Кеше Орталық Африка Республикасы ұлт­тық күнін мерекеледі (ЭКСПО жаңалықтары)

ЭКСПО-2017 халық­ара­лық мамандан­дырылған көр­месі аясында Орталық Африка Республикасы ұлт­тық күнін мерекеледі. Шара барысында елдің Сау­да және индустрия ми­ни­стрлігінің бас сауда инспекторы Джоахим Коя­газомо сөз сөйледі. Ол қа­зіргі кезде мемлекет бала­малы энергетиканы дамы­ту саласында белсенді жұмыс жүргізіп жатқанын әңгімеледі. Онда жақын арада үлкен күн батареялар паркі салынады екен.
Егемен Қазақстан
25.08.2017 1091
2

Джоахим Коягазомо эко­жүйені сақтау үшін жаңғыр­ма­лы энергия көздерін енгізу мен да­мы­тудың маңыздылығына тоқ­талды. «Орталық Африка Рес­публикасы экожүйені қор­ғап, оны дұрыс басқаруды көз­дейді. Мемлекетіміз 5,4 млн гек­тар экваторлық ылғалды қалың орманға ие, оның 3,5 миллион гектары арнайы бақы­ла­нады. Жаңғырмалы энергия көздерін енгізу еліміздің дамуы мен ормандарды сақтауға қа­жетті. Тұрақты прогресс ірі қалалар жанындағы орманды аудандардың қысқаруына әкелді. ЭКСПО-2017 көрмесі жасыл энергетика саласында тәжірибе алмасуға мүмкіндік берді», деді ол.

Жиынның ресми бөлімінде Қазақстан тарапынан Білім және ғылым министрлігінің жауапты хатшысы Арын Өрсариев ЭКСПО-2017 көрмесіне қа­тысушы мемлекеттердің жоба­лары мен жетістіктері Қазақ­стан үшін пайдалы әрі әлемдік эко­номиканың дамуына және қор­шаған ортаны сақтауға ық­пал ететіндігіне сенім біл­дірді. «Бо­лашақ энергиясы» та­қы­ры­бындағы көрме энер­ге­тикалық ресурстардың жойылуы және қоршаған ортаның ластануы мәселелерін шешуді мақсат еткен халықаралық қауымдастық үшін маңызды. 2013 жылы Қазақстан жасыл экономикаға көшу тұжы­рым­дамасын қабылдады. Жыл сай­ын ІЖӨ-нің 2 пайызы кө­ле­міндегі қаражатты «жасыл жаңартуды» инвестициялауға ниеттіміз», деді министрлік өкілі. Ол өз сөзінде еліміздің Орталық Африка Республикасымен мақ­сат­ты экономикалық ынты­мақ­тастықты дамытуға мүдделі екендігін атап өтті.

«Болашақтың энергиясын» қолдайды

Біріккен Ұлттар Ұйымы қор­шаған ортаны қорғау кү­­ні­не орай «Бола­шақ­ты таза энер­гиямен қам­та­­масыз ету­дің мүм­кін­дік­­тері мен ше­шім­дері» та­­қырыбында жи­ын өт­кіз­ді. ЭКСПО-2017 ха­лық­­аралық көрмесіндегі Шве­й­цария павильонын­да ұй­ымдастырылған бас­қо­су­­да әлемдегі алғашқы күн энер­­гиясынан қуат алатын «Solar Impulse» ұшағының бі­рінші ұшқышы Бертран Пикар сөз сөйледі. Ол өз жетістігімен, ұшақтың ар­тық­­шылығымен бөлісті. Қа­­зіргі таңда 20 мың метрлік би­­іктікті бағындырған «тоқ­­тамайтын» ұшақпен қа­лаған жеріңізге аялдау­сыз баруға болады. бұл тех­ника күн энергиясынан қу­ат алып, күндіз-түні ұша бе­реді екен. 

«Мен бұл жолды 2002 жылы бастадым, жетістікке жетуіме 12 жыл уақытым кетті. Осы уақы­тым­ды қажырлы команда, қай­та­рымсыз қаржы, тоқтаусыз мүм­­кіндік үшін ғана жұмсадым. Нә­­тижесінде әлемге жаңа мүм­кін­дік сыйладық. Соған рухымыз жеткеніне қуанамын. Шын мәнісінде біз барлығын нөлден бас­таған едік», деген Бертран Пи­кар алғашқы сапары Әбу-Да­бидан басталғанын, енді дүние жү­зін тағы бір аралап шығуды мақсат ететіндігін айтты.

