Дәрі-дәрмектегі жаңа жүйе дәтке қуат па?

Кейінгі уақыт мұғдарында елі­мізде бес бірдей өңірдің денсау­лық сақтау басқармасының бас­шы­­лары мен дәрі-дәрмек сала­сындағы негізгі оператор саналатын «СК-Фармация» ком­па­ниясы жетекшісінің сыбайлас жем­қорлықпен жауапкершілікке тартылуы ой-санамыздағы күмәнді қою­лата түсті. Таяуда Денсаулық сақ­тау министрінің есебін тыңдаған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Елжан Біртановқа аталған салаға қажетті ба­қылауды күшейту қажеттігін ес­керткені белгілі. Мемлекет басшысы­ «Дәрі-дәрмек бағасының негізсіз өсуі шарттар жасасудағы заңнан тыс әре­кеттер нәтижесінде орын алады», деген болатын. 

Егемен Қазақстан
04.12.2017 119

Дәл осы көріністі көрші Ресей елінің де монополияға қарсы федералдық қыз­­метінің ірі фармацевтикалық ком­­­па­ния­ларын тексеру барысынан көруге болады. Бұл мәселеге түс­кен көлеңкенің себебі дәрі-дәрмек сау­дасының ден­саулық сақтау саласының емес, қаржы на­рығының «алтын кіл­тіне» айналуы дер едік.

Әрине, ведомствалық есептерде қа­зақ­стандықтардың денсаулығындағы көрсеткіштер жағымды сипатта көр­сетілгенімен, ел тұрғындары болаттай берік дей алмаймыз. Өйткені ішкі нарықтағы дәрі-дәрмек көлемі соңғы 9 айда 36 мың тоннаға артқан екен. Яғни, республикамыз күнделікті 2 ва­гон медикамент тұтынады немесе жыл басынан бергі 9 айда әр тұрғын 2 килодан дәрі ішкен болып шығады. Бұл азаматтардың уақыт өткен сайын дәрі-дәрмекті күнделікті «тағамына» айналдыра бастағанын көрсетпей ме деген қауіп те жоқ емес. Оның үстіне бізге 64 елден келетін дәрі-дәрмек­тің басым бөлігі Еуропа, Азия және Аме­рика мемлекеттерінен тасымалданады. Сондықтан шын мәнінде үлкен нарық, ірі қаржы айналымына ие саланың қауіпсіздігін мемлекеттің тікелей ба­қы­­­лауға алуы құптарлық.

Бұған дейін сан мәрте жазғаны­мыздай, дәрі-дәрмектің бағасы ша­рықтап тұрғаны анық. Осы орайда мемлекеттік деңгейдегі баға саясатын бекіту және бақылаудың қатаң және жан-жақты шаралары болуы тиіс. Мәселен, Қытай билігі өндірушілермен арадағы көптеген келісімдердің нәти­жесінде былтырғы бағамен салыс­тырғанда дәрі-дәрмек бағасын 44 па­йызға дейін төмендетуге қол жеткізді. Барлығы 36 емдеу препаратының ішінде шетелдік өнімдер 31 болса, өз өнімі – 5. Яғни, денсаулық саласына жұмсалатын бюджеттік шығындарды азайтуға, тұрғындардың қалтасын қағатын делдалдарға тосқауыл қоюға және импорттық тауарлардың шектен тыс қымбаттамауына қол жеткізді.

Қазір әлемде дәрі-дәрмекке бөлі­нетін мемлекеттік қаржы көлемін азай­тудың инновация мен жаңа тех­нологияларға сүйенген бағыттары қызу қарастырылуда. Мәселен, Science журналының жазуынша, Массачусетс технология институтының ғалымдары түрлі екпелерді қанға белгілі мерзім­де қосылатын микроскопиялық био­жіктелуге бейім капсулалар арқылы бір екпемен ауыстыру жобасын ойлап тапты. Әрине, бұл вакциналауға бөлінетін бюджеттік шығындарды азайтуда да тиімді.

Ал елімізде назарға іліккен «СК-Фармация» бірыңғай дистрибьютерінің қызметі қазір ашық алаңға шығарылып отыр. Яғни, келер жылға арналған дәрілерді сатып алу бойынша тендерлік рәсімдерді онлайн-жүйе арқылы кез келген азаматтың көруіне мүмкіндік жасалды. Бірыңғай дистрибьютердің Facebook ресми аккаунтында тен­дерлік және сараптамалық комиссия отырыстарының күн сайынғы фотоесебі жариялануда. Тұрақты түрде тендер өткізіліп жатқан залда бейнежазба түсіріліп, мұрағатта сақ­талады. Аталған компанияның бас­қар­ма төрағасының міндетін атқару­шы Әсемгүл Ержанованың айтуынша, қызығушылық танытқан барлық тараптар тендерлік рәсімдерді онлайн тәртіпте қарап, шешімдердің қалай және қандай себеппен қабылданып жатқанын қадағалау арқылы бей­тараптығына және әділдігіне көз жет­кізе алады. Айта кетелік, тендерде жалпы сомасы 82,4 млрд теңгенің 484 атауы жарияланған. Мұның бір жақ­сы қыры, 4 желтоқсанға дейін тендерлік комиссия мүшелері мен сарапшылар өтінімге қатысты түскен толықтыруларды қарайды. Қазір сирек кездесетін науқас түрлеріне арналған орфанды препараттардың 45 түрін бірінші кезекте сатып алу мәселесі қаралып отыр. Бұл жүйе ашықтықты қамтамасыз ете алса, медикаменттер құнында қаншалықты өзгеріс болмақ? Сәтін салса, жаңа жүйенің нақты нәтижесі келер жылы белгілі болады.

Думан АНАШ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу