Игілікті істер өрісін тапты

2017 жылда атқарылған іс аз болмады. Мемлекеттің қай саласын алсаңыз да, олардың табыстан- табысқа жету жолында аянбай тер төккені байқалды.

Егемен Қазақстан
22.12.2017 593
2

Еліміздің саяси, экономикалық, мәдени бағытында жаңа өзгерістер бой алып, оның оң нәтижелері халықтың жанына жылу септі. Елбасының тап­сыр­маларына сай сот жүйесі мен құқық қорғау органдарында жүр­гізілген реформалар барысында заң үстемдігінің сақталуына қол жет­кізілді.

Соның бәрін айтпай-ақ, тек прокуратура органдарында ғана осы жылғы  атқарылған істі сараласақ, қаншалықты тиімді жұмыс тынды­рылғанына анық көз жеткіземіз. Әрине мұндай жақсылықтардың бәрі, ең алдымен, халық үшін жасалатынын ұмытпаған жөн. Ал халықтың қамы құқықтық қамдалуы қажеттігін Елбасы сындарлы Жолдаулары мен баянды бағдарламаларында айтып келе жатқаны белгілі. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда әр сала басшылығының еңбегі ерен екені де анық. Мәселен 22 жыл ішінде алғаш рет прокурор қызметінің деңгейін белгілейтін Ата заңдағы 83-баптың 1-бөлім мазмұны жаңғыртылды. Бұл конституциялық норманың жаңғыртылуына орай жүргізілген жұмыстардың нәти­жесінде «Прокуратура туралы» заң дүниеге келді. Осы заң арқылы прокуратура қызметінің тәртібі мен ұйымдастырылуы, құзыры, мәртебесі түпкілікті анықталды. Әсіресе «Құқық қорғау органдарының қызметін жетілдіру мен қылмыстық процесті реформалау туралы» заң жобасына қатысты жүргізілген жұмыстардың маңызы зор болды.

Бұл заң жобасы Мемлекет бас­­­шысының тапсырмасына сай құрылған арнайы топтың, яғни Жоғарғы сот, Әділет министрлігі, құқық қорғау және арнайы органдар басшылары енген жұмыс тобының нәтижесінде пайда болды. Ол үшін Германияның, Ұлыбританияның, Эстония мен Грузияның бұл бағыттағы тәжірибелері зерттелді. Сол заң жо­басының ішіндегі ізгілікті жаңалық – адамды 72 сағатқа ұстау мерзімі 48 сағатқа азайтылды. Адвокаттардың ұсыныстары мен айғақтарды жинау өкілеттілігі кеңейтілді. Кепілдік, күштеп куәландыру, үлгілерді іріктеу, жасырын тергеу әрекеттерін жүргізу секілді түрлі тергеу әрекеттері  сотқа санкция жүргізу үшін берілді. Осы жоба аясында қылмыстық істерді электронды форматта жүргізу қаралды.

Тағы бір маңызы зор жаңалық – Елбасының процестерді цифр­ландыру тапсырмасына сай IT-жобасын енгізу болды. Олардың ішінде «Е-қылмыстық іс», «Әкімшілік өндіріс істерінің жиынтығы» және «Заңдылық» секілді бағдарламалар тиімділігін бірден көрсетті. Осы­лардың арасында бірінші бағдар­лама қылмыстық процестің өне бойын: қылмысты тіркеуден бастап, оны тергеу мен үкімнің шығуына дейінгі жолды қамтиды. Осы бағдарламаның бәрі де азаматтар арыз-шағыммен келгенде және оларға тиісті құқықтық қызмет көрсетуде ешқандай жасанды кедергілердің болмауы үшін жан-жақты қаралып, іске қосылды. Айтқандай-ақ, тиімділігімен халықтың ризалығына бөленді.

Сондай  халыққа жасалған тағы бір игілігі мол іс – Азаматтарды қабылдау орталығы мен Құқық қорғау қызметі орталықтарының ашылуы болды. Орталықтың негізгі мақсаты арыздарды тез қарау. Ал олардың шешімін табу үшін сол жерде бірден адвокаттар, медиаторлар, нотариустар, пробация қызметін және т.б. қызмет көмектерін пайдалану арқылы бір нәтижеге қол жеткізу көзделді. Сол сияқты бизнеске қысым жасауды азайту шаралары қолға алынды. «Атамекен» палатасымен бірлесе кәсіпкерлікті қорғау бойынша Жол картасы да­йындалды. Соның арқасында көптеген мемлекеттік органдардың бизнесті орынсыз тексерулері 80 пайызға дейін  қысқарды.

Бәрі де адам үшін деп ойласты­рылған бағдарламалар арқасында оны заңдылыққа сай орындайтын жаңа кадр­лар келіп, кем-ке­тік­ті толықтырды. Осылайша Ата­ заңы­мызда жазыл­ғандай, мемлеке­тіміздің ең қымбат қазынасы  – адам және адамның өмірі, құқық­тары мен бостандықтары де­ген­дей, азаматтарымыздың бар жағ­дайы Елбасымыздың назарында­ тұрғандықтан сот жүйесі мен құ­қық қорғау органдары жаңа жүргізіл­ген реформалар нәтижесінде  заңды­лықтың сақталуына, адам құқының қорғалуына жаңаша ден қойды. Бұл «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында айтылған заң үстемдігінің орындалуына қол жеткізудің нақты бір көрінісі болды.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.11.2018

Аустрияның Санкт-Пёлтен қаласында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

12.11.2018

Алматыда Батырхан Шүкенов атындағы музыкалық байқау өтеді

12.11.2018

Атырау облысында жыл соңына дейін 30 әлеуметтік нысан іске қосылады

12.11.2018

«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

12.11.2018

Өскемен қаласының көшелеріне Әміре Қашаубаев пен Қалихан Ысқақтың аты беріледі

12.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

12.11.2018

Атырау облысында 1720 кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысын көтереді

12.11.2018

Атырауда «1st Grand Ball Atyrau» қайырымдылық балы өтті

12.11.2018

Парижде үш жылға созылған төрелік дау Қазақстанның пайдасына шешілді

12.11.2018

Ақтөбелік қыз Димаш Құдайбергеннің Лондондағы концертіне қатысады

12.11.2018

Ыстамбұлда Д.Кәлетаев шетелдік қазақ ұйымдарының басшыларымен кездесу өткізді

12.11.2018

Ақтөбе мен Челябі ынтымақтастық туралы келісімге келді

12.11.2018

Алматы әкімі қаланың қыс маусымына дайындығын тексерді

12.11.2018

Парижде Трамп, Путин, Макрон және Меркель бірқатар мәселелерді талқылады

12.11.2018

Қазақстан Ауғанстан жөніндегі отырысқа қатысты

12.11.2018

Америкалықтар Қостанай облысына инвестиция салғысы келеді

12.11.2018

Қазақстандық ару Miss Asia Global титулын жеңіп алды

12.11.2018

«Астана LRT» ЖШС орталық кассасы бүгіннен бастап жаңа мекен-жай бойынша жұмыс істейді

12.11.2018

Денис Никиша шорт-тректен әлем кубогінде үздік төрттікке енді

12.11.2018

Калифорниядағы орман өрті: Парадайс қаласы жанып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

Сайын БОРБАСОВ, саяси ғылымдар докторы

Halyqaralyq bedel jáne syrtqy saıasat

Álemdik úrdister jyldamdap, halyqaralyq qatynastar shıeleniske túsken zamanda tıimdi syrtqy saıasatty iske asyra alǵan memleketter tabysty damıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу