«Нұрлы жолдан» үміт зор

Экономиканы нығайту, халық­тың әлеу­меттік жағдайын жақсарту ба­ғытында елі­міз­дегі табысты жү­зеге асып келе жатқан ір­ге­лі жо­ба­лардың бірі – «Нұрлы жол» бағ­дар­ламасы дер едік. 

Егемен Қазақстан
29.12.2017 258
2

Мемлекет осы бағдарламаны қа­былдап, іске асыру арқылы қа­зір­дің өзінде бір емес, бірнеше мә­селенің басын қайырып отыр. Бі­рін­шіден, бағдарлама аясында ав­токөлік жолдары, шойын жолдар, көпірлер салынуда және қайта жөнделуде. Олардың ел ішіндегі қатынасқа оң ықпалын тигізіп жатқаны түсінікті. 

Екіншіден, осы жолдарды салу ар­қылы халықтың үлкен бөлігі жұ­мыспен қамтылуда. 

Үшіншіден, салынған жол­дар­дың эко­но­ми­камызға тигізетін муль­типликативтік әсері де ора­сан зор болмақ. Мәселен, жол­ға кететін уақыт шығыны және жүк­тердің жеткізілуі мен оған кете­тін қаржы шы­­ғыны азаяды. Жол бойында тір­­шілік қайнай тү­седі. Қа­зақ­стан­­­да қазіргі салынып жат­қан ма­­­гистральдар тек ел ішін­де­гі ай­мақ­­тарды ғана емес, ел мен елді, жал­ғауға ықпал етеді. 

Міне, осы тұрғыдан келгенде «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында қазіргі атқарылып жатқан жұ­мыстардың болашақ үшін пайдасы өте зор. Түбінде бұл іске бо­лашақ ұрпақтар да алғысын біл­діретін болады. Мәселен, кезін­де Қазақстанда Түрксіб темір жолы тар­тылған кезде қазіргі адам­дар­дың көпшілігі өмірге келмеген де еді. Ал біз оның қызығын әлі күн­ге дейін көріп келе жатырмыз, ба­ла­ларымыз, ұрпағымыз да көре бер­мек.
Ал енді сөз болып отырған «Нұрлы жол» бағдарламасының аясында қандай істер жүзеге асты? Осыған келейік. 

Бағдарлама аясында 2010 жылдан бері республикалық маңыздағы жолдардың 

5 мың шақырымы күрделі жөндеуден өткізіліп, қайта жаңғырды. Соның нәтижесінде аталған жолдардың 85 пайызының сапасы қанағаттанарлық деңгейге жеткізілді. Соның ішінде елімізде «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» жолының салынғанын ерекше атап өтуіміз керек. 

Енді 2017-2020 жылдар ара­лы­ғында 4,4 мың шақырым жол қайта жаңғыртылатын болады. Осы мақсатта әзірленген 23 жоба­ның жалпы құны 1,7 трлн теңге тұрады. Бұл қаржының 356,2 млрд теңгесі биылғы жұмыстар үшін бөлінген еді. 1 қарашадағы мәлімет бойынша қаржының 223,6 млрд теңгесі игеріліпті. Игерілген қаржының тең жартысы Ұлттық қордан алынғандығын айтқан жөн. Сөйтіп «Астана – Қарағанды», «Орталық – Шығыс», «Бейнеу – Ақтау», «Орталық – Батыс», «Қапшағай – Талдықорған», «Петропавл – Ресей Федерациясының ше­ка­ра­­сы», «Орал – Каменка» бағытындағы жол­дар­­ды жаңғырту жұмыстары қызу жалға­сын тап­­ты. Нәтижесінде биылғы жылы жол­дар­дың 602 шақырымы пайдалануға беріліп, қоз­ғалыс ашылды.

Бағдарлама аясында өтіп бара жатқан 2017 жылы қолға алынған жаңа жұмыстар да аз емес. Атап айтсақ, республикалық бюджет пен халықаралық қаржы институттарынан бөлінген займдар есебінен бірқатар жаңа жобаларды жүзеге асыру басталды. Олардың қатарында «Бейнеу – Ақжігіт», «Шортанды – Зеренді», «Таскескен – Бақты», «Қандыағаш – Мақат», «Күрті – Бурылбайтал», «Меркі – Бурылбайтал», «Талдықорған – Өс­кемен», «Жетібай – Жаңаөзен», «Қал­батау – Майқапшағай», «Үшарал – Достық», «Ақтөбе – Қан­дыағаш», «Атырау – Астра­хань», «Ұзынағаш – Отар», «Қостанай – Денисовка», Астананы оңтүстік-батысынан айналып өту жолдары бар. Бұл жұмыстарға 100 мыңға дейін адам тартылып, осыншама отбасы жол жұмыстары арқылы нәпақасын айырды. 

Бұл – тек автокөлік саласындағы жүзеге асып жатқан шаруалар.

Енді, темір жол саласына келсек, «Алматы – Шу» бағытында ұзындығы 112,3 шақырым болатын жаңа жол салынуда. Оның құ­ны 38,4 млрд теңге тұрады. Бұл жолдың 53 шақырымы былтыр іске қосылса, 59 шақырымы биылғы жылы пайдалануға берілді. Жол толықтай іске қосылған кезде онымен қозғалатын пойыздар саны қазіргі 17-ден 68-ге, бір тәулікте тасымалданатын жүк көлемі 66 мың тоннадан 265 мың тоннаға, жолаушылар саны 36 мыңнан 45 мыңға артып, жолға кететін уақыт шығыны 1,5 есе қысқармақ. Осылайша мыңдаған адамның уақыты үнемделіп, жолда жүру жағдайы да жақсара түспек. 

Каспий теңізі арқылы жөнел­ті­летін жүк көлемін арттыру мақ­сатында Құрық теңіз портын да­мы­­­ту ісі жалғасуда. Осының нә­ти­жесінде бүгінгі күні Құрық по­­р­тына салынған жаңа темір жол­­­дың жаңа паром терминалында 1,2 миллион тоннадан астам жүк өңделді. Со­нымен қоса осы пор­­т­қа тартылған авто­кө­лік жо­лы­­­мен жеткі­зіл­ген жүктерді де ти­­еп-түсіретін жаңа тер­минал пай­да болды. Осы шаралардың нә­ти­жесінде порттың жылдық қу­аты таяудағы уақыттың өзінде 7 миллион тон­на­ға жеткізілмек. Ал 2020 жылы Қазақ­стан теңіз по­рт­та­рының жылдық жалпы қуат­ты­лы­ғы 27 миллион тоннаға өсетін бо­лады. 

Егер еліміздің экономикасын тірі ағзаға теңесек, инфра­құры­лым­дар дегеніміз қанды бү­кіл денеге та­рататын қан тамырлары се­кіл­ді. Ал енді экономикадағы сол қан та­­мыр­лардың дұрыс жұмыс істей бас­та­ған­ды­ғын Инвестициялар және даму мини­стрі Же­ңіс Қасымбек келтірген мына бір мәлі­мет­­тің өзінен айқын аңғаруға болатындай: «Елі­­міз­дегі транзиттік тасымалдан түсетін кі­ріс 2016 жылы 267 млрд теңгені құраса, бұл көрсеткіш 2020 жылға қарай 1,3 трлн теңге­ге жетпек. Сонда таяудағы үш-төрт жылдың өзін­де ғана 5 есе өспек» деген болатын мини­стр.
Жүзеге асырылу үстіндегі «Нұрлы жол» бағдарламасының бізге беретін пайдасы осындай. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

20.09.2018

Қостанай университетінде ғалым Тобыл Дәулетбаев аудиториясы ашылды

20.09.2018

Қуатты қорғаныс көліктеріне сұраныс бар

20.09.2018

Жолақыны SMS немесе QR-кодтар арқылы төлеудің нәтижелері

20.09.2018

Интернеттегі шабуылдар үдеп барады

20.09.2018

Қостанайда математикалық білім беруге арналған «дөңгелек үстел» өтті

20.09.2018

Интеграция мәселелері талқыланды

20.09.2018

Головкинге келесі кездесуде кім қарсылас болуы мүмкін?

20.09.2018

Қалам ұшындағы аманат

20.09.2018

Мағжан поэзиясындағы Ұлы Дала рухы

20.09.2018

Каспий жағалауындағы достық думаны

20.09.2018

Ынтымақтастық нығая түседі

20.09.2018

«Үйеңкінің түбінен үйіріп алған, қобызым»

20.09.2018

Текті төріміз Түркістанды түлетейік!

20.09.2018

Ортақ