Қырыпсал қырандар қанжыға майлады

Өткен аптаның демалыс күндері Алматы облысы Талдықорған қаласы маңындағы Сырымбет тауының бау­райында салтанатты салбурын болып, ауыл тұрғындары мен еліміздің түкпір-түкпірінен және Қытай мен Моңғолиядан арнайы келген қонақтар үш күн бойы Алтайдың ақиығы, Боғданың қарагері, Нарынның ақшегірі, Көкшенің мұзбалағы, Сауырдың сабалақ сарысы сынды 48 бүркіт, 4 қаршыға, 4 ителгі қатысқан халықаралық қансонардың қызығына батты. 

Егемен Қазақстан
30.11.2017 11872
2

Алғашқы күні қолға шақыру, шырғаға түсіру бойынша іріктелген бүркіттерді ертеңінде қоянға, үшінші күні түлкіге салды. Ал, қаршыға мен ителгіні кептер мен қоянға жіберді. Әр бүркіттің түлкіге әртүрлі түсуі, кейбірінің ұстап алып айырылып қалуы, тағы бірінің айналып келіп томағалы бүркітке түсуі, енді бір бүркітті ұстаған түлкісінен ажырата алмай алаңнан алған аңымен қоса көтеріп алып кетуі сынды көріністер жиналған жұртқа өте қызықты болса керек, өздері құс салғандай айқайлап, тағаты таусылғандар төрешілерге «жөн сілтеп» те жатты.

Финалға шыққан жеті бүркітке көрсетілген түлкілердің үшеуі құтылып кетті. Екеуі ұстап айырылса, бір бүркіт жете беріп, тайқып шығып төбеге қонды. Бүркіттің тегеурініне ілінбей тауға тартып бара жатқан түлкіні оңай жібере салғысы келмеген көрермендер өзге құсбегілерге, «бүркітіңді жібер де, жібер» деп айқайлап-ақ бақты. Алайда, ереже бойынша бір түлкіге бір ғана бүркіт жіберіледі. Бабы келмеген немесе тумысынан нашар бүркіт жіберілсе, ол – түлкінің бағы. Ондайда түлкі құтылуы керек. Бұл аң аулаудағы қазақ бойындағы ежелден келе жатқан әділеттілікті көрсетсе керек!

Бұл қансонардың бұрынғы қансонар­лардан тағы бір өзгешелігі – құсбегі­лер арасында асау үйрету, көкпар, жамбы ату, аударыспақ және ән-күй, өлең-жырдан өнерлерін ортаға салу болды. 

«Қазақта «жігітке жеті өнер де аз» деген сөз бар. Құстың тілін тауып, аң ілдір­ген азаматтардан ат үстіндегі барлық өнер және бұрынғы сал-серілеріміздің бойын­дағы ән мен күй, өлең мен жырдың да табылуы керек деп, осы жолы әдейі сал-сері­леріміздің атындағы сыйлықтар дайындадық», дейді, «Қыран» феде­ра­ция­сының атқарушы директоры, «Жалайыр Шора» құсбегілер мектебінің іргетасын қалаушылардың бірі Бағдат Мүптекеқызы.

Сол жеті өнер бойынан табылған Тәттімбет Кәпұлына Біржан сал атын­дағы, Алдаберген Шәріповке Ақан сері атындағы, Дулат Ақановқа Қапез сал атындағы арнайы жүлде табысталды. 

Сонымен Сырымбет тауының бауырын қызыққа бөктірген қансонарда кіл қырыпсал қырандар қанжыға майлады. Бүркіттер бәсекесінде астаналық Күнтуған Серікбайдың «Тұйғын» атты бүркіті I орынды иеленді. II орынды атыраулық Арман Күшқаровтың «Ақеділі» еншілесе, III орын жамбылдық Серікболсын Жалғасұлының «Қапсал­ғанына» бұйырды.

Қаршығалардың сайысында алма­ты­лық Сейітжан Бексұлтанның «Көк­жендет» атты қаршығасы I орынды иеленді. Жамбылдық Бабажан Берікболсынның «Қанжары» II орын, Алматылық Ринат Мырзабаевтың «Алау» атты қаршығасы III орын алды.

Құсбегілер жарысын қорытынды­лауға ұлттық спорттың қамқоршылары Оралбай Əбдікəрім, Қанат Ахметов, Бағдат Мүптекеқызы, Алматы облысы әкімінің орынбасары Жақсылық Омар және «Қыран» федерациясының президенті Нұрлан Өнербай және басқалар қатысып, жеңімпаздарға сыйлық табыстады. 

Бұл қансонарды «Жалайыр Шора» құсбегілік мектебінің 30 жылдығына орай Мəдениет жəне спорт министр­лігі Спорт жəне денешынықтыру комитетінің, Ұлттық спорт түрлері қауымдас­тығының және «Қансонар» аңшылардың қоғамдық бірлестіктері мен аңшылық шаруашылығы субъектілерінің республи­калық қауымдастығының қолдауы­мен Алматы облыстық туризм, денешы­нық­тыру жəне спорт басқармасы мен «Қыран» федерациясы ұйымдастырды.

Қырандардың патшасы бүркіт «Аспанда ұшсам қанатым талады, жерге қонсам Жалайыр Шора алады» деп жылайды екен», дейді ел арасындағы аңыз. Осы бір ауыз сөзбен есімі бүгінге жетіп, атында мектеп ашылып, сол бір ауыз сөз арқылы осы бір айрықша қабілеттің иесі біздің аталарымыз екеніне көзімізді жеткіздік емес пе?! Содан да ол қалықтай самғап келіп көк аспанның астындағы мәңгілік елдің көк байрағында мәңгі қалқып тұрғандай!

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген 
Серік НҰРДЫБАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу