Елдіктің киесі

«Қазақ елі үшін ең басты құндылық не?» десе, мың-миллиондаған отандастарымыз: «Ол біздің алтыннан да ардақты, күмістен де салмақты Тәуелсіздігіміз!», деп жауап қатары шүбәсіз.

Егемен Қазақстан
15.12.2017 149
2

Ойлап қарасаңыз, шынында да, ата-бабаларымыз ғасырлар бойы армандаған аңсарлы азаттыққа жет­кізген, үнемі шөміштен қаққан қыс­пақтан құтқарған, бір елі ауызға екі елі қақпақ қойған сенімсіздіктің темір құр­сауын бұзған, еңсені басқан рухани езгі­ні тойтарған, сөйтіп еркін тыныс ал­дыр­ған Тәуелсіздіктен қымбат не бар? 

Иә, тәу етеріміз де, әспеттеп ән етеріміз де, дүйім дүниеге мақтанышпен мерейлене танытып нар етеріміз Тәуелсіздік. Мәре-сәре болар мерекеміз де, ырыс-құтымыз бен молшылық-берекеміз де осы өлгенде көрген, өшкенді жандырған Тәуелсіздігімізге байланысты. 

Азаттығымыздың аңсарлы болға­ны, тәуелсіздік деген тәтті сөз екені терең тебіреніспен, толайым толға­ныспен әу бастан-ақ айтылып келеді. Абыздарымыз алғадай сыр толғады, ақындарымыз алдаспан жыр арнады. «Тәу» сөзімен түбірлес те туыстас Тәуелсіздік көптің көкейінде періш­тедей пәк, тұма бұлақтай таза. Алатаудай асқақ, Қаратаудай қатпар­лы ұғым. Халқымыздың нешеме ондаған ғасырлар бойы қордаланған қазыналы қасиеті мен бір Тәңірдің шапағаты арқылы дарыған киесі Тәуелсіздігіміздің күмбір көкірегінде тоғысты. Төрт мың жылдық тарихы бар деп тұспалданып жүрген елдігіміз бен ерлігіміздің, өрлігіміз бен бірлігіміздің ең өрелі көрінісі осынау айналайын Тәуелсіздігіміз болғандығына мың мәрте шүкірана айтайықшы, ағайын. 

Ендеше, Тәуелсіздік – елдің абыройы, ұлттық намысы. Осындай қым­баттан да қымбатымызға, қасиет-киемізге, ұлттық ар-ожданның нышанына иненің жасуындай, әйтпесе қылаудай кіршік түсіруге болмайтындығы әмбеге аян аксиомалық ақиқат. Бұл Тәуел­сіздік, әсіресе, мемлекет құраушы ұлт – қазақтың Ары мен Намысы. Ал ар мен намыс мәселесіне келгенде азамат ердің қылы да қисаймауы керектігі және белгілі. Тәуелсіздік бізге көп нәр­­се берді. Өлгенді тірілтті. Өшкенді жан­­­дырды. Алмақтың да салмағы бар. Су­дың да сұрауы бар. Демек, тәуелсіз­дік­­тің де Қазақстан деп аталатын елдің аза­­мат­тарына қояр өз талаптары же­тер­лік. Жай талаптар емес, зор талап­тар. Сонымен бірге қарапайым талаптар.

Ол талаптар әуелі адал жүріп, ақ тұр, ақиқатты сөйле дейді. Аспа, тас­па, мақтанға бой алдырма, даңқой-дара­қылыққа салынба, құлқынның құлы болма дейді. Елге, ұлтқа қалтқысыз, алғаусыз қызмет қылуға шақырады. Жақсы өнегеден көбірек үйренуге, жаман әдеттерден арылып жиренуге үндейді. Тәуелсіздіктің өзі киелі болғандықтан оған арамдық, залалдық, ұрлық-қарлық, өтірік пен өсек мүлдем жат. Тәуелсіз елдің, яғни Қазақстанның тұғыры, шығар тауы биік боларға керек. Ол үшін, ең қажеттісі Абай хакім айтпақшы, талап, еңбек, терең ой, қанағат, рахым, ыждағат, ынсап пен жігер, Ыбырай ұстаз айтпақшы, өнер мен білім, оқу мен тоқу болмағы ләзім. Міне, осылардан келіп, Елбасымыз жалықпай айтып жүрген, алмағайып әлемдегі отқа салса жанбас, суға салса батпас, қандай жағдайда да қын түбінде жатпас қайраулы қылыштай бәсекеге қабілеттілік қасиеті дариды. Көшбасындағылармен терезең сонда теңеседі. Азаттығымыздың аңсарлы талаптарының бірі һәм бірегейі де осы. 

Бұл замандағы прагматизм жалқау­лықты жақтырмайды, еріншек, бекер мал шашпақтың да ауылы алыс күре­сінде қалған. Сол жаман дағдылардан әлі күнге арыла алмай жатқан да, өкі­ніш­ке қарай, біз сияқтымыз. Сонымен бір­ге тілімізге, дінімізге, ежелден бері елі­міз­дің алтын арқаулы тіні болып келе жат­қан ділімізге деген самарқаулық та әлем­дік аламан бәйгеде атымызды оздыр­­масы, егемен мемлекетіміз дітте­ген отыз­д­ыққа кіргізбесі анық. Иә, дәс­­түрі­міздің озығын алып, тозығын тас­тап, заманға сай жаңғыруымыз керек. Іш­т­ен де, сырттан да түлеуді алға озған уа­қыт талап етуде.

Тәуелсіздігіміздің шарты осы. Олай болмаған күнде бар еңбек, бар құлшыныс заяға кетпек. Аң­сап көрген азаттығымыздың игілігін көре алмаймыз, жемісін тере алмаймыз. Қыс­­қасы, Тәуелсіздік тағдыры, әлемге әй­­гілі ерен ел болмағымыздың тізгіні де, шыл­­быры да, құлпының ашар кілті де өз қолымызда.

Иә, Тәуелсіздіктің қасиет-киесімен ойнауға болмайды. Олай етсең омақа­сып омыртқаңды сындырасың. Тәуелсіздік киесі атқаннан сақтасын дейік. Алаш арыстары аманаттаған асыл мұратқа адамдықтан жазбайық. Тәуелсіздік талаптарының үдесі осындай. Соған сай болайық, сол үдеден шығу жолында талан-талпынысымызды, қажыр-қайратымызды аянып қалмайық, ағайын. Азат ел азаматтарының әрқашан еңсесі биік, жүрегі таза, рухы қазақтың әні мен күйіндей асқақ болсын деп тілейміз. Баршамызды пәк періште Тәуелсіздік киесі қолдасын! 

Қорғанбек АМАНЖОЛ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу