Банкоматтағы ақшаның жоғалуына банктердің селқостығы да себепкер

Бүгінгі таңда біздің азаматтарымыз банко­маттардағы есепшоттарынан ақша жоғалту секіл­ді елеулі мәселеге де тап болып отыр. Қазір ақша­ның бәрі банкоматтарда сақталатындықтан, бұл мәсе­леге тиянақты назар аударуымыз керек.

Егемен Қазақстан
04.12.2017 15653
2

Ал кейбір шетелдерде біздің азаматтарымыздың карточкаларынан ақша ұрлаудың жолдарын да алаяқтар тауып алыпты. Қазір ондай елдердің тізімдері де жасалған. Бірақ біздің банктеріміз өздерінің клиенттеріне карточкалар табыс еткенде мұндай мәселелерді айтып, құлақтандыруды білмейді. Соның салдарынан азаматтарымыз сандарын соғып, кейбір шетелдерде ақшаларынан айрылып қалып жатыр. Мысалы, былтыр Вьетнамға барған Орал қаласының бір азаматы елге келгенде карточкасынан 400 мың теңгенің қолды болғанын көріп, санын бір-ақ соққан. Сондай жағдай Таиландқа барған бір қызымыздың да басынан өткен. Ол өзінің 300 мың теңгесінен айрылғанын елге келген соң бір-ақ білген. Ал банктер өкініште қалған өз клиенттерін қолдауды білмейді, тәуекелі жоғары елдерге барғанда сақтық шараларын жасамаған өздері кінәлі деп ат-тондарын ала қашады. Біздіңше мұндай позиция дұрыс емес. Өйткені банктер төлем карталарына қызмет жасағандары үшін жыл сайын комиссиялық ақылар алып тұрады. Екіншіден, банкпен келісімшарт жасасқанда клиенттің әлсіз тарап екендігі ескеріліп, төлем карталарына алаяқтық шабуыл жасалғаны үшін материалдық шығынның өтемін банк төлеуі керек. Үшіншіден, бүгінгі таңда банктер өздерінің ақпараттық жүйесін кибершабуылдардан қорғауға орасан зор қаражаттар бөліп жатады. Сол сияқты клиенттерінің төлем карталарының сақтығы үшін де шығын шығарғаны артық болмайды.

Қазір скимминг деп аталатын алаяқтықтың жаңа түрі шықты. Ол адамның төлем карточкаларындағы барлық ақпаратты оқып алады. Сосын соның көмегімен ақшасын ұрлайды. Мұндайлар әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азия мен Шығыс Еуропа елдерінде өріс алып келеді. Біздің елімізде одан қорғанудың әдістері жасалмаған. Осыған орай біз Ұлттық банк төрағасы Д.Ақышевке депутаттық сауал жолдап, скиммингтік қылмыстың салдарынан карточкаларындағы ақшасынан айрылып қалатын клиенттердің өтемақысын төлеуі қажеттігі жөнінде арнайы тәртіп енгізуді ұсындық. Сонда банктеріміз өз клиенттерінің алаяқтардан қалай қорғануы керектігін түсіндіріп отырар еді.

Сонымен қатар банктер қазақстандықтардың жеке деректерін сақтауды қамтамасыз ету жолдарын да жетілдіруі керек деп санаймыз. Әйтпесе, жеке деректерге қол жеткізген алаяқтардың банк­терден онлайн-кредиттер алу арқылы қарызға батырып кететін жағдайлары жиілеп келе жатқаны жасырын емес. Өзіміздің сауалымызда біз осы мәселеге де назар аударуды сұрадық.

Шәкір ХАХАЗОВ,
Мәжіліс депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу