«Батыр бабалар» мемориалы

Бағзыдан бүгінге дейін

Егемен Қазақстан
21.09.2017 48724
2

Әр өңірдің дамуы үшін жер­гілікті кәсіпкерлерді іске тарту, әріптестікке шақыру соңғы кездері жиі естіп қалатын жайттардың бірі. Жеке кәсіпкерлікті дамытуға, бастаған әр іске қолдау көрсетуге арнайы жасалған бағдарламалар аз емес. Алмақтың да салмағы бар, кәсібі дөңгеленіп, ісі оңға басқан кәсіпкерлер ендігіде елдің дамуына үлес қоспағы шарт. Алматы облысы мұндай әріптестікте біраз жетістікке жетіп үлгерген ай­мақ­­тың бірі. Өңірде салынып жатқан ғимараттар мен атқарылып жатқан шаруалардың біразында мемлекеттік бюджеттің ғана емес меценаттардың үлесі де аз емес. Бұл алдағы уақытта дамудың бар­лық саласында көрініс табуға тиіс. Себебі, инвестицияны сырттан ғана емес, ішкі кәсіпкерлерден тарту да аса маңызды.

«Рухани жаңғыру» бағдар­ламасы аясында соңғы айда екі ірі нысан іске қосылды. Соның бірі Қарасай ауданында ашылған «Батыр бабалар» мемориалды кешені. Жалпы құны 465 миллион теңгені құрайтын кешеннің салынуы демеушілердің үлесіне тисе, әрлеу, көркемдеу жұмыстарына жұмсалған қаржы облыстық бюджеттен бөлінген. Бұл бір бүгін ғана атқарыла салған шаруа емес дейді істің басы-қасында жүргендер. Осыдан біраз бұрын дәл осындай әріптестік негізінде жүзеге асқан «Нұр-Мұсахан» мешіті мен оның жанынан ашылған «Күлиман Ана» медресесінің салынуы, одан соңғы «Анаға құрмет» деп аталатын рес­публика көлемінде баламасы жоқ музей қолданысқа берілген. «Батыр бабалар» мемориалы сол істердің заңды жалғасы. 

Мемориалды кешен ақ мәр­мәрмен әрленген. Шеңберлене биіктейді де, төбесіне орналасқан болат стеласы алыстан мен мұн­­далайды. Әрі-бері өткен жолау­шылардың назарын бірден тартып тұратын нысанның экс­позициялық-көркемдік безендіру жұмысына бастан-аяқ жауапты болған «Заманту» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Мемориалды қоршай орналасқан қабырғалар да бос тұрған жоқ. Қазақ халқының сан ғасырлық ерлік жолының ше­жіресі осы қабырғаға бедерленген. Бұл кешеннің салыну мақсатын облыс әкімі Амандық Баталов былай түсіндірді:

– Жер жәннаты Жетісуда осындай тарихтан сыр шертетін бай мұраға толы орталықтардың ашылуы үлкен қуаныш. Елбасы­мыздың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» мақаласына сәйкес өңірімізде түрлі жобалар жүзеге асырылуда. Мемориал кешенінің батыр бабалар рухын асқақтатып, болашақ ұрпақты отансүйгіштікке тәрбиелеп, ой салары сөзсіз. Бүгінгі ашылып отырған «Батыр бабалар» мемориалы халық жадында қалған хандар мен билердің, батырлардың қаһармандығын насихаттайтын болады. Жастардың өз Отанының на­ғыз патриоты болып шығуы үшін осындай игі істердің пайдасы мол. 

Ықылым замандағы Сақ дәуі­рінен тартып, жаңа заманға қазақты қалай да сүйреп шығамыз деп жүріп шәһит кешкен алашордашы­лар дәуіріне дейінгі кезеңдерді рет-ретімен баяндайтын кешенді аралап шыққан жан ұлт тарихының негізгі жүлгелерінен хабардар болады. Экспозициялардың негізгі мазмұны жорыққа шыққан батырлар мен шейіт болған боздақтарды, жаугершілік заманда шайқаста жан қиған жауынгерлерді жерлеу рәсімі – тас қорымдар, жер шарына орнатылған ат үстіндегі батыр бейнесі – тарихын ат тұяғымен жазған, елі мен жерін ат тұяғымен қорғаған, сөйтіп, ізін ат тұяғымен қалдырған қазақ атты жауынгер халықтың тарихынан сыр шертеді. Ұзындығы 15, ені 3 метр болатын панорама Тұмар ханшайымның атақты жеңісті жорығы мен қазақ-жоңғар соғысын бейнелепті. Қа­быр­ғаларға қойылған тақталарда хан-сұлтандар, даңқты қолбасылар мен батырлардың бейнесі бедер­леніп, қазақ тарихындағы орны мен атқарған істері жазылған. 

Аумалы-төкпелі замандарды бастан өткеріп, үздіксе де үзіліп кетпей, бүгінге жеткен Қазақ елінің аса күрделі тарихы көрініс тапқан кешен «Туған жерге тағзым» бағдар­ламасы аясында іске аспақ 104 жобаның бірі екенін айта кеткен жөн. Кешен 1,04 гектар жерді алып жатыр. Аумағы толықтай абат­тандырылған.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу