтүстік астанада КСРО халық артисі, «Халық қа­һар­маны» Роза Бағланованың 90 жылдығына арналған «Ақ сұңқарым» атты балалар ән байқауы аяқталды. Байқауға қатысуға қалалық мектеп оқушыларынан 64 өті­ніш қабылданып, олардың арасынан 32 өнерпаз ән додасына жолдама алыпты. Алматыдағы оқушылар сарай­­­ында шымылдығын түрген бай­­­­қауда жас орындаушылар қазақ сахнасының «Ақ маңдайлысы» атанған Роза Бағланова репер­­­туа­рындағы танымал әндерді орындады. – [...]

21 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ислам қоржыны толық

Жуық арада Жаратушы Жаббар Иеміз Алла тағаланың қалауымен тәуелсіздігіміздің жемісі, Елбасымыздың себепкерлігі, Бас Мүфти, Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлі хазіреттің бастамасымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанындағы Республикалық имамдар білімін же­тіл­діру Ислам институтының төрт айлық курсын тәмамдадым. Бойыма біраз білімді жинақ­тадым, қорымды тексердім дегендей. Соңына қарай қолымызға еліміздегі діні­міздің едәуір шежіресін жинақтаған іс-шаралар қоржыны десек те болады, [...]

21 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Азаттықтың Астанасы

Ұсынған ұлы мезгіл тәуірін кіл, Таңы – алтын, желі – жібек, жауыны – нұр. Қырандай көкке қарап дүр сілкінген, Қазақтың таңғажайып дәуірі – бұл! Береке – тұнып тұрған араласам. Жайық су, жазиралы ел, жағаласам. Жазылып жатыр алтын әріптермен Даланың шежіресі жаңа, орасан! Жетісу – табиғаты мақпал мекен. Аяғы тиген жанға жаққан мекен. Алмасын ағаш басы [...]

21 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

«Тәңір жарылқасын!» телевизиялық деректі фильмі жарыққа шықты

Қазіргі таңда деректі фильм­дер телевизиялық форматта жаңа табиғатқа ие болып жат­қаны байқалады. Деректі картиналар жаңа сипатта түсіріле бастағанын кинофестивальдерден де көруге болады. Осындай отандық телевизиялық деректі фильм Қазақстанда да өз көрер­мендеріне жол тартты. Осы аптада Алматыдағы «Al­maty Towers» кинотеатрында тұ­сауы кесілген Рүстем Әбдірашев­тың деректі картинасы «Тәңір жа­рылқасын!» деп аталады. Бес бө­лім­нен тұратын деректі фильмді Ш.Айманов [...]

21 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Танымы терең Тазагүл

Ол соғысты көрген жоқ. Әйт­се де, батысқа қарап телмір­ген ел­дің көз жасын көрді. Әкесі Мұ­қаш Нұра жағасынан майданға аттанарда жарына: «Ұл туса, атын – Нұралы қоярсың, Нұра елі­нің ұлы болар, қыз туса, Тазагүл қоярсың, тазалық Алла парызы», – деп аманат­тап кеткен екен. Содан 1942 жылы әке тілеушісіндей болып Таза­гүл дүниеге келген. Сәбиінің бағына әкесі соғыстан [...]

21 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Ортақ іс – жарқын болашаққа бастау

Қазақстанда нарықтық жүйенің да­муының жаңа сатысында, яғни инно­ва­циялық экономикаға бет ал­ған­да маман­дардың сапалы білім­ді­лігі мен біліктілігі және эконо­ми­ка­лық дайындығы өте қажет. Осы мақ­сатқа жету үшін «Тұран-Аста­на»  университеті Астана қаласы бі­лім басқармасының қолдауымен мектеп және колледж мұғалімдеріне арнап түрлі семинар-тренингтер, шеберлік сынып дәрістерін өткізуді қолға алды. Өткен жылғы қазан айында осы мақсатпен семинар-тренингтер өт­кізген болатынбыз. Бұл [...]

20 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

«Үздік оқытушы» гранты

Ол бізге не береді? Өткен жылы 28 желтоқсанда Білім және ғылым министрлігінің жанындағы қоғамдық ұйымдар өкілдерінің қаты­суымен құрылған мемлекеттік комиссия  200 оқытушы-профессорларға «Жоғары оқу орындарының 2011 жылғы үздік оқы­тушысы» грантын беру туралы ше­шім қабылдады. Мен де солардың бірі болып танылдым. Мұндай гранттар та­ғайындау, білікті ұстаздарға қолдау көрсету Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен 2006 жылдан бері жалға­суда. Мұның [...]

19 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »

Дауыс бердім

Аймалап Аспараның ақ самалын Әр таңды қуанышпен қарсы аламын. Сайлауда дауыс бердім нық сеніммен, Жұлдызы жанса екен деп барша жанның. Қуатты, абыройлы ел болсын деп, Күштімен терезесі тең болсын деп. Қазақтың қаймағы үшін дауыс бердім, Көш бастар азаматтар ер болсын деп. Нұр шашса бейбітшілік, тыныш маңай, Атқарылар ізгілік жұмыс талай. Ынтымақ, бірлік үшін дауыс бердім, [...]

18 Қаңтар 2012 | Руханият,Саясат | Толығымен »

Мырзабай КЕҢБЕЙІЛҰЛЫ

Қазақ баспасөзінің ар­дагері Мырзабай Кеңбейіл­ұлы 75-ке қараған ша­ғында дүниеден озды. Ол 1938 жылы 12 қаң­тарда Торғай облысы  Аман­келді ауда­ны­ның Аманкелді селосында  дү­ние­­ге келген. КазГУ-дің журналистика факуль­тетін бітірген­нен кейін еліміздің  бас­пасөз органдарында  жар­ты ғасыр бойы еңбек етіп, жауапты қызметтер атқарды. Жамбыл облыстық «Еңбек туы» газе­тінде жауапты хат­­шының орынбасары, Талды­қорған облыстық «Октябрь туы» газе­тінде бөлім мең­герушісі, Торғай [...]

17 Қаңтар 2012 | Руханият | Толығымен »