Осы жиында БҰҰ Қоршаған орта жөніндегі бағдарлама жетек­ші­сі Эрик Солхейм Қазақстанның «Бола­шақтың энергиясы» жобасын қолдауға дайын екендіктерін мәлімдеді. «Қазіргі уақытта Қазақстанның энергетикалық әлеуетін көтеріп отырған – көмір. Өкінішке қарай, оның қоршаған ортаға, денсаулыққа, ауаға келтіретін шығыны мен зияны көп. Соның салдарынан көмірден түс­кен қаржы өзін ақтамайды. Бұл мәселені шешудің бір жолы осы­дан екі жыл бұрын ойлап та­былған. Мысалы, Данияда энергия 100 пайыз жел генераторлары арқылы алынады. Сонымен бір­ге, қытайлар да жаңғырмалы энер­гия көздерін пайдаланады. Сол секілді, Қазақстанның да бұл салада мүмкіндіктері үлкен. Сондықтан біз осында келіп, Қазақ елінің «Болашақтың энергиясы» жобасын қолдауға дайын еке­німізді жеткіздік», деді Эрик Солхейм.

Оның айтуынша, ешкім өзі­нен бастамаса, экономика да, әлеуметтік мәселе де ешқа­шан өздігінен өзгермейді. Ал әлде­нені өзгерту қай кезде де оңай болмайды. Әсіресе, энергия мен экологиялық мәселеде өз­ге­лердің көзқарасын өзгерту қи­­ын. «Көмір шахталарында қыз­­мет ететін кеншілерге бұл мә­­се­лені түсіндірудің өзі оңай емес. Дегенмен, бұл мәселені те­зі­рек шешу экономикаға да, эко­логияға да оң әсерін тигізеді. Мен Малайзияда болғанымда, онда да дәл қазіргі Қазақ­стан­да­ғы­дай жағдай орын алып отыр­ғанын көрдім. Біз көптеген көмір өндіруші ком­паниялардың өкілдерімен кез­дестік. Олардың өзі қазіргі кез­де көзқарастарын өз­­ге­рте бас­таған, таза энергияға бет бұр­ғылары келеді», деген БҰҰ өкілі қор­шаған ортаны қор­ғау мәселесінде елі­міздің Арал, Кас­­пий теңіздері аумақ­тарында да ойланарлық проблемалар бар еке­нін айтты.

«Нұр әлемнің» миллионыншы  мейманы 

ЭКСПО-2017 халық­ара­­лық көрмесі қала­шы­­ғының қақ орта­сын­дағы Қазақ­стан­­ның «Нұр Әлем» пави­ль­о­ны­на келген миллионыншы қо­нақ тіркелді. Бұл ны­­­сан көрме басталғалы бе­­рі көрермен ең көп баратын павильондардың көшін бас­­тап тұр. Алып сфера күн сай­ын 10 мың­нан 28 мыңға дей­ін адам қабылдайды. Көр­­ме кезінде, яғни жаз ай­­ларында онда елуге тар­та мем­лекет және үкі­мет басшылары барды.

Қазақстанның ұлттық павильоны – «Нұр әлем» – ЭКСПО-2017 көр­ме­сінің сәу­лет­тік символы. Әлемдегі ең үл­кен сфе­ралық нысанның диа­метрі – 80 метр, ал биік­ті­гі 100 метрге тең. Құ­рылымның қас­бетінде күн энергиясын электр қуатына түр­лендіретін фо­товольтаикалық эле­мент­тер­дің бірігуі ойлас­ты­рыл­ған. Сонымен қатар, сфе­ра­ның жоғарғы жағында 2 жел генераторы орнатылған.

Ханзададан сыйлық алған қыз

ЭКСПО-2017 халықаралық көр­месіндегі Малайзия па­ви­льонының 450 мыңыншы қона­ғы анықталды. Ол – алты жас­тағы Элвира Маратова. Әже­сімен бірге Астанадағы көр­меге келген жет­кіншек мем­ле­кеттің мұрагер хан­задасы Тенгку Амир Шахтың қо­лынан бағалы сыйлық алды.

«Мен Малайзия павильонына бірінші рет келдім. Өз дос­тарымнан осы павильон көңіл­ді әрі қызықты екенін естіп, әжем­ді осында келуге көндірдім. Бі­рақ, мен бұл жерден Малайзия хан­задасын кездестіремін және оның қолынан сыйлық аламын деп ойлаған жоқпын. Сондықтан, Малайзия павильонына барудың өзі мен үшін керемет болды», деді Элвира қуанышын жасыра алмай.

Малайзия павильонының жас­­тарға арналған апта­лы­ғына ар­найы келген ханзада Тенгку Амир Шах павильон ұжымына нә­тижелі жұмыстары үшін ал­ғысын айтты.

Әлемдегі ең жүйрік көлік елордада

ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіндегі Ұлыбритания павильонына әлемдегі ең жүй­рік автокөліктің нобайы жеткізілді. Ерекше техниканы құрастырған «Bloodhound SSC» компаниясының өкілі Джесвандт Сингх Санди машинаның үш қозғалтқыштан тұ­­ра­тынын айтты. Олар – зы­мы­ран­дық, ұшақтық турбо-қоз­ғал­тқыш және әдеттегі ав­то­мобильдік. 

«Зымырандық қозғалтқыш шаш бояу үшін қолданылатын тотыққан қышқылдармен жұ­мыс істейді. Те­же­гішті басқанда ма­ши­нан­ың аэро­­мо­би­льдік ерек­шеліктері секундына 70 ми­льде тоқтауға мүмкіндік береді. Содан кей­ін автомобиль қалыпты режімге ауы­сады», деген ол көліктің сағатына 200 ми­ль жылдамдықпен жүре алатынын жет­кізді.

«Біздің команда сағатына 1000 миль жыл­дам­дықтағы рекор­дты бұзғысы келеді. Бұл жо­баны өткен жылы іске қостық, қазірдің өзінде жылдамдықты 200 миль/сағаттан асырдық. Қазан айында Оңтүстік Африка Рес­­публикасына аппаратты тес­тілеуге барамыз және он­да кө­лікті 800 миль/сағат жыл­дам­дық­пен айдап көргіміз келеді. Бір жылдан кейін 1000 миль/сағат рекордын өзгертуге тырысамыз», деді Д.Санди.

Автокөлік бензинмен жүреді екен. «Бізден баламалы энергия­мен жүретін машина құ­рас­­тыр­дыңыздар ма деп жиі сұрай­ды. Ал бұл жобаның басты мақсаты – білім беру. Біз барша әлем­дегі жас ұрпақтың назарын ғы­­лымға, инженерияға, жаңа тех­нологияларға аударғымыз ке­леді», деді компания өкілі.

Топтаманы әзірлеген

Асхат РАЙҚҰЛ,
«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген

Орынбай Балмұрат,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Ақындар мен батырлар еліндегі той дүбірі

15.11.2018

Ағайын адамдардай едік

15.11.2018

Электронды сақтандыру полисі енгізіледі

15.11.2018

Көлік инфрақұрылымын жетілдіру көкжиегі

15.11.2018

Алтай аймағымен алыс-беріс нығаяды

15.11.2018

Жалақысы ең көп 10 футболшы

15.11.2018

Саңлақтар спортпен қоштасты

15.11.2018

Ғалым Байназаров: Теңге тарихи миссиясын толық орындады

15.11.2018

Ашғабадта қос жүлде бұйырды

15.11.2018

Партия қызметі уақыт талабына сай болуы тиіс

15.11.2018

Банк секторы 2020 жылға дайын ба?

15.11.2018

Мықтылармен бәсекелесе алмадық

15.11.2018

Әлеуметтік-еңбек саясатының маңызы зор

15.11.2018

Елбасының мәдениет саласындағы мемлекеттік стипендиясын беру туралы өкім

15.11.2018

Әлемдік әдеби сыйлықтар

15.11.2018

Бізге белгілі әрі белгісіз Горький

15.11.2018

Елбасы кітапханасының көшпелі қоры көрмесі – Ақтөбеде

15.11.2018

Қазақстан Республикасы Президентінің Жастар жылын жариялау туралы Жарлығы

15.11.2018

Qala jáne qazaq

15.11.2018

Pálsapa – таза ойлау жүйесі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу