Абайдың құтысы

BAL_3610Ұлттық музейдің Қазақстан тарихы залында тұрған бұл құтының тарихы ХІХ ғасырдың соңғы ширегінен басталады. Абайдың жер аударылып келген революционер достары Н.И.Долгополов пен Н.М.Лобановский 1883 жылы Семей қаласында тұңғыш «Өлкетану музейін» ұйымдастырады. Абай да ұйымдастыру ісіне құлшына, білегін сыбанып,  бір кісідей ат салысады.

«Семей өңірі тарихында музейге тұңғыш жәдігерлер өткізген және музей ашуды ұйымдастырушылардың бірі – Абай Құнанбайұлы. Музейдің болашақ ұрпақ үшін тарихтан хабардар болуына, ескіден естелік естуіне, мәдениеттен мәлімдеме алуына, көнеден көпті білуіне тигізер пайдасының зор екенін терең түсіне біледі. Абай мол түсінігінің арқасында екі жыл өткен соң, яғни, 1885 жылы қазақтың этнографиясын таныту мақсатында, өлкетану музейіне өз қолымен апарып, қазақтың киіз үйін барлық жабдығымен, жиыны 60-тан астам жәдігерлік құнды дүниеліктерді тапсырады», дейді Қазақстан тарихы бөлімінің ғылыми қызметкері Қайыржан Күзембаев.

Сол жәдігерлердің қатарында 1885 жылы музейге тапсырылған құты қайың ағашынан ойылған. Құтының ауыз ернеуіне әшекейлі күмістен сақина шеңбер салынған. Мойынының алдыңғы кеңірдек тұсына ернеуден төмен, тігінен күмістен балдақ ою орнатқан. Екі жанына мойыннан иығына дейін беті оюлы күміс таспа бекіткен. Сыртқы бетінде күмістен шертіп салынған ою шеңбері бар. Шеңбер ортасына күмістен қошқармүйіз ою орнатылған. Екі қаптал бүйірінде күмістен құмырсқабел болып келген оюы және бар. Барлық ою мық, жез шегелермен шегеленіп, мықтап орнатылып, бекітілген. Тығыны қайың ағаштан жонылып, қолмен ұстар басы күміспен қапталған.

Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан»

Суретті түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ

 

 

 

Айдары
ЕлЖаңалықтар
Әлі пікір жазылған жоқ

Пікір жазу

*

*

төрт × бір =

PDF нұсқаға жазылу
Газеттің PDF нұсқасына жазылсаңыз күнделікті нөмірді э-поштаңызға жіберіп отырамыз.
Атыңыз
Э-поштаңыз
Мұрағат
қаңтар 2017
ДсСсСрБсЖмСнЖк
« Жел  
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
QR-код

Осыған ұқсас

  • Мекемтас

    Мекемтас Мырзахметұлы: Ұлтты тану рухани кемелдікке сүйенеді

    Филология ғылымдарының докторы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Мекемтас Мырзахметұлымен өзі қалам тартқан көрнекті тұлғалар жа­йында пікір алмасып, әңгіме қаузаған едік. Олардың ұлт мүддесіне сіңірген еңбектері, шығармашылықтары және зерттеп-зерделеу жұмыстары туралы...
  • Korganbek-aga-3777

    Салауаты – өліге, сауабы – тіріге

    Газетіміздің өткен жылғы 11 қа­рашадағы санында «Жаназа асы жиналысқа айналмаса етті» де­­­ген тақырыппен жария­лан­ған ав­торлық баға­ны­мызға қа­лың оқыр­ман тарапынан бір­ша­­ма қы­зығушылық бол­ға­нын бай­қа­дық. Әрине, адам­ның адам­шы­лы­ғы, ар-иманы, мұсыл­ман­дық па­рыз...
  • ermek-4

    Сән үйін ашқан қазақ жігіті

    Өткен жылы «Ресейдің ең үздік жас шығармашылық қайраткері» атанған омбылық дизайнер Ермек Хапизов Омбыда өз атымен аталатын «KHAPIZOV ERMEK» сән үйін ашты. Осылайша ол Ресей қазақтарының ішінде бірінші болып...
  • img_2852

    «Шәкәрім» медалі

    ақын бейнесін сомдаған майталманның төсінде Абай театрының белді актері, Қазақстанның халық әртісі Бекен Имаханов Құрманғазы атындағы консерваторияның актерлік факультетін бітірген. 1959 жылдан Семей облыстық музыкалық драма театрының сахнасында өнер...