27 жасында батыр атанған ана

Балалар үйіндегі он баланы бауырына басып, асырап-жеткізген Қарлыға мен Нұрлан Садықовтардың отбасы бүгінде тамырын тереңге тартқан мәуелі бәйтерекке айналып отыр. Жуырда Қостанайдан елордаға қыдырып келгенін естіп, ғибратты отбасының өнегелі әңгімесін тыңдауға асықтық. 27 жасында он екі баланың анасы атанған Қарлыға бала бағумен өткен жастық шағының әсерлі кезеңдері туралы әңгімелеп берсе, Нұрланның Қостанай өңірінен қазақ мектебін ашуға бастамашы болғанын естіп, ерлікке баладық. 

Егемен Қазақстан
02.09.2017 6861
2

«Тоқсаныншы жылдары Арқалықта тастанды балаларға арналған бір-ақ үй болатын» деп бастады әңгімесін Нұрлан Садықов.

«Қарлыға балалар үйінде тәрбиеші болып жұмыс істеді. 26 баланы қырық шақты күтуші жабылып қарайтын. Қазақ тобында он бала болды.  Ол кезде жұбайым екеуміздің екі баламыз бар еді. Жолдасымның денсаулығына байланысты, дәрігерлер екі ұлдан кейін құрсақ көтеруге болмайтындығын ескертті.  «Көп балалы болсақ» деген тілек жанымызға маза бермей, ақыры, әкімнің орынбасарына бала асырап алу туралы шешімімді айттым», деді Нұрлан.

Қос жастың шешіміне қолдау көрсеткен сол кездегі Торғай облысының әкімі Жақан Қосабаевтың басшылығымен үш бөлмелі үй тарту еткенін ризалықпен еске алысқан олар, құжат жинау кезіндегі қиындықтар туралы да қозғап өтті.

«Бала асырап алу ісін жеңілдету керек. Балалар мүддесiн көздейтiн мемлекеттiк саясатты әлі де болсын нығайта түсу қажет деп ойлаймын. Қаншама жылап жүрген жетім бала бар. Жалпы, бала асырап алу бойынша заңда қамтылмаған шаруа көп. 15-16 түрлі құжат жинаудың не керегі бар?» деген ерлі-зайыптылардың сөзінен кезіндегі құжат жинаудағы жарты жылдық сабылыстың машақатын әлі де болсын ұмытпағандарын аңғардық.

Садықовтар отбасы

 «Қолымызда азын-аулақ малымыз болды. Сонымен күнделікті ішіп-жемімізді айырдық. Сүт пісіріп, қаймағын алдық, май шайқадық. Айран ұйытып, құрт жасадық дегендей. Өзіміз жемесек те, шошқа бақтық. Бір шошқа он төл береді, бір қойдың бір қозысын қонақ жеп қояды, болмаса өліп қалады. Тауық ұстап, жұмыртқа саттық. Бәрін істедік. Біздің қашанғы әдетіміз – ерте тұрып, ерте ұйықтау. Кім көп еңбек етсе, бақ соған қонады» дейді ол.

Олар кейін Арқалықтан Қостанайдың іргесіндегі Заречный ауылына көшіп келеді. Бірақ ауылда қазақ мектебі болмай, он баланы күн сайын Қостанайдағы Ы.Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған мектепке тасу тиімсіз болғанын айтады. «Дегенмен, әкімдікке айтып жүріп, ауылда қазақ мектебін ашу туралы бастаманы көтердім. Елу баланың басын қосқаннан кейін, 1999 жылы ауылда жаңа мектеп салынатын болды. Сол мектепке алғашқылардың бірі болып барған бір қызым, қазір сол оқу орынында мұғалім болып, сабақ беріп жүргеніне бес жылдан асты», деген отағасыны азаматтығына сүйсіндік.

Нұрлан мен Қарлығадан бала тәрбиесіндегі береке мен бірліктің құпиясын сұрадық. «Біреуге пайдаң тимесе де, зияның тимесін» деген қағидамен өсірдік деген олар, бала тәрбиесіндегі ең маңыздысы – таңдау еркіндігіне мүмкіндік беру екенін айтады. Балалардың кішкентай жүрегіне дық қалдырмайық деп, күні бүгінге дейін асырап алғандарын айтып көрмеген.

«Ес біле бастағанда, мектепте 5-6 сынып оқып жүргенде екі-үшеуі «Балалар, мұғалімдер бір-бірімен сөйлескен кезде неге бізді асырандылар деп айтады» деп жылап келді. Қанша айтпауға тырысқанмен, ел арасында сөз жата ма. Директорға кіріп, ата-аналармен жеке-жеке сөйлесіп, түсіндіріп айттық. Олар өздері сұрамаса, біз айтпаймыз деп шештік. Әйтпесе, бізге журналистер көп хабарласады, жеке өмірімізге араласпасын деп сұхбат беруге жоламайтынымыз содан» деді Қарлыға.

Садықовтар отбасы

Сөз арасында редакцияға өздерімен ала келген фотосуреттерді бірге тамашалап, мәре-сәре шаттыққа толған шаңырақтағы қуанышты сәттерге куә болыстық. Қазір балалар түгелдей дерлік отау көтеріп, шаңырақ құрған. Бүгінде бауыр еті балаларынан он немере сүйген Нұрлан мен Қарлыға Жаратқаннан жарылқау тілеген батагөй ата-әжеге айналып отыр.

Ая ӨМІРТАЙ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттер жеке архивтен алынды

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу