Астанада жазасын өтеушілердің шығармашылық көрмесі өтті

10 қазан – әлемде өлім жазасына қарсылық күні ретінде аталып келеді. Атаулы күнге орай Астанада халықаралық түрме реформасы (PRI) ұйымының Орталық Азиядағы өкілдігі мен Еуропалық одақтың Қазақстандағы өкілдігі және Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің бірлесіп ұйымдастыруымен «Бостандықтан тыс өнер» атты көрме өтті.

Егемен Қазақстан
10.10.2017 4299
Фото: Ерлан ОМАРОВ, «Егемен Қазақстан»

Ұйымдастырушылардың сөзінше, шараның басты мақсаты – өлім жазасына балама мүмкіндіктерді қарастыру мен адам құқықтарын құрметтеу, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасының тиімділігін арттыру, ерекше санаттағы сотталғандармен қарым-қатынас әдістерін арттыру, сондай-ақ түрме қызметкерлерінің ауыр жұмысының маңыздылығы туралы халықты хабардар ету.

Көрмеде қатаң режимдегі колонияда жазасын өтеушілердің қолынан шыққан қолөнер бұйымдары көпшіліктің назарына ұсынылды. Олардың арасында өмір бойы бас бостандығынан айырылғандар да бар. Жазасын өтеушілер түрлі мазмұндағы суреттерді сала отырып, өздерінің жан-дүниесіндегі шынайы толқынысын жеткізген. Ілінген картиналар мен жүрекжарды шумақтар көбіне ана, отбасы, балаға сағыныш тақырыптарына арналған.

Түрмедегі шығармашылықтың бір мысалы ретінде Нобель сыйлығының иегері Александр Солженицыннің Кеңес Одағы тұсында лагерде қамауда отырғанда жазылған «Архипелаг ГУЛАГ» атты тарихи көркем шығармасын айтуға болады. Ал XX ғасырдағы танымал құқыққорғаушы кіші Мартин Лютер Бирмингем түрмесінде отырып хат жолдады. Америкалық рэппер Gucci Mane 2010 жылы өзінің Burrprint 2 альбомындағы кей шумақтарды түрмеде отырып, телефон арқылы жаздырған. Мұндай мысалдардың қатарына, Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы сынды Алаш қайраткерлерін де атауға болады.

2003 жылдың желтоқсан айында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев өлім жазасына қатысты мораторий жариялаған болатын. Қазақстанда өлім жазасына тыйым салынғанға дейін 536 өлім жазасы қолданылған. Сондай-ақ, 2014 жылы Қазақстанда өлім жазасынан толықтай бас тарту жайлы мәселелер де көтерілді. Сарапшылар сол кезде өлім жазасының криминогендік жағдайды тоқтатпайтынын айтқан еді. Сонымен қатар, олар өлім жазасына ұқсас жаза ретінде өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын қолдануға болатынын айтты.

Қазіргі уақытта Қазақстанда барлығы 141 жазасын өтеуші өмір бойы бас бостандығынан айырылған. Елімізде Жітіқарадағы «Қара бүркіт» аталып кеткен УК-161/3 ерекше режимдегі түзету мекемесінде өмір бойы бас бостандығынан айырылғандар жазасын өтейді. Сотталушыларға қатысты зерттеу жұмысын жүргізген кезде оларға «өлім жазасы мен өмір бойы бас бостандығын шектеудің қайсысын таңдайсыз?» деген сауал қойылғанда, көпшілік өмір сүргісі келетінін айтқан.

Халықаралық түрме реформасы (PRI) ұйымының Орталық Азиядағы өкілдігінің өңірлік директоры Азамат Шәмбіловтің айтуынша, өмір бойы бас бостандығынан айырылғандар суицид жасауы, я өзіне залал келтіруі мүмкін болғандықтан психологиялық есепте тұрады. Оларға психологиялық көмек көрсетуде жаңа тәсілдер енгізу керек әрі түрме қызметкерлері, оның ішінде психолог пен психиатр қызметінің жетіспеушілігі күннің өзекті мәселесі ретінде қалып отыр.  Аталған колонияның аға инспектор-психологы, әділет майоры Светлана Щербакова қызметкерлерге әлеуметтік тұрғыда қолдау көрсетудің маңызы жоғары екенін жеткізді.

Қазақстан республикасындағы Еуропалық одақ өкілдігі бірнеше жылдан бері адам құқықтары мен еркіндіктері жөнінде дәстүрлі акция өткізіп келеді. Қазақстандағы Еуропалық Еуропалық одақ өкілдігінің басшысы, елші Траян Христеа «қандай қылмыс жасаған адам болса да оған өлім жазасы кесілмеу керек», деген ой айтады.

«Баршаңызбен осындай маңызды шарада жүздесіп тұрғаным үшін ризашылығымды білдіремін. Еуропалық одақ өкілдігі адам құқықтарын дамыту, бас бостандығынан айыру орындарында қатаң қарым-қатынасқа тосқауыл қою бағытында жұмыс істеп келеді. Өлім жазасына кесу – адамшылыққа жатпайды әрі ақылға қонымсыз жаза», дейді ол.  

Елімізде өлім жазасы әйелдерге, кәмелет жасына толмаған балаларға және жасы 63-тен асқан адамдарға қолданылмайды. Қазіргі уақытта  75 колония мен 18 тергеу изоляторы, 178 уақытша ұстау изоляторы және әкімшілік қамау жазасына кесілген адамдар үшін 28 арнайы қабылдау мекемесі бар. 36 мыңға жуық бас бостандығынан айырылғандардың 90 пайызы ауыр және аса ауыр қылмыстары үшін, оның ішінде 27 пайызы адам өлтіргендері үшін, 24 пайызы ұрлық-қарлығы үшін, 10 пайызы дене жарақатын салғандары үшін, 18 пайызы есірткі таратқандары үшін, 8 пайызы адам зорлағандары үшін, 7 пайызы коррупциялық қылмыстары үшін және 6 пайызы басқа да түрлі қылмыстары үшін сотталған.

Ая ӨМІРТАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2017

Әбдіқалықованың төрағалығымен Мемлекеттік наградалар жөніндегі комиссияның отырысы өтті

17.11.2017

Сағынтаев оңтүстік өңірлердің аграршыларымен кездесті

17.11.2017

ОҚО әкімі жазушы-драматург Дулат Исабековпен кездесті

17.11.2017

Үкімет басшысы Жамбылдағы минералды тыңайтқыштар зауытына барды

17.11.2017

«Нұр Отан» партиясында «Көш көлікті болсын» акциясы өтті

17.11.2017

Қыздар университетінің студенті гран-при иегері атанды

17.11.2017

Түлкібаста биыл 31 өндірістік кооператив құрылды

17.11.2017

Назарбаев «Royal Dutch Shell» концернінің бас атқарушы директорымен кездесті

17.11.2017

ТМД-ға мүше мемлекеттердің жастар ісі жөніндегі Кеңесінің отырысы өтті

17.11.2017

Динара Сәдуақасова БҰҰ Балалар қорының Қазақстандағы елшісі болып жарияланады

17.11.2017

Лос-Анжелесте Қазақстан мәдениеті мен киносының күндері өтеді

17.11.2017

ОҚО бала туу мен табиғи өсім бойынша республикада көш бастап келеді

17.11.2017

Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапарымен Жамбыл облысына барды

17.11.2017

Астанада шала туған балалар күніне арналған қайырымдылық акциясы өтті

17.11.2017

"Барыс" булиттен жеңілді

17.11.2017

Демалыс күндері ауа райы қандай болады?

17.11.2017

Бақытжан Сағынтаев «Шелл» концерні өкілдерімен кездесу өткізді

17.11.2017

ОҚО-да Орта Азиядағы тұңғыш «Биогаз қондырғылар кешені» іске қосылды

17.11.2017

«Рух» халықаралық әдеби конкурсы жарияланды

17.11.2017

Атыраулықтар несиені көп алады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Коммерциялық кино: ақша һәм арзан күлкі

Немістің атақты кино теоретигі Зигфрид Кракауэрдің «Коммерциялық кино мен көпшілік психологиясы өзара байланысты және ол спираль тек­тес болып келеді» деген пікірі бар. Шынында да, коммерциялық ки­но мен  көпшілік, яғни көрермен пси­хологиясының арасында қандай байланыс бар?   

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Зардабын қателіктің тартқан білер

Кез келген адам шешімі күрде­леніп, бірнеше сот процестеріне ұласатын дауға басын сұға қой­май­ды. Одан өзіне пайда жоқ екенін де біледі. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Күйгелектік қадірді кетіреді

«Қоғамда болып жатқан терең өзгерістерге байланысты біздің тарихқа қайтадан үңіліп, сол кездерден бүгінгі күннің проблемаларынан шығудың жолын іздеп, болашаққа сабақ алуымыз керек», деген еді Президент Н.Назарбаев өзінің «Тарих толқынында» кітабында. Тарихтан сабақ алу – қай заманда болса да күшін жоймайтын, ескірмейтін маңызды мәселе.        G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                   Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : DonateЗакрыть

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Тілде буын жоқ...

Көп сөйлейміз. Көпіріп. Әңгі­ме­­ні көп айтамыз. Тіл безеп. Ше­шенсиміз. Көсемсиміз. Кеуде ұра­мыз. Біз білеміз дейміз. Біздікі ғана дұрыс. Өзгелердікі сандырақ. Біз ба­тырмыз. Біз ақынбыз. Біздей данышпан халық жоқ. Осының бәрі рас па екен өзі?..

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Түрлі өмірді бастан кешу мүмкіндігі

Оны адамға кітап қана бере алады

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу