Жанармай тапшылығы жабырқатпасын десек...

 Еліміздегі жанар-жағармай нарығындағы жыл сайын қа­лыптасып отырған жағдай қоғамда үлкен әлеуметтік мәселеге айналуда. Мұнайлы мемлекет бола тұра өз на­рығымызды қа­жетті мөлшерде қамтамасыз ете алмауы­мыз­дың себебі көпшілікке түсініксіз болып отыр. Ал мұнай өңдеу зауыттарын жаңғыртуға қарастырылып жатқан қаржы көлемі де аз емес. Бірақ жұмыстардың тиімділігі төмен, жаңғырту жұмыстары жылдан-жылға ұзартылуда және оның нақты қай мезгілде аяқталатыны да белгісіз.

Егемен Қазақстан
04.12.2017 560
2

Осының бәрі жер қойна­уын пайдала­ну­шылардың ши­кіз­атты ішкі нарыққа бұ­руына ынталандырудың тиімді тетіктері қарастырылмаған­дық­тан болып отыр. Президент Н.Назарбаевтың 2014 жылғы 17 қаңтардағы «Қазақстан жолы-2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында еліміз бензинді, дизель отынын, авиация керосинін молынан өндіруді қажет етіп отыр деген болатын. Сондықтан Елбасы жаңа мұнай өңдеу зауыттарын салу қажеттігін айтқан. Осыған қарамастан, жаңа зауыт салынбады, оның нақты себебі белгісіз.

Жанар-жағармай өндіру және оны импорттауға байланысты жүйелі кемшіліктер экономиканың өзге салаларына да зиянын тигізетіні белгілі. Ол барлық тауарлардың, қызмет­тердің, оның ішінде әлеуметтік маңызы бар өнімдер бағасының қымбаттауына себеп болады.

Жанар-жағармай нарығын­да қалыптасқан осы жағдайға алаңдаушылық білдіріп біз Премьер-Министр Б.Сағынтаев­тың атына сауал жолдап, «Тап­шылықты жоюға байланыс­ты мемлекеттік деңгейде жүйелі негіздегі шешімдер неге қарас­тырылмайды? Елбасының жаңа мұнай өңдеу зауытын салу жө­ніндегі тапсырмасының осы уақытқа дейін орындалмау себебі неде?» деген сұрақтарға жауап беруін қазан айында өтінген едік. Одан кейін қараша айында қалыптасқан ахуал тіпті күрделеніп кетті. Қазақстанның кейбір аймақтарындағы жанармай құю стансаларында ди­зель­ отыны жоғалып, ал кей­бір өңірлерде оның бағасы 200 теңгеден жоғарыға сатылып жатқанын білдік. Дизель отынының қымбатшылығы оның Ресейден импортталуы деп түсіндірілді.

Дизель отынының негізгі тұтыну­шылары – темір жол көлі­гі, жүк тасымалы автокө­лігі, су бетіндегі көлік және т.б. Өндірістік нысандарда ди­зель отынының ең ірі тұтыну­шылары тау-кен өнеркәсіптері. Біздің ойымызша, дизель оты­ны бағасының көтерілуі экономи­камыздың барлық салаларына, темір жол, электр қуатының, газдың тасымалдануларына кері әсерін тигізеді. Ал еліміздегі екі мұнай өңдеу зауытының жоспарлы жөндеуде тұрғаны жанармай тапшылығын қайта туғызу қаупі зор. Осыған алаңдап біз Премьер-Министрдің атына екінші рет сауал жолдап, дизель отынының тапшылығы мәселесін шешуге байланысты қабылданған шаралар туралы жазбаша жауапты «Қазақстан Республикасының Парламенті және оның депу­таттарының мәртебесі туралы» Қазақ­стан Республикасының Конституциялық заңының 27-бабында белгіленген мерзімде хабарлауын өтіндік. Оған бірнеше сенатор қолдарын қойды.

Сәрсенбай ЕҢСЕГЕНОВ,

Сенат депутат

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Қазақстанның футболшылары 6-топта өнер көрсетеді

12.12.2018

Сабина Бақатова Минскіде күміс медаль алды

12.12.2018

Дарын мемлекеттік жастар сыйлығының иегерлері марапатталды

12.12.2018

Маңғыстауда биыл 9 жаңа мектеп пайдалануға берілді

12.12.2018

Ақтауда «Саналы ұрпақ» жобалық кеңсесі және «Адалдық дүкені» ашылды

12.12.2018

Time журналы Жамаль Хашогги мен журналистерді «Жыл адамы» деп таныды

12.12.2018

Орал-Тасқала-РФ шекарасы бағытындағы күре жол пайдалануға берілді

12.12.2018

«Қамқоршысы жоқ қарт адамдарға көмек беру» акциясы ұйымдастырылды

12.12.2018

Шыңғыс Айтматовтың туғанына 90 жыл толды

12.12.2018

Франциядағы теракт кезінде 4 адам мерт болды

12.12.2018

«Русский силуэт» бәсекесінде жеңіске жетті

12.12.2018

Ұлттық ұлан өнерпаздары мерекелік концерт өткізді

12.12.2018

Алексей Ут­киннің жеке көр­­месі көрерменге жол тарт­ты

12.12.2018

Павлодар облысында 72 көше, 7 ауылдың атаулары өзгерді

12.12.2018

Атырауда ұн тартатын диірмен іске қосылды

12.12.2018

Жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерге қолдау артады

12.12.2018

Қостанайда Ғафу Қайырбековтың 90 жылдығы аталып өтті

12.12.2018

Қарапайым түсінік

12.12.2018

Ағысқа қарсы жүзген жазушы

12.12.2018

Қазақстан тарихы – әлемдік деңгейдегі тарих

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу