Қырыпсал қырандар қанжыға майлады

Өткен аптаның демалыс күндері Алматы облысы Талдықорған қаласы маңындағы Сырымбет тауының бау­райында салтанатты салбурын болып, ауыл тұрғындары мен еліміздің түкпір-түкпірінен және Қытай мен Моңғолиядан арнайы келген қонақтар үш күн бойы Алтайдың ақиығы, Боғданың қарагері, Нарынның ақшегірі, Көкшенің мұзбалағы, Сауырдың сабалақ сарысы сынды 48 бүркіт, 4 қаршыға, 4 ителгі қатысқан халықаралық қансонардың қызығына батты. 

Егемен Қазақстан
30.11.2017 12173
2

Алғашқы күні қолға шақыру, шырғаға түсіру бойынша іріктелген бүркіттерді ертеңінде қоянға, үшінші күні түлкіге салды. Ал, қаршыға мен ителгіні кептер мен қоянға жіберді. Әр бүркіттің түлкіге әртүрлі түсуі, кейбірінің ұстап алып айырылып қалуы, тағы бірінің айналып келіп томағалы бүркітке түсуі, енді бір бүркітті ұстаған түлкісінен ажырата алмай алаңнан алған аңымен қоса көтеріп алып кетуі сынды көріністер жиналған жұртқа өте қызықты болса керек, өздері құс салғандай айқайлап, тағаты таусылғандар төрешілерге «жөн сілтеп» те жатты.

Финалға шыққан жеті бүркітке көрсетілген түлкілердің үшеуі құтылып кетті. Екеуі ұстап айырылса, бір бүркіт жете беріп, тайқып шығып төбеге қонды. Бүркіттің тегеурініне ілінбей тауға тартып бара жатқан түлкіні оңай жібере салғысы келмеген көрермендер өзге құсбегілерге, «бүркітіңді жібер де, жібер» деп айқайлап-ақ бақты. Алайда, ереже бойынша бір түлкіге бір ғана бүркіт жіберіледі. Бабы келмеген немесе тумысынан нашар бүркіт жіберілсе, ол – түлкінің бағы. Ондайда түлкі құтылуы керек. Бұл аң аулаудағы қазақ бойындағы ежелден келе жатқан әділеттілікті көрсетсе керек!

Бұл қансонардың бұрынғы қансонар­лардан тағы бір өзгешелігі – құсбегі­лер арасында асау үйрету, көкпар, жамбы ату, аударыспақ және ән-күй, өлең-жырдан өнерлерін ортаға салу болды. 

«Қазақта «жігітке жеті өнер де аз» деген сөз бар. Құстың тілін тауып, аң ілдір­ген азаматтардан ат үстіндегі барлық өнер және бұрынғы сал-серілеріміздің бойын­дағы ән мен күй, өлең мен жырдың да табылуы керек деп, осы жолы әдейі сал-сері­леріміздің атындағы сыйлықтар дайындадық», дейді, «Қыран» феде­ра­ция­сының атқарушы директоры, «Жалайыр Шора» құсбегілер мектебінің іргетасын қалаушылардың бірі Бағдат Мүптекеқызы.

Сол жеті өнер бойынан табылған Тәттімбет Кәпұлына Біржан сал атын­дағы, Алдаберген Шәріповке Ақан сері атындағы, Дулат Ақановқа Қапез сал атындағы арнайы жүлде табысталды. 

Сонымен Сырымбет тауының бауырын қызыққа бөктірген қансонарда кіл қырыпсал қырандар қанжыға майлады. Бүркіттер бәсекесінде астаналық Күнтуған Серікбайдың «Тұйғын» атты бүркіті I орынды иеленді. II орынды атыраулық Арман Күшқаровтың «Ақеділі» еншілесе, III орын жамбылдық Серікболсын Жалғасұлының «Қапсал­ғанына» бұйырды.

Қаршығалардың сайысында алма­ты­лық Сейітжан Бексұлтанның «Көк­жендет» атты қаршығасы I орынды иеленді. Жамбылдық Бабажан Берікболсынның «Қанжары» II орын, Алматылық Ринат Мырзабаевтың «Алау» атты қаршығасы III орын алды.

Құсбегілер жарысын қорытынды­лауға ұлттық спорттың қамқоршылары Оралбай Əбдікəрім, Қанат Ахметов, Бағдат Мүптекеқызы, Алматы облысы әкімінің орынбасары Жақсылық Омар және «Қыран» федерациясының президенті Нұрлан Өнербай және басқалар қатысып, жеңімпаздарға сыйлық табыстады. 

Бұл қансонарды «Жалайыр Шора» құсбегілік мектебінің 30 жылдығына орай Мəдениет жəне спорт министр­лігі Спорт жəне денешынықтыру комитетінің, Ұлттық спорт түрлері қауымдас­тығының және «Қансонар» аңшылардың қоғамдық бірлестіктері мен аңшылық шаруашылығы субъектілерінің республи­калық қауымдастығының қолдауы­мен Алматы облыстық туризм, денешы­нық­тыру жəне спорт басқармасы мен «Қыран» федерациясы ұйымдастырды.

Қырандардың патшасы бүркіт «Аспанда ұшсам қанатым талады, жерге қонсам Жалайыр Шора алады» деп жылайды екен», дейді ел арасындағы аңыз. Осы бір ауыз сөзбен есімі бүгінге жетіп, атында мектеп ашылып, сол бір ауыз сөз арқылы осы бір айрықша қабілеттің иесі біздің аталарымыз екеніне көзімізді жеткіздік емес пе?! Содан да ол қалықтай самғап келіп көк аспанның астындағы мәңгілік елдің көк байрағында мәңгі қалқып тұрғандай!

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген 
Серік НҰРДЫБАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

17.02.2019

Дәрігерлер балаларды көңілді бимен оятты

17.02.2019

Алакөл ауданында көпбалалы отбасыларға пәтер берілді

17.02.2019

Қазақстан дзюдошылары Еуропа кубогінен екі медаль жеңіп алды

17.02.2019

Жансель Дениз Turkish Open турнирінде жеңімпаз атанды

17.02.2019

Елена Круглыхина могулшылар алдындағы басты міндетті атады

17.02.2019

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу