Жапония Қазақстан бастамаларын қолдайды

Таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық зымыранын сынақтан өткізді. Бұл жолы ракета Жапония маңындағы ашық теңізге құлаған. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте баллистикалық зымырандарын сынап, оның кейбірі Күншығыс елінің аумағынан ұшып өткені белгілі. Осы мәселеге байланысты Жапонияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Итиро Кавабатаны әңгімеге тартқан едік.  

Егемен Қазақстан
11.12.2017 4245
2

– Елші мырза, таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық раке­­тасын сынақтан өткізді. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте зы­мы­р­анын сынаған болатын. Со­лар­дың кейбірі Жапония аумағы­ның үстінен ұшып өтті. Осыған қа­тыс­ты Жапониядағы көзқарас қалай?

– Солтүстік Корея халықаралық қоғамдастық тарапының бірнеше мәрте айыптауы мен наразылық танытуына қарамастан, баллистикалық зымырандарын ұшыруын тоқтатар емес. Соның кейбірі Жапония аумағынан ұшып өтіп жатыр. Сонымен қатар КХДР алтыншы мәрте ядролық қаруын сынақтан өткізді. Олардың әрқайсысының қуаты бұрынғылардан қарағанда жоғары. Соңғы өткізген сынақ кезінде сутегі бом­ба­сын қол­данды деген қауіп бар. Бұл – ядро­лық қаруды таратпау жөнін­дегі халық­­аралық келісімді қайта қарау­ды қажет етеді. Сондай-ақ бұл БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңесінің бірқатар қарар­­ларын өрескел бұзатын, Жапония мен КХДР арасындағы Пхеньян декла­ра­циясына және алтытараптық келі­сімнің шешіміне қарама-қайшы әрекет. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ядролық қарудан жапа шеккен ел ретінде Жапония Солтүстік Кореяның мұндай әрекетін қабылдай алмайды.

– Солтүстік Корея басшысы еш­­­қан­­­дай санкциядан қорықпай­ты­­нын мәлімдеген болатын. Яғни ха­лық­­аралық қоғамдастық салған санк­ция­лар әзірге КХДР-ды райы­нан қай­тарар емес. Осы орайда, Жа­по­ния көрші елдегі ядролық қару­дың дамуына қарсы қандай ал­дын алу шара­ларын қабылдап жатыр?

– Солтүстік Кореяның арандатушы әрекеттері, әсіресе, ядролық қару­ды сынау мен баллистикалық зы­мы­рандарын ұшыруы халықаралық қоға­м­дастықты ойландырмай қоймай­тыны анық. Өйткені олардың іс-қимылы әлемдегі бейбітшілікке және аймақтың қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді. КХДР тарапынан туын­даған қауіп-қатердің алдын алу мақ­сатында Жапония бірқатар шаралар қабылдады. Мәселен, еліміз БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде АҚШ, Оңтүстік Корея, Қытай және Ресеймен тығыз ынты­­мақ­тастық орнатқан.

Халықаралық қоғамдастықтың Солтүстік Кореяға қысым көрсету жөнін­дегі шешімге сүйене отырып, Жапония 11 қыркүйекте қабыл­данған Қауіпсіздік Кеңесінің 2375-қарарын жоғары бағалайды. Атал­ған қарарда КХДР тарапынан жасал­ған сынақтар­ға жауап ретінде қатаң санкция салу жөнінде шешім шы­ға­рылған болатын. Мәселен, Сол­түстік Кореяға мұнай өнімдерін жеткізу және текстил өнімдерін сатып алуды шектеп, олардың азаматтарына шетелде жұмыс істеуіне тыйым салады. Өз кезегінде бұл шешім КХДР-ға қысымды жаңа деңгейге шығарады. Жапония БҰҰ-ға мүше елдермен тығыз қарым-қатынас орнатып, қарардың маңыздылығы­на назар аударады. Бұдан бөлек, Жапо­ния тарапы Солтүстік Кореяны т­ағы да әлемдік қоғамдастықтың сөзіне құлақ асып, арандатушылық әрекеттерінен, ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшырудан бас тартуға, Қауіпсіздік Кеңесі қабылдаған 2375 қарарына мойынсұнуға шақырады.

– Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақты емес мүше ретінде сайланған Қазақстанның бұл мәселеде рөлі қалай? Ядролық қарудан зардап шеккен екі мемлекет ретінде өзара әріптестік қалай өріс алып келеді?

– БҰҰ Қауіпсіздік Кеңес құрамына енген тұңғыш Орталық Азиялық мемлекет ретінде Қазақстанның ұстанған негізгі дипломатиялық бағыты ма­ңыз­ды рөл ойнады. Елдеріңіз ұстан­ған көп­векторлы, халықаралық қоғам­дас­тықпен әріптестікті нығайту са­я­са­тының, Орталық Азия мен әлемде бей­­бітшілік орнатып, қауіпсіздікті қам­­­тамасыз етуге және аймақты да­­мы­туға жасаған қадамдарының маңызы зор.

Сіздердің елдеріңіз ядролық қару­ды таратпау мен қарусыздану бо­йын­ша белсенді әрекет етіп келе жат­­қа­ны, әлемнің қауіпсіздігі мен ты­­ныш­­тығына ядролық қарудан келе­­­тін зиянды жақсы түсініп, оған маңыз беріп келе жатқаны белгілі. Қазақ­­стан 2018 жылғы қаңтарда БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңесінің төрағасы мін­детін атқарады. Осы орайда, сіздердің елдеріңіз ядролық қару­­сыз­дану және оны таратпау жөнін­де көп­теген бастама көтеретініне сенімдімін.

Ядролық қарудан зиян шеккен Жапо­ния мен Қазақстан ядролық қару­сыздану және оны таратпау мәселесіне ерекше маңыз беріп, өзара бірқатар шаралар қабылдады. Екі ел де 2015 жылдан бері Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартты жүзеге асыру мақсатында ынтымақтастық орнатып, өз міндеттерін атқарып келеді.

Қазіргі таңда халықаралық арена­да ядролық қарусыздануға қатыс­ты кере­ғар пікірлер өршіп тұр. Сон­дық­тан ядролық қаруы бар елдер мен басқа мемлекеттер арасында ортақ келі­сім қажет. Осындай жағдайда Жапо­ния яд­ро­лық қарусыз әлем құру мақ­са­тында Қазақстанмен әріптестігін одан әрі жалғастыруға мүдделі.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу