Маңдай тердің өтеуі

Күзгі жауын-шашын басталмай тұрып жерден ырзық жинап алу уақыт күттірмес шаруа. 

Егемен Қазақстан
14.09.2017 3130
2

Ақмола облысының диқандары үшін қазір жұмыстың нағыз қызған шағы. Орақ науқаны қарқынды жүргізілуде. Оның үстіне биылғы егін алқаптарындағы күрделі фитосанитарлық жағдай да ауылшаруашылық дақылдарының өсіміне кедергі бола алмады. Ендігі міндет әртараптандыру арқылы 4750,4 мың га алқапқа себілген ауылшаруашылық дақылдарын ысырапсыз жинап алу.    

Биыл дәнді дақылдар мен бұршақ дақылдар 4323,2 га алқапқа себілген. Бұл өткен жылдың көрсеткішімен бірдей деңгейде. Сол сияқты 18,3 мың га ал­қап­қа егілген картоп пен 4,3 мың га ал­қапқа отырғызылған жемістер көлемі де өткен жылғы көрсеткішпен шамалас. Тиісінше 257,2 мың га алқапқа егілген майлы дақылдар көлемі өткен жылғымен салыстырғанда 37,4 мың га артық. Оның басты себебі майлы дақылдарға деген сұраныстың артуымен және оны егудегі қолайлылықпен түсіндіріледі. Егін алқаптарындағы дәнді дақылдарды орып алу үшін 8668 дана комбайн жұмылдырылған. Соның ішінде 2658 данасы заманауи өнікті жұмыс істейтіндер санатында. Оның үстіне ағымдағы жылы 1 ком­байнға 500 га алқапты ору салмағы түссе, өткен жылы бұл көрсеткіш 541 га құрағаны белгілі. Егер жағдай осы­лайша қалыптасса, онда орақ нау­қанын 25 күнде бітіруге барлық жағ­дай бар. Облыста 2466 жатка, 4763 дана жүк көлігі және 7674 трактор тірке­месімен жұмысқа жұмылдырылып отыр. Облыстық ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Мұрат Балпан өткен жылы облыс 1 млн 800 тонна астықты экспортқа шығарғандығын алға тартып, биыл да осы межеден шығатындықтарын айтып отыр. Оның сөзіне қарағанда, қазақстандық астыққа деген сұраныс бар және өткізу нарығы да қалыптасқан. Астық пен ұн әлемнің 23 еліне жөнелтіледі екен. 

Елбасы жақында ғана арнайы барып көрген «Ұмай Жер» ЖШС биыл гектарына 25-30 центнер астық жинап, өз өнімдерін шетелдерге сатуға ықыласты екендігін байқатып отыр. Жалпы, өңірде қазіргі кезде лицензиясы бар 62 жұмыс істеп тұрған астық қабылдау кәсіпорындары болса, олар 4,1 миллион тонна (элеваторлық – 2,5 миллион тонна және қоймалық 1,6 миллион тонна) астықты қабылдай алады. Бұдан басқа, ауылшаруашылық құрылымдарының өз сақтау қоймалары бар екендігін қаперден шығармаған жөн. Олар шамамен 2 миллион тонна астықты өз қоймаларында сақтай алады. Мәселен, «Дихан Плюс» ЖШС қырманында ұзыннан созылып жатқан брезентті алып қамбаларда бидай және өзге де ауылшаруашылық дақылдарының сақтаулы тұрғандығын көрдік. Серік­тес­тік директоры Александр Бара­ми­д­зе сонда осылайша амалдаудың ар­қа­сында егінді ысырап болудан сақ­тап қалғандығын алға тартқан-ды. Ас­тықты сақтау үшін алдымен оны кеп­тіру керектігін ескерсек, облыста қазір­гі кезде 229 кептіру кешені жұмыс іс­теп тұр. Олар тәулігіне 100 мың тонна астықты кептіруге қауқарлары жете­ді. Сондықтан да егін алқаптарынан орыл­ған астықты қабылдауда ешқандай кінәрат болмауға тиіс. Малдың қыс­қы азығын жинау да өз деңгейінде ат­қа­­рыл­ғандығын тілге тиек ете кетсек дей­міз. Биыл 1064,8 мың тонна шөп жиналған.

Мемлекет тарапынан өсімдік шаруа­­­­­шы­лығын дамытуға айтарлық­­­тай қол­дау көрсетіліп келе жатқан­ды­ғын атап кеткен орынды. Мәсе­лен, 2017 жылы жергілікті бюджеттен осы мақсатқа 10,7 миллирд теңге қарас­­­ты­рылған. Тарқатып айтқанда, тұқым шаруашылығына – 582,5 мил­­лион теңге, гербицидтер сатып алуды субъсидиялауға – 8,5 мил­лиард теңге және минералды тыңайт­қыштар құнын субсидиялауға қаржы бөлінді. Реті келгенде элиталы дәнді дақыл­дар тұқымдығы 223,8 мың алқапқа себіл­гендігін немесе дәнді дақыл­дар алқа­бының 5 пайызын ғана құрайтын­дығын айта кету керек. Есесіне 31,8 мың тонна минералды тыңайтқыш шашылыпты. Өткен жылғымен салыс­тырғанда 52 пайызға артық. Биыл егін алқаптарында фитосанитарлық күрделі жағдайдың орын алғандығын жоғарыда атап кеттік. Бұл орайда 4557,6 мың га алқапқа химиялық өң­деу жұмыстары жүргізілгендігінің нәти­­же­сінде ауылшаруашылық дақыл­да­рын сақтап қалу мүмкін болыпты. Әсі­ресе 36,9 мың га алқапта шегірт­ке­ден қорғану іс-шараларын қолға алу үшін республикалық бюджеттен арна­йы қаржы да бөлінген. Бұдан басқа, өсім­­дік­терді түрлі зиянды жәндік­тер­­ден, соралардан және аурулардан қор­ғау жұмыстарын жүргізуге жергі­лік­ті бюджеттен де қомақты қар­жы қарас­ты­рылған. Бұл өз кезегінде ауыл­шаруа­­­­шылық дақылдарының сапалы өсуі­­не мүм­кіндік туғызып, егіннің мол шы­ғуы­на септігін тигізген. Сонымен қатар тыңайтуға қалдырылған егістік  алқап­тарын өңдеу жұмыстары да қар­қынды жүргізілуде. Бірінші және екін­ші өңдеу жұмыстары 675,7 мың га ал­қап­ты қамтыса, үшіншісі 424,9 мың га ал­қапқа жүргізіліп отыр. Енді төр­тін­ші­сі 29,5 мың га алқапта өткізілетіні межелеген.  

Жалпы, облыста соңғы жылдары ауылшаруашылық техникаларын жаңарту ерекше қолға алынған. Нақтырақ айтқанда, соңғы 3 жыл 7 айда 982 астық жинау комбайны, 1041 дана трактор және 306 егу кешені сатып алынған. Ал ағымдағы жылдың 8 айында 127 комбайн, 188 дана трактор және 70 егу кешені жаңартылыпты. Биыл облысқа күзгі орақ науқаны үшін кепілдендірілген көлем бойынша 70 мың тонна дизель отыны бөлінген. Жанар-жағармайды бір орталықтан жеткізу үшін аудан әкімдерінің тапсырысымен 13 оператор және 5 жеке операторлар таңдап алынған көрінеді. Бүгінгі таңда оператор тарапынан ақшасы төленіп қойылған шілде және тамыз айларына қажетті тиісінше 50 мың және 36,7 мың тонна дизель отыны толығымен жеткізілген.

Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.09.2018

Сенат комитетінде діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері туралы заң жобасы қаралды

25.09.2018

Игорь Чжан: Велосипедтің кесірінен жүлде алмадым

25.09.2018

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ QS рейтингінде тағы да алға жылжыды

25.09.2018

142 үміткерге «Болашақ» стипендиясы тағайындалды

25.09.2018

Жақсы өсім - нәтижелі жұмыстың кепілі

25.09.2018

Инвесторлармен ортақ келісімге келді

25.09.2018

«Egemen Qazaqstan» газетінің журналисі марапатталды

25.09.2018

Қазақстан Экономикалық ынтымақтастық ұйымын нығайтуға және реформалауға шақырды

25.09.2018

Қазақстан Нельсон Мандела Бейбітшілік саммитіне қатысты

25.09.2018

Астана тұрғыны 10-қабаттан құлаған баланы тосып алды

25.09.2018

Қ. Қасымов ұялы телефондар ұрлығының жолын кесу шаралары туралы айтып берді

25.09.2018

Назарбаев Университетінде тың жобалар таныстырылды

25.09.2018

Нәубәт Қалиев қайтыс болды

25.09.2018

Үкіметте өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасының жобасы мақұлданды

25.09.2018

Астаналық журналистің өліміне қатысты күдіктіні іздеу шаралары басталды

25.09.2018

АӨК цифрландыру аясында 20 цифрлық және 4000 дамыған ферма құрылады

25.09.2018

Жағажай волейболынан әлем чемпионатының іріктеу турнирі өтеді

25.09.2018

«Барыс» Мәскеуде «Динамоны» ұтты

25.09.2018

Бүгін Бакуде белдескен қос балуанымыз ұтылды

25.09.2018

«Хат қоржын» (25.09.2018)

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу