Құндылықтарға кір келтірмейік

Бәріміз де мына өміріміз, тір­ші­лік етіп отырған ортамыз жақ­сы болса екен деп тілейміз. Со­ған­ сай қызмет етуге тырысамыз.­ Алай­да қоға­мымызда кейбір азамат­тары­мыздың абайсызда алаяқтарға арбалып, қылмыскерлер қолына тү­сіп қалатынын, сауда-саттықта, көлік, пәтер алған кезде, т.б. тұрмыс­тық жағдайларда, жұмыс барысында алданып, сан соғып жататынын естіп-білгенде әрі-сәрі күй кешесің...

Егемен Қазақстан
17.10.2017 321
2

Қашанда татулықты, сыйластықты, достықты, бейбіт өмірді жанымен­ қалайтын халқымыз бір-біріне жақсы­лықты ғана тілейтіні рас. Өйткені осы­ құндылықтар арқылы адамдар то­лық­­қанды өмір сүре алады. Ал бұл құн­дылықтар басында бірлік тұр. «Бірлік бар жерде  тірлік бар» деген қанатты сөз текке айтылмаған. Елдің болашағы бірлікте екендігін ата-бабамыз баяғыда-ақ нақтылап айтып кеткен. Оны олар ел дамуының діңгегі ретінде ұстана білді. Бұл бағыт Тәуелсіздігімізді алғаннан кейін де жалғасын тауып, бүгінде елімізде 100-ден астам ұлт пен ұлыстың өкілдері бір шаңырақтың астында тату-тәтті өмір сүріп келеді. Сол этностар өкілдері қазақтың қанына сіңген қасиетті салт-дәстүрі мен озық құндылықтарына құрметпен қарайды. Осы асыл қасиеттеріміз бен құнды құндылықтарымыз арқылы қазақ­тың кең даласына қоныс тепкеннің жүре­гін жібітіп, тілегін бір етіп, мақсат-мүд­десін ортақ, достығын берік ете білдік. Қазақтың осы бірлігі мен өзгеге деген құрметі таусылмаса екен дейміз. Өйткені бізді үлгі тұтатындар, бізден өнеге алатындар көп.

Алайда «бес саусақ бірдей емес» дегендей, кейде «бір қарын майды бір құмалақтың шірітетіндігі» де рас. Өз ағайынын алдап жатқан адамның өзгені аяры бар ма? Сондайда қазақ деген қасиетті атымызға сын келмесіне кім кепіл?

Бірде бір сыйлы адамның дастар­қаны басында жора-жолдастарымен бірге болдық. Дастарқанға ет келді. Іле ет туралы әңгіме қозғалды. Кенет бір жігіт қыза-қыза келе өзгелерді қалай оңдырмай алдағанын айтып, көсіле жөнелді.

«Қыс кезінде ауылдардан көтерем қойларды су тегін бағаға сатып алып, вокзал маңайындағы үйіме әкелемін. Сосын әлгі көтерем қойды бауыздап, терісін сыпырған соң, ішін толтыра су жіберемін. Терісі сыпырылған көтерем қой ұшасы доп-домалақ болып шыға келеді. Оны сол күйінде қар үстіне тастай саламын. Қатып қалады. Семіз қой ұшасындай қызарып, көз тартады. Сосын осындай айламен сойылған қой ұшаларының бірнешеуін қол арбаға салып, темір жол вокзалына барам. Кезекті жолаушылар пойызы тоқтағанда перронға шыққан жолаушылар алдына тосамын. Әрине, қой етіне көбіне қызығатын өз ағайындарымыз. Өзге жұрт ала қоймайды. «Қып-қызыл боп бөртіп» сойылған қой ұшасын көрген ағайындарымыздың көзі жайнап қоя береді. Әрі дөңгеленген дәу, әрі арзан. Неге алмасқа? Саудаласады. Мен «Обал ғой, жалғыз қой еді, бар­ жем-шөпті беріп семіртіп едім» деп қиналғандай күй танытамын. Бұл әртістік әрекетімнен кейін алушы адам одан әрі сөзіме сене түседі. Араларында бұл қулық әрекетімнің сырын сезетіндері бар шығар, бірақ ондайлардың мені айналып өтетінін жақсы білемін. Сондықтан қорықпай, қысылмай әрекет етемін. Біреу болмаса, әйтеуір, біреу алады. Күніне бес-алты сойылған қой ұшасын өткізсем, үлкен пайда. Содан алушы арзан сойылған қой ұшасын алдым деп мәз болса, мен оларды алдаған айлама риза болып әрі мол ақша тапқаныма мәз болып үйіме қайтамын» дейді.

Мұны да біреу кәсіп дейтін шығар. Бірақ бұл біздің болмысымызға жат іс, дамуымызды тежейтін теріс қылық қой. Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында еліміздегі барлық адам: «ұлттық бірегейлігін нығайтып, ұлтының дамуын тежейтін барлық нәрселерден бас тартатын адам» болуы керектігі туралы айтты. Ал осындай сауда барысында ға­на емес, талай істе мүмкіндік туса бі­рін-бірі алдап жатқан ағайын қан­ша­ма! Және бірін-бірі алдайтын да, алданып жатқандар да қарапайым адамдар. Мұндай алаяқтық, сыбайлас жемқорлық секілді жат істерден кейін ел иесі – қазақтың мемлекет құраушы ретіндегі айрықша рөлі қалайша көрініс таппақ? Осындайдан теріс пікір қалыптасады. Бұл кімге өнеге, үлгі болмақ? Елбасы айтқандай: «Біз өз балаларымыз бeн нeмeрeлeрімізді бoлашақта қандай күйдe көргіміз кeлeді? Oлар жақсы әрі азат қoғамда өмір сүрe мe? Oлар бeйбіт-татулықта өмір сүрe мe? Oлар өз қауіпсіздігі мeн балаларының қауіпсіздігі үшін алаңсыз бoла алар ма, көшeлeрмeн eмін-eркін жүріп, өз дүниe-мүлкі үшін қауіптeнбeс бoлар ма?»  Расында, біз oсынау қарапайым, бірақ маңызды сұрақтарға бүгіннің өзіндe жауап бeре аламыз ба?

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу