Уақыттың қадірі

«Уақыт – әр адамның еншісіне бұйырған әрі зая кетіре алмайтын жалғыз капитал», дейді Томас Эдиссон. 

Егемен Қазақстан
14.09.2017 915
2

«Барлық үнемдеулер ақыр аяғында уақытты үнемдеуге келіп ұласады», дейді Карл Маркс.

Осы сөздердің дұрыстығына біздің бүгінгі тұрмыс-салтымыз, біз өмір сүріп жатқан заман дәлел бола алады. Өйткені біз уақыттың ерекше шиыршық атқан кезеңінде өмір сүрудеміз. Уақыттың қадірі алтыннан да асып түсуге айналғандығын көзіміз көріп отыр. Ендеше, Карл Маркстың осыдан 150 жылдай бұрын айтылған жоғарыдағы сөзінің қандай міні бар?!

Жуықта Астанадан 1050 шақырым жердегі Өскемен қаласына жүрдек Тальго пойызымен 16 сағат 43 минут­та жеттік. Ал осыдан бір ғасыр бұрын ата-бабаларымыз осы аралыққа атпен жүріп өту үшін 10-15 күнін шығын қылатын. Тіпті осыдан бірер жыл бұрын ғана Астана мен Өскеменнің арасына Тальго пойызы қатынамайтын. Баяу жүрісті қарапайым пойызға мінетінбіз. Онымен Астанадан Өскеменге жету үшін 27 сағат 44 минут қажет. Ал егер ұшаққа мінсеңіз Астанадан Өскеменге бар болғаны 1-1,5 сағаттың ішінде жетесіз.

Адамдар уақытты осыншама үнемдеу үшін қаншама оқиғаларды бастан кешті. Жылдамдықты үдете түсу үшін автокөліктер, пойыз жасауға қажетті бу машинасы ойлап табылды. Оларға қажетті жолдар салынды. Мануфактуралық өндірістің орнына жаңа зауыт, фабрикалар ашылып, миллиондаған адамдар жұмысқа тартылды. Жұмысшыларға төленетін жалақыны үнемдеу және әр жұмысшының еңбек өнімділігін арттыру үшін конвейерлі өндіріс дүниеге келді, оның арты зауыттар мен фабрикаларды автоматтандыру­ға әкеліп соқты. Сөйтіп қазір бұрын мың­даған адам жұмыс істейтін зауыт­тарда енді жүздеген адамдар ғана қалды. Олардың саны ондаған есе азайғанымен еңбек өнімділігі жаңа технологиялардың арқасында бұрын жұмысшылардан ондаған, жүздеген есе жоғары. Міне, осылардың барлығы ұдайы үнемдеулердің арқасы. Енді осы қадамның барлығы ақыр аяғында уақытты үнемдеуге келіп ұласып отыр. Ал уақыт болса, үнемделген сайын құнды бола түсуде. Бұрын Өскеменге атпен жету үшін 10-15 күнін қаза қылатын қазақ қазір темір жол вокзалы мен әуежайда көлік тосып бір сағат артық отырып қалса, шу шығаратын болды. Неге? Өйткені уақыт қымбат. Бір сағаттың ішінде қазір интернет арқылы бүкіл әлеммен байланыс жасап үлгеруге болады.

Біз осыған тәуелсіздіктің арқасын­да қол жеткізіп отырған халықпыз. Тәуелсіздіктің арқасында әлемдегі небір жаңа технологияларға, оларды ойлап табатын білім мен ғылымға қолы­мыз жете түсті. Ал тәуел­­сіздік дегеніміз – еліміздің жаңа тарихының басталуы, ғасырға бер­­гі­­­сіз ұлы өзгерістер кезеңі, бір­неше ғасырлардан кейін барып басы­мыздан кешіріп отырған ғажайып шақ. Қоғамдық формациялардың қалып­тасуы мен дамуы, жалпы уақыт пен кеңістік ұғымдары тұрғысы­н­ан алғанда қас-қағым сәтке бағала­натын осы 26 жылдың ішінде ұлан-ғайыр істер тындырылып, ата-бабаларымыздың егемен ел болсақ деген ежелгі арманы мен соны нақты өмір шындығына айналдырған тарихи оқиғалардың легі астасып, жымдасып кетті. Әр күні жылға бергісіз деп бағаланатын осы уақыт ағыны ЕҚЫҰ-ның Астана саммиті, ХІ Қысқы Азия ойындары, ақырында кеше ғана аяқталған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі сынды үлкенді-кішілі оқиғалардың сапырылысқан толқындарын тудырды. Егер тәуелсіздік болмаса, Қазақстан тәуелсіздік жылдарында қарыштап дамымаса, біз бұларды түсімізде де көрмес едік.

Елімізде болып жатқан осындай үлкен-кішілі оқиғалардың молдығы, бүгінгі өмірдің өзгерісі сондай, олар­дың барлығы қосыла келіп, қашан да болсын өзгермейтін мәңгілік кате­гория – уақыттың өзіне қысым жасап, оның жүрісін барынша ширата түскендей. «Уақыттың жылдам­дығына көз ілеспейтін болды», деп шағынады қазір көптеген адамдар. Негізінде өзгеріп отырған уақыт емес, заман мен біздің өзіміз ғой. Біз шын мәнінде уақыттың қаншалықты қадірлі екендігін, оның неге алтынға бағаланатындығын енді ғана түсіне бастағандаймыз. Өйткені біздің барлығымыз да өмірдің ширақтығын, адам іс-әрекетінің алымдылығын әкелген осы дәуірдің куәгерлері, ондағы үлкенді-кішілі оқиғалардың қатысушыларымыз ғой.
Осыны ұмытпайық, ағайын! Тәуелсіздіктің қадірін түсінейік.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Роналду алғаш рет ойыннан қуылды

21.09.2018

Еліміздегі депозит шарттары өзгермек

21.09.2018

Qasiet pen qasiret

21.09.2018

Жабайы бәсекелестік немесе жолаушыларды заңсыз тасымалдау белең алып барады

21.09.2018

Ректор Мәлік Ғабдуллин

21.09.2018

Парасаттылық пен азаматтықтың өнегесі

21.09.2018

Танзанияда паром суға батып, 44 адам қаза тапты

21.09.2018

Антон қарттың айтқандары

21.09.2018

Көшенің сәнін келтіріп...

21.09.2018

Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

21.09.2018

Алда елді елге қосу мұраты тұр

21.09.2018

Мүгедектерді әлеуметтік қорғау мәселелері қаралды

21.09.2018

«English for Jastar» – жаңа жоба

21.09.2018

Нақты істердің партиясы

21.09.2018

300 мың адам диктант жазды

21.09.2018

2017 жылы машина жасау өнімінің көлемі 1 трлн теңгеге жуық болды - Елбасы

21.09.2018

Әліпби ауыстыру – үлкен өзгеріс

21.09.2018

Елбасы. Елорда. ЭКСПО

21.09.2018

Парламенттік тыңдау өтеді

21.09.2018

Инвесторларды тарту мәселелеріне арналды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу