Болашағы зор бастама

Өз аумағынан халықаралық қар­­жы орталығын құру – кез келген дамушы мемлекет үшін үлкен ар­ман. Осы арман бірқатар елдер­де соңғы жылдары нақты мақ­сат­қа ұласып, одан шындыққа ай­нал­­ғандығын да естіп жатырмыз. Гон­конгте, Сингапурде, Дубайда, Ба­­гам аралдарында, Панамада, Бах­рейнде табысты жұмыс істеп жат­­қан қаржы орталықтарын осы қа­тарға жатқызуға болады. 

 

Егемен Қазақстан
03.10.2017 112
2

Мұның сыр­тында соңғы жылдардың өзінде әлем­­нің әр шалғайында 50-ден ас­­там оффшорлық қаржы ор­та­лық­тары құ­ры­лып, олардың ай­на­лымындағы қар­жы көлемі 3 триллион доллар­­дан асқан көрі­неді. Ендеше Қазақстанның да өз кезегінде «Астана» халықаралық қаржы орталығын құруға деген ұмтылысын еліміздің болашағын әріден ойластыра отырып, дер кезінде жасалынған прагматикалық қадамға балаймыз.

Әрине, халықаралық қаржы ортал­ы­ғын құру оңай емес. Ол үшін бір­қа­тар қолайлы алғышарттар керек. Со­ның басты бірі – елдегі бейбіт өмір­дің беріктігі, елдің жүргізген ішкі-сыр­тқы саясатының халықаралық қау­ымдастықтан қолдау табуы, былайша айт­қанда, басқалармен араласқан кезде жү­зіңнің жарқын болуы. Бұл жағынан ал­ғанда Қазақстанның бейбітшілікке қосқан үлесін көптеген мемлекеттер қол­дап отыр. Мәселен, АҚШ мем­ле­кеттік хатшысы Рекс Тиллерсон 192 мемлекет қатысқан жуықтағы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Қазақстан жай­лы жылы пікірін білдірді. Қазақ­стан­ның ядролық қатердің алдын алуға қос­қан үлесін жоғары бағалай келе, «Бү­гінде Қазақстан көршілерімен та­ту-бейбіт өмір сүруде. Ол берік сау­да қатынастарын дамытуда. Би­ыл ЭКСПО- 2017 халықаралық ма­ман­дандырылған көрмесі өтіп, ол бо­лашақтың энергия көздерін және бү­кіл әлемнің қатысушыларына Қазақ­стан­ның инвестициялық мүмкін­дік­­те­рін көрсетті. Бұл – өңірлік жә­не ха­лық­ара­лық бейбітшілік пен өркен­деу­­ге елеу­лі үлес қосып отырған зама­на­уи мем­лекет. Қазақстан өзінің шеші­мі­нен тек пайда көрді», – деді.

Қазақстанда халықаралық қаржы орталығының пайда болып, табысты жұмыс істеуіне қолайлы ықпал етуі тиіс басқа да жанама факторлар аз емес. Соның бірі – бір шеті посткеңестік елдерде басталып, екінші шеті Қытайға ті­релетін, Ауғанстан, Пәкістан, Моң­ғо­лия секілді елдерді қоса қамтитын үл­кен Еуразиялық аумақта әлі күнге дей­ін әлеуетті халықаралық қаржы орта­лығының құрылмауы. Осы өңір­де орналасқан елдерге қарағанда осын­дай игілікті шаруаны жүзеге асы­ру­ға Қазақстан мүмкіндігінің жоға­ры екендігін қазір шетелдік сарапшылар да мойындап отыр. Мәселен, Ресей­дегі Постиндустриялық қоғамды зерт­теу орталығының директоры Вла­дис­лав Иноземцев өз мақаласында «Еура­зиялық ауқымдағы болашақ қаржы ор­та­лығы ретінде Қазақстанның пайдасы үлкен болғалы тұр: Орталық Азияның жетекші мемлекеті ретінде, Ресеймен, Қытаймен тығыз қарым-қатынас, Жаңа Жібек жолы жобасына жақындығы, елдің ислам әлемімен дәстүрлі бай­ла­ны­сының болуы, болашақта ислам­дық қар­жы тәжірибесін қабылдау мүм­кін­дігі және Астананың АҚШ-пен жә­не Еуропа одағымен қарым-қаты­на­сының нығаюы Қазақстанның қаржы орталығын құруға лайықты екендігін білдіреді», деп атап көрсетті.

Қазіргі күні аталған мақсатты жүзеге асыруға қажетті инфрақұрылымдық әзір­ліктер де жасалып отыр. Бұл жө­нін­де Қазақстанның азды-көпті тәжі­ри­бесі де жоқ емес. Мәселен, Алматы қа­ласында біраз жылдан бері өңірлік қар­жы орталығы жұмыс істеп келеді.

«The Global Financial Centres Index (GFCI) халықаралық зерттеу орта­лы­ғының рейтингі бойынша 2014 жы­лы Алматы қаласы әлемдік қаржы орта­лықтарының қатарына енгізіліп, 83 халықаралық қаржы орталығының рес­ми тізімінде 58-ші орынға және Азия қаржы орталықтары арасында 13-орынға ие болғандығы хабарланған болатын.

Ал бұл жолғы ұмтылыстың жөні бөлек. Астанада құрылатын қаржы ор­талығы Дубай ХҚО тәжірибесі ес­ке­ріле отырып, дауларды шешу үшін бри­тандық құқық базасында жұмыс іс­тей­тін болады. Бұл оның шешімінің орын­далуын тіпті елдің Жоғарғы со­тының өзі бұза алмайды деген сөз. Ха­­лықаралық қаржы орталығының мәр­­тебесі Конституция негізінде бел­гі­леніп отыр. Мұның сыртында мұн­да келетін шетелдік банктер мен ин­вес­тор­ларға көптеген жеңілдіктер ұсы­ныл­мақ.

Инвестициялар және даму министр­лі­гінің кеңесшісі Ерлан Бай­дәулет ке­лесі жылдан бастап нақты іске кі­рі­сетін «Астана» халықаралық қар­жы орталығына 2025 жылға дейін 40 миллиард доллар инвестиция тарты­ла­тындығын, мұның 7-8 миллиарды ис­лам қаржыландыру жүйесі арқылы келе­тіндігін мәлімдеп үлгірді.

Іске сәт, дейміз ендеше.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

«Қасиетті Қазақстан: Туған жерге тағзым» атты тарихи-танымдық экскурсиялар сериясы басталды

21.11.2018

ҰБТ-ға өзгерістер енгізіліп жатыр

21.11.2018

Мемлекет басшысы бірқатар заңдарға қол қойды

21.11.2018

Елбасы білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді

21.11.2018

Түркістанның ежелгі беделін қайта көтеру – бүкіл түркі әлемі үшін үлкен жетістік болады

21.11.2018

Мархабат Байғұт: Әлемдік әдемі әңгіме

21.11.2018

Түркі киносын әлемге танымал етудің жайы талқыланды

21.11.2018

Бердібек Сапарбаев Ақтөбе қаласындағы өндіріс нысандарын аралады

21.11.2018

«Егемен Қазақстан» газетінің журналистері болашақ тілшілермен кездесті

21.11.2018

Голландиялық бизнесмен Ақтөбе облысының инвесторларға тартымды екенін айтты

21.11.2018

Нұрболат Ахметжанов: Көне тарих көмескі тартпасын

21.11.2018

Әбдіманап Бектұрғанов: Тарихқа тағзым

21.11.2018

Қ.Әбдірахманов: «Ұлы даланың жеті қыры» әлем мәдениетін жақындастырады

21.11.2018

Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

21.11.2018

«Ақтөбе» футбол клубы сенімді басқармаға берілді

21.11.2018

Ұлттар Лигасының қорытындысы шығарылды

21.11.2018

Такир Балықбаев: Жаңа еңбек жаңаша ой салды

21.11.2018

Ақтөбеде кәсіп бастағысы келетін жандарға кеңес берілді

21.11.2018

Мәулен Әшімбаев: Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі

21.11.2018

Chartbeat жобасы аясындағы байқау жеңімпаздары ашық деректер панелін құрады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу