Жапония Қазақстан бастамаларын қолдайды

Таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық зымыранын сынақтан өткізді. Бұл жолы ракета Жапония маңындағы ашық теңізге құлаған. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте баллистикалық зымырандарын сынап, оның кейбірі Күншығыс елінің аумағынан ұшып өткені белгілі. Осы мәселеге байланысты Жапонияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Итиро Кавабатаны әңгімеге тартқан едік.  

Егемен Қазақстан
11.12.2017 4268
2

– Елші мырза, таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық раке­­тасын сынақтан өткізді. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте зы­мы­р­анын сынаған болатын. Со­лар­дың кейбірі Жапония аумағы­ның үстінен ұшып өтті. Осыған қа­тыс­ты Жапониядағы көзқарас қалай?

– Солтүстік Корея халықаралық қоғамдастық тарапының бірнеше мәрте айыптауы мен наразылық танытуына қарамастан, баллистикалық зымырандарын ұшыруын тоқтатар емес. Соның кейбірі Жапония аумағынан ұшып өтіп жатыр. Сонымен қатар КХДР алтыншы мәрте ядролық қаруын сынақтан өткізді. Олардың әрқайсысының қуаты бұрынғылардан қарағанда жоғары. Соңғы өткізген сынақ кезінде сутегі бом­ба­сын қол­данды деген қауіп бар. Бұл – ядро­лық қаруды таратпау жөнін­дегі халық­­аралық келісімді қайта қарау­ды қажет етеді. Сондай-ақ бұл БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңесінің бірқатар қарар­­ларын өрескел бұзатын, Жапония мен КХДР арасындағы Пхеньян декла­ра­циясына және алтытараптық келі­сімнің шешіміне қарама-қайшы әрекет. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ядролық қарудан жапа шеккен ел ретінде Жапония Солтүстік Кореяның мұндай әрекетін қабылдай алмайды.

– Солтүстік Корея басшысы еш­­­қан­­­дай санкциядан қорықпай­ты­­нын мәлімдеген болатын. Яғни ха­лық­­аралық қоғамдастық салған санк­ция­лар әзірге КХДР-ды райы­нан қай­тарар емес. Осы орайда, Жа­по­ния көрші елдегі ядролық қару­дың дамуына қарсы қандай ал­дын алу шара­ларын қабылдап жатыр?

– Солтүстік Кореяның арандатушы әрекеттері, әсіресе, ядролық қару­ды сынау мен баллистикалық зы­мы­рандарын ұшыруы халықаралық қоға­м­дастықты ойландырмай қоймай­тыны анық. Өйткені олардың іс-қимылы әлемдегі бейбітшілікке және аймақтың қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді. КХДР тарапынан туын­даған қауіп-қатердің алдын алу мақ­сатында Жапония бірқатар шаралар қабылдады. Мәселен, еліміз БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде АҚШ, Оңтүстік Корея, Қытай және Ресеймен тығыз ынты­­мақ­тастық орнатқан.

Халықаралық қоғамдастықтың Солтүстік Кореяға қысым көрсету жөнін­дегі шешімге сүйене отырып, Жапония 11 қыркүйекте қабыл­данған Қауіпсіздік Кеңесінің 2375-қарарын жоғары бағалайды. Атал­ған қарарда КХДР тарапынан жасал­ған сынақтар­ға жауап ретінде қатаң санкция салу жөнінде шешім шы­ға­рылған болатын. Мәселен, Сол­түстік Кореяға мұнай өнімдерін жеткізу және текстил өнімдерін сатып алуды шектеп, олардың азаматтарына шетелде жұмыс істеуіне тыйым салады. Өз кезегінде бұл шешім КХДР-ға қысымды жаңа деңгейге шығарады. Жапония БҰҰ-ға мүше елдермен тығыз қарым-қатынас орнатып, қарардың маңыздылығы­на назар аударады. Бұдан бөлек, Жапо­ния тарапы Солтүстік Кореяны т­ағы да әлемдік қоғамдастықтың сөзіне құлақ асып, арандатушылық әрекеттерінен, ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшырудан бас тартуға, Қауіпсіздік Кеңесі қабылдаған 2375 қарарына мойынсұнуға шақырады.

– Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақты емес мүше ретінде сайланған Қазақстанның бұл мәселеде рөлі қалай? Ядролық қарудан зардап шеккен екі мемлекет ретінде өзара әріптестік қалай өріс алып келеді?

– БҰҰ Қауіпсіздік Кеңес құрамына енген тұңғыш Орталық Азиялық мемлекет ретінде Қазақстанның ұстанған негізгі дипломатиялық бағыты ма­ңыз­ды рөл ойнады. Елдеріңіз ұстан­ған көп­векторлы, халықаралық қоғам­дас­тықпен әріптестікті нығайту са­я­са­тының, Орталық Азия мен әлемде бей­­бітшілік орнатып, қауіпсіздікті қам­­­тамасыз етуге және аймақты да­­мы­туға жасаған қадамдарының маңызы зор.

Сіздердің елдеріңіз ядролық қару­ды таратпау мен қарусыздану бо­йын­ша белсенді әрекет етіп келе жат­­қа­ны, әлемнің қауіпсіздігі мен ты­­ныш­­тығына ядролық қарудан келе­­­тін зиянды жақсы түсініп, оған маңыз беріп келе жатқаны белгілі. Қазақ­­стан 2018 жылғы қаңтарда БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңесінің төрағасы мін­детін атқарады. Осы орайда, сіздердің елдеріңіз ядролық қару­­сыз­дану және оны таратпау жөнін­де көп­теген бастама көтеретініне сенімдімін.

Ядролық қарудан зиян шеккен Жапо­ния мен Қазақстан ядролық қару­сыздану және оны таратпау мәселесіне ерекше маңыз беріп, өзара бірқатар шаралар қабылдады. Екі ел де 2015 жылдан бері Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартты жүзеге асыру мақсатында ынтымақтастық орнатып, өз міндеттерін атқарып келеді.

Қазіргі таңда халықаралық арена­да ядролық қарусыздануға қатыс­ты кере­ғар пікірлер өршіп тұр. Сон­дық­тан ядролық қаруы бар елдер мен басқа мемлекеттер арасында ортақ келі­сім қажет. Осындай жағдайда Жапо­ния яд­ро­лық қарусыз әлем құру мақ­са­тында Қазақстанмен әріптестігін одан әрі жалғастыруға мүдделі.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.11.2018

Арқалықта қуатты, заманауи ет комбинаты жұмысын бастады

22.11.2018

Жеке куәлікті саусақ таңбасы алмастыратын болады

22.11.2018

Президенттік олимпиададан олжалы оралды

22.11.2018

Жамбыл облысында жылқы ұралағандар ұсталды

22.11.2018

Дамир Исмағұловтың қарсыласы анықталды

22.11.2018

Алматының ірі жылу магистралінде апат болды

22.11.2018

Еуразия ұлттық университетінде халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті

22.11.2018

Мәнерлеп сырғанаушылар Загреб пен Таллинде сайысқа түседі

22.11.2018

Елбасы мақаласы шетелдік БАҚ назарында

22.11.2018

Тарихи сана тұғыры – ұлттық болмыс

22.11.2018

Шымкенттіктерге арнайы медициналық көмек көрсетті

22.11.2018

Шыңғыс Айтматовтың 90 жылдығына орай дөңгелек үстел өтті

22.11.2018

«Digital Urpaq» Пионерлер сарайы өз жұмысын бас­тады

22.11.2018

Қалдықтар да кәдеге жарайды

22.11.2018

Зиялы қауым өкілдері «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы жайлы не дейді?

22.11.2018

Baǵdarlamalar baıandylyǵymen baǵaly

22.11.2018

Дулат Исабеков: Қазақ баспасөзінің көшбасшысы – «Егеменге» жазылыңыз!

22.11.2018

Астана Операда «Күміс ғасыр балеттері» көрсетіледі

22.11.2018

«Османлы мемлекеті мен Орталық Азия хандықтары қарым-қатынастарының құжаттары» көрмеcі ашылды

22.11.2018

Балалар Барнаулға неге барады?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Baǵdarlamalar baıandylyǵymen baǵaly

Elbasy Nursultan Nazarbaev bıylǵy jylǵy halyqqa Joldaýynda úkimet múshelerine qaratyp, «Bizde árqıly baǵdarlamalar qabyldanyp jatyr. Indýstrıalyq baǵdarlama, ınfraqurylymdyq baǵdarlama, sondaı-aq, áleýmettik máselelerdi qamtyǵan kóptegen baǵdarlama bar.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу