Дәрі-дәрмектегі жаңа жүйе дәтке қуат па?

Кейінгі уақыт мұғдарында елі­мізде бес бірдей өңірдің денсау­лық сақтау басқармасының бас­шы­­лары мен дәрі-дәрмек сала­сындағы негізгі оператор саналатын «СК-Фармация» ком­па­ниясы жетекшісінің сыбайлас жем­қорлықпен жауапкершілікке тартылуы ой-санамыздағы күмәнді қою­лата түсті. Таяуда Денсаулық сақ­тау министрінің есебін тыңдаған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Елжан Біртановқа аталған салаға қажетті ба­қылауды күшейту қажеттігін ес­керткені белгілі. Мемлекет басшысы­ «Дәрі-дәрмек бағасының негізсіз өсуі шарттар жасасудағы заңнан тыс әре­кеттер нәтижесінде орын алады», деген болатын. 

Егемен Қазақстан
04.12.2017 128
2

Дәл осы көріністі көрші Ресей елінің де монополияға қарсы федералдық қыз­­метінің ірі фармацевтикалық ком­­­па­ния­ларын тексеру барысынан көруге болады. Бұл мәселеге түс­кен көлеңкенің себебі дәрі-дәрмек сау­дасының ден­саулық сақтау саласының емес, қаржы на­рығының «алтын кіл­тіне» айналуы дер едік.

Әрине, ведомствалық есептерде қа­зақ­стандықтардың денсаулығындағы көрсеткіштер жағымды сипатта көр­сетілгенімен, ел тұрғындары болаттай берік дей алмаймыз. Өйткені ішкі нарықтағы дәрі-дәрмек көлемі соңғы 9 айда 36 мың тоннаға артқан екен. Яғни, республикамыз күнделікті 2 ва­гон медикамент тұтынады немесе жыл басынан бергі 9 айда әр тұрғын 2 килодан дәрі ішкен болып шығады. Бұл азаматтардың уақыт өткен сайын дәрі-дәрмекті күнделікті «тағамына» айналдыра бастағанын көрсетпей ме деген қауіп те жоқ емес. Оның үстіне бізге 64 елден келетін дәрі-дәрмек­тің басым бөлігі Еуропа, Азия және Аме­рика мемлекеттерінен тасымалданады. Сондықтан шын мәнінде үлкен нарық, ірі қаржы айналымына ие саланың қауіпсіздігін мемлекеттің тікелей ба­қы­­­лауға алуы құптарлық.

Бұған дейін сан мәрте жазғаны­мыздай, дәрі-дәрмектің бағасы ша­рықтап тұрғаны анық. Осы орайда мемлекеттік деңгейдегі баға саясатын бекіту және бақылаудың қатаң және жан-жақты шаралары болуы тиіс. Мәселен, Қытай билігі өндірушілермен арадағы көптеген келісімдердің нәти­жесінде былтырғы бағамен салыс­тырғанда дәрі-дәрмек бағасын 44 па­йызға дейін төмендетуге қол жеткізді. Барлығы 36 емдеу препаратының ішінде шетелдік өнімдер 31 болса, өз өнімі – 5. Яғни, денсаулық саласына жұмсалатын бюджеттік шығындарды азайтуға, тұрғындардың қалтасын қағатын делдалдарға тосқауыл қоюға және импорттық тауарлардың шектен тыс қымбаттамауына қол жеткізді.

Қазір әлемде дәрі-дәрмекке бөлі­нетін мемлекеттік қаржы көлемін азай­тудың инновация мен жаңа тех­нологияларға сүйенген бағыттары қызу қарастырылуда. Мәселен, Science журналының жазуынша, Массачусетс технология институтының ғалымдары түрлі екпелерді қанға белгілі мерзім­де қосылатын микроскопиялық био­жіктелуге бейім капсулалар арқылы бір екпемен ауыстыру жобасын ойлап тапты. Әрине, бұл вакциналауға бөлінетін бюджеттік шығындарды азайтуда да тиімді.

Ал елімізде назарға іліккен «СК-Фармация» бірыңғай дистрибьютерінің қызметі қазір ашық алаңға шығарылып отыр. Яғни, келер жылға арналған дәрілерді сатып алу бойынша тендерлік рәсімдерді онлайн-жүйе арқылы кез келген азаматтың көруіне мүмкіндік жасалды. Бірыңғай дистрибьютердің Facebook ресми аккаунтында тен­дерлік және сараптамалық комиссия отырыстарының күн сайынғы фотоесебі жариялануда. Тұрақты түрде тендер өткізіліп жатқан залда бейнежазба түсіріліп, мұрағатта сақ­талады. Аталған компанияның бас­қар­ма төрағасының міндетін атқару­шы Әсемгүл Ержанованың айтуынша, қызығушылық танытқан барлық тараптар тендерлік рәсімдерді онлайн тәртіпте қарап, шешімдердің қалай және қандай себеппен қабылданып жатқанын қадағалау арқылы бей­тараптығына және әділдігіне көз жет­кізе алады. Айта кетелік, тендерде жалпы сомасы 82,4 млрд теңгенің 484 атауы жарияланған. Мұның бір жақ­сы қыры, 4 желтоқсанға дейін тендерлік комиссия мүшелері мен сарапшылар өтінімге қатысты түскен толықтыруларды қарайды. Қазір сирек кездесетін науқас түрлеріне арналған орфанды препараттардың 45 түрін бірінші кезекте сатып алу мәселесі қаралып отыр. Бұл жүйе ашықтықты қамтамасыз ете алса, медикаменттер құнында қаншалықты өзгеріс болмақ? Сәтін салса, жаңа жүйенің нақты нәтижесі келер жылы белгілі болады.

Думан АНАШ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің Төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

21.02.2019

Қызылорда облысында электронды кітапханалар жұмыс істейді

21.02.2019

Шымкентте «Шымкентплан» құрылды

21.02.2019

Қарағанды облысында биыл дәрігерлерге 63 пәтер беріледі

21.02.2019

Ғалымбек Кенжебаев қазақ боксшыларының финалдағы жеңілісін түсіндірді

21.02.2019

Бангладеште өрт салдарынан 81 адам қаза тапты

21.02.2019

Мәжілісте Арал өңірінің өзекті мәселелері талқыланды

21.02.2019

Михаил Кукушкин Марсельдегі турнирдің ширек финалына өтті

21.02.2019

Қазақстан баскетболшылары әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Австралияны қабылдайды

21.02.2019

Қазақстандық гимнастар Мельбурндегі әлем кубогі кезеңіне қатысуда

21.02.2019

Австрияда шаңғы спорты түрлерінен әлем чемпионаты басталды

21.02.2019

Мәжілісте оңалту және банкроттық рәсімдерді жетiлдiру мәселелеріне қатысты дөңгелек үстел өтті

21.02.2019

Обыр дертінің соңғы кезеңінен келетін қауіп сейілді

21.02.2019

Бала Бақытжан «Өртте көрсеткен қайсарлығы үшін» медалімен марапатталды

21.02.2019

Елордада «Құқықтық тәртіп» жедел алдын алу іс-шарасы өтуде

21.02.2019

Мобильдік топтар базарларды аралап, бірыңғай жиынтық төлем туралы ақпарат беруде

21.02.2019

2018 жылы 4,9 мыңнан астам мүгедек жұмыспен қамтылды

21.02.2019

Қызылорда облысында тұрмысы төмен отбасыларға баспана салынып жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу