Италиядағы референдумдар туралы не білген жөн?

22 қазанда Венеция мен Ломбардия құқықтарын кеңейту мақсатында референдум өткізеді. Венеция басшысы Лука Дзайя референдум уақытын осыдан бір жыл бұрын белгілеп қойған. Кейін бұл бастамаға Ломбардия губернаторы қосылады.

Егемен Қазақстан
20.10.2017 6809
2

Нақты шешім қабылдана ма?

Бұл референдумда Италиядан бөлініп шығу туралы әзірге әңгіме қозғалып отырған жоқ. Қазіргі уақытта Венеция мен Ломбардияның билік тізгіні «Солтүстік Лигасының» өкілдерінде. Бұл партия 1990 жылдары солтүстік өңірлердің Италия құрамынан шығып, жеке Падания мемлекетін құруды насихаттаған екен. Ал енді партия тынышталып, Италиядан дербестік қана сұрап отыр. Бір күмәнді жайт, жақында партия Каталонияның Испаниядан бөлінуін қолдаған екен.

Референдум енді дайындалып жатқан кезде Венеция билігі өңірге автономия сыйлаумен қатар, Италиядан тәуелсіз болуды көксеген еді. Бірақ елдің конституциялық соты бұндайға жол бермейтіні анық болып, биліктегілер автономия туралы референдум жариялауға шешім қабылдады.

Италия Конституциясының 116-бабына сәйкес өңірлер Римнен көбірек автономия талап ете алады.

Олар нені көздеп отыр?

Алдымен мәселе қаржылық дербестікте. Екі регион тапқан табысын Римге салық ретінде жібермей, көп бөлігін өзінде қалдырғысы келеді. Венеция мен Ломбардия – Италияның ең бай өңірлері. Екеуі бірігіп мемлекеттік ЖІӨ-нің үштен бір бөлігін құрайды.

Бұл референдумдар консультативті болады. Яғни олардың нәтижелері мемлекет үкіметін белгілі бір шешім шығаруға міндеттемейді. Алайда, Рим 15 миллион халқы бар экономикалық қуатты екі өңірдің қалауын елемеуі мүмкін емес екендігі анық.

Венеция халқы не үшін туристерге өкпелі?

«Бұл туризм емес, бұл баса көктеп кіру», дейді қала тұрғындарының бірі. Венециялық лагунаға кірген туристік кемелер ескі ғимараттардың фундаментін шайып кететін көрінеді.

Аздап статистикаға үңілейік, Венецияны күніне 75 мың адам тамашалауға келеді екен. Бұл жергілікті халықтың санынан әлдеқайда көп - 50 мың адам. Ал жылдық көрсеткіштер тіптен таң қалдырады. Италияның інжу-маржанын көруге жылына 25 миллион турист келеді!

Муниципалитет пикник сүйгіштер қалдыратын тонна қоқысты әрең тазартып үлгіреді. Ал қала тұрғындарына ауадай қажет заң кеңселері, медицина орталықтары мен тіпті азық-түлік дүкендері жабылып, орнына қонақжайлар ашылуда. Соның салдарынан жастар өзге қалаларға қоныс аударады, ал қала халқы жыл өткен сайын қартайып барады.

Қаражат қайдан алса болады?

Қала тұрғыны Себастьян Фагараццидің айтуы бойынша, шағын бизнес орындары азайды. Туристерден келіп түскен табыстың көп бөлігі билікке кеткендіктен, қалған табыстың көлемі сол туристерге қызмет көрсетуге әрең жетеді.

ЮНЕСКО жергілікті билікті үлкен қаражатты жөнді қолдана алмағаны үшін айыптап отыр. Бұл мәселе шешімін таппаса, Венеция Әлемдік мұра объектілерінің тізіміне енуі мүмкін. Әдетте, ол тізімге соғыс аймағында орналасқан қалалар енеді.

Әзірлеген

Айгүл ШЕРНИЯЗ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу