Болашағы зор бастама

Өз аумағынан халықаралық қар­­жы орталығын құру – кез келген дамушы мемлекет үшін үлкен ар­ман. Осы арман бірқатар елдер­де соңғы жылдары нақты мақ­сат­қа ұласып, одан шындыққа ай­нал­­ғандығын да естіп жатырмыз. Гон­конгте, Сингапурде, Дубайда, Ба­­гам аралдарында, Панамада, Бах­рейнде табысты жұмыс істеп жат­­қан қаржы орталықтарын осы қа­тарға жатқызуға болады. 

 

Егемен Қазақстан
03.10.2017 109
2

Мұның сыр­тында соңғы жылдардың өзінде әлем­­нің әр шалғайында 50-ден ас­­там оффшорлық қаржы ор­та­лық­тары құ­ры­лып, олардың ай­на­лымындағы қар­жы көлемі 3 триллион доллар­­дан асқан көрі­неді. Ендеше Қазақстанның да өз кезегінде «Астана» халықаралық қаржы орталығын құруға деген ұмтылысын еліміздің болашағын әріден ойластыра отырып, дер кезінде жасалынған прагматикалық қадамға балаймыз.

Әрине, халықаралық қаржы ортал­ы­ғын құру оңай емес. Ол үшін бір­қа­тар қолайлы алғышарттар керек. Со­ның басты бірі – елдегі бейбіт өмір­дің беріктігі, елдің жүргізген ішкі-сыр­тқы саясатының халықаралық қау­ымдастықтан қолдау табуы, былайша айт­қанда, басқалармен араласқан кезде жү­зіңнің жарқын болуы. Бұл жағынан ал­ғанда Қазақстанның бейбітшілікке қосқан үлесін көптеген мемлекеттер қол­дап отыр. Мәселен, АҚШ мем­ле­кеттік хатшысы Рекс Тиллерсон 192 мемлекет қатысқан жуықтағы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Қазақстан жай­лы жылы пікірін білдірді. Қазақ­стан­ның ядролық қатердің алдын алуға қос­қан үлесін жоғары бағалай келе, «Бү­гінде Қазақстан көршілерімен та­ту-бейбіт өмір сүруде. Ол берік сау­да қатынастарын дамытуда. Би­ыл ЭКСПО- 2017 халықаралық ма­ман­дандырылған көрмесі өтіп, ол бо­лашақтың энергия көздерін және бү­кіл әлемнің қатысушыларына Қазақ­стан­ның инвестициялық мүмкін­дік­­те­рін көрсетті. Бұл – өңірлік жә­не ха­лық­ара­лық бейбітшілік пен өркен­деу­­ге елеу­лі үлес қосып отырған зама­на­уи мем­лекет. Қазақстан өзінің шеші­мі­нен тек пайда көрді», – деді.

Қазақстанда халықаралық қаржы орталығының пайда болып, табысты жұмыс істеуіне қолайлы ықпал етуі тиіс басқа да жанама факторлар аз емес. Соның бірі – бір шеті посткеңестік елдерде басталып, екінші шеті Қытайға ті­релетін, Ауғанстан, Пәкістан, Моң­ғо­лия секілді елдерді қоса қамтитын үл­кен Еуразиялық аумақта әлі күнге дей­ін әлеуетті халықаралық қаржы орта­лығының құрылмауы. Осы өңір­де орналасқан елдерге қарағанда осын­дай игілікті шаруаны жүзеге асы­ру­ға Қазақстан мүмкіндігінің жоға­ры екендігін қазір шетелдік сарапшылар да мойындап отыр. Мәселен, Ресей­дегі Постиндустриялық қоғамды зерт­теу орталығының директоры Вла­дис­лав Иноземцев өз мақаласында «Еура­зиялық ауқымдағы болашақ қаржы ор­та­лығы ретінде Қазақстанның пайдасы үлкен болғалы тұр: Орталық Азияның жетекші мемлекеті ретінде, Ресеймен, Қытаймен тығыз қарым-қатынас, Жаңа Жібек жолы жобасына жақындығы, елдің ислам әлемімен дәстүрлі бай­ла­ны­сының болуы, болашақта ислам­дық қар­жы тәжірибесін қабылдау мүм­кін­дігі және Астананың АҚШ-пен жә­не Еуропа одағымен қарым-қаты­на­сының нығаюы Қазақстанның қаржы орталығын құруға лайықты екендігін білдіреді», деп атап көрсетті.

Қазіргі күні аталған мақсатты жүзеге асыруға қажетті инфрақұрылымдық әзір­ліктер де жасалып отыр. Бұл жө­нін­де Қазақстанның азды-көпті тәжі­ри­бесі де жоқ емес. Мәселен, Алматы қа­ласында біраз жылдан бері өңірлік қар­жы орталығы жұмыс істеп келеді.

«The Global Financial Centres Index (GFCI) халықаралық зерттеу орта­лы­ғының рейтингі бойынша 2014 жы­лы Алматы қаласы әлемдік қаржы орта­лықтарының қатарына енгізіліп, 83 халықаралық қаржы орталығының рес­ми тізімінде 58-ші орынға және Азия қаржы орталықтары арасында 13-орынға ие болғандығы хабарланған болатын.

Ал бұл жолғы ұмтылыстың жөні бөлек. Астанада құрылатын қаржы ор­талығы Дубай ХҚО тәжірибесі ес­ке­ріле отырып, дауларды шешу үшін бри­тандық құқық базасында жұмыс іс­тей­тін болады. Бұл оның шешімінің орын­далуын тіпті елдің Жоғарғы со­тының өзі бұза алмайды деген сөз. Ха­­лықаралық қаржы орталығының мәр­­тебесі Конституция негізінде бел­гі­леніп отыр. Мұның сыртында мұн­да келетін шетелдік банктер мен ин­вес­тор­ларға көптеген жеңілдіктер ұсы­ныл­мақ.

Инвестициялар және даму министр­лі­гінің кеңесшісі Ерлан Бай­дәулет ке­лесі жылдан бастап нақты іске кі­рі­сетін «Астана» халықаралық қар­жы орталығына 2025 жылға дейін 40 миллиард доллар инвестиция тарты­ла­тындығын, мұның 7-8 миллиарды ис­лам қаржыландыру жүйесі арқылы келе­тіндігін мәлімдеп үлгірді.

Іске сәт, дейміз ендеше.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу