Болашағы зор бастама

Өз аумағынан халықаралық қар­­жы орталығын құру – кез келген дамушы мемлекет үшін үлкен ар­ман. Осы арман бірқатар елдер­де соңғы жылдары нақты мақ­сат­қа ұласып, одан шындыққа ай­нал­­ғандығын да естіп жатырмыз. Гон­конгте, Сингапурде, Дубайда, Ба­­гам аралдарында, Панамада, Бах­рейнде табысты жұмыс істеп жат­­қан қаржы орталықтарын осы қа­тарға жатқызуға болады. 

 

Егемен Қазақстан
03.10.2017 115
2

Мұның сыр­тында соңғы жылдардың өзінде әлем­­нің әр шалғайында 50-ден ас­­там оффшорлық қаржы ор­та­лық­тары құ­ры­лып, олардың ай­на­лымындағы қар­жы көлемі 3 триллион доллар­­дан асқан көрі­неді. Ендеше Қазақстанның да өз кезегінде «Астана» халықаралық қаржы орталығын құруға деген ұмтылысын еліміздің болашағын әріден ойластыра отырып, дер кезінде жасалынған прагматикалық қадамға балаймыз.

Әрине, халықаралық қаржы ортал­ы­ғын құру оңай емес. Ол үшін бір­қа­тар қолайлы алғышарттар керек. Со­ның басты бірі – елдегі бейбіт өмір­дің беріктігі, елдің жүргізген ішкі-сыр­тқы саясатының халықаралық қау­ымдастықтан қолдау табуы, былайша айт­қанда, басқалармен араласқан кезде жү­зіңнің жарқын болуы. Бұл жағынан ал­ғанда Қазақстанның бейбітшілікке қосқан үлесін көптеген мемлекеттер қол­дап отыр. Мәселен, АҚШ мем­ле­кеттік хатшысы Рекс Тиллерсон 192 мемлекет қатысқан жуықтағы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Қазақстан жай­лы жылы пікірін білдірді. Қазақ­стан­ның ядролық қатердің алдын алуға қос­қан үлесін жоғары бағалай келе, «Бү­гінде Қазақстан көршілерімен та­ту-бейбіт өмір сүруде. Ол берік сау­да қатынастарын дамытуда. Би­ыл ЭКСПО- 2017 халықаралық ма­ман­дандырылған көрмесі өтіп, ол бо­лашақтың энергия көздерін және бү­кіл әлемнің қатысушыларына Қазақ­стан­ның инвестициялық мүмкін­дік­­те­рін көрсетті. Бұл – өңірлік жә­не ха­лық­ара­лық бейбітшілік пен өркен­деу­­ге елеу­лі үлес қосып отырған зама­на­уи мем­лекет. Қазақстан өзінің шеші­мі­нен тек пайда көрді», – деді.

Қазақстанда халықаралық қаржы орталығының пайда болып, табысты жұмыс істеуіне қолайлы ықпал етуі тиіс басқа да жанама факторлар аз емес. Соның бірі – бір шеті посткеңестік елдерде басталып, екінші шеті Қытайға ті­релетін, Ауғанстан, Пәкістан, Моң­ғо­лия секілді елдерді қоса қамтитын үл­кен Еуразиялық аумақта әлі күнге дей­ін әлеуетті халықаралық қаржы орта­лығының құрылмауы. Осы өңір­де орналасқан елдерге қарағанда осын­дай игілікті шаруаны жүзеге асы­ру­ға Қазақстан мүмкіндігінің жоға­ры екендігін қазір шетелдік сарапшылар да мойындап отыр. Мәселен, Ресей­дегі Постиндустриялық қоғамды зерт­теу орталығының директоры Вла­дис­лав Иноземцев өз мақаласында «Еура­зиялық ауқымдағы болашақ қаржы ор­та­лығы ретінде Қазақстанның пайдасы үлкен болғалы тұр: Орталық Азияның жетекші мемлекеті ретінде, Ресеймен, Қытаймен тығыз қарым-қатынас, Жаңа Жібек жолы жобасына жақындығы, елдің ислам әлемімен дәстүрлі бай­ла­ны­сының болуы, болашақта ислам­дық қар­жы тәжірибесін қабылдау мүм­кін­дігі және Астананың АҚШ-пен жә­не Еуропа одағымен қарым-қаты­на­сының нығаюы Қазақстанның қаржы орталығын құруға лайықты екендігін білдіреді», деп атап көрсетті.

Қазіргі күні аталған мақсатты жүзеге асыруға қажетті инфрақұрылымдық әзір­ліктер де жасалып отыр. Бұл жө­нін­де Қазақстанның азды-көпті тәжі­ри­бесі де жоқ емес. Мәселен, Алматы қа­ласында біраз жылдан бері өңірлік қар­жы орталығы жұмыс істеп келеді.

«The Global Financial Centres Index (GFCI) халықаралық зерттеу орта­лы­ғының рейтингі бойынша 2014 жы­лы Алматы қаласы әлемдік қаржы орта­лықтарының қатарына енгізіліп, 83 халықаралық қаржы орталығының рес­ми тізімінде 58-ші орынға және Азия қаржы орталықтары арасында 13-орынға ие болғандығы хабарланған болатын.

Ал бұл жолғы ұмтылыстың жөні бөлек. Астанада құрылатын қаржы ор­талығы Дубай ХҚО тәжірибесі ес­ке­ріле отырып, дауларды шешу үшін бри­тандық құқық базасында жұмыс іс­тей­тін болады. Бұл оның шешімінің орын­далуын тіпті елдің Жоғарғы со­тының өзі бұза алмайды деген сөз. Ха­­лықаралық қаржы орталығының мәр­­тебесі Конституция негізінде бел­гі­леніп отыр. Мұның сыртында мұн­да келетін шетелдік банктер мен ин­вес­тор­ларға көптеген жеңілдіктер ұсы­ныл­мақ.

Инвестициялар және даму министр­лі­гінің кеңесшісі Ерлан Бай­дәулет ке­лесі жылдан бастап нақты іске кі­рі­сетін «Астана» халықаралық қар­жы орталығына 2025 жылға дейін 40 миллиард доллар инвестиция тарты­ла­тындығын, мұның 7-8 миллиарды ис­лам қаржыландыру жүйесі арқылы келе­тіндігін мәлімдеп үлгірді.

Іске сәт, дейміз ендеше.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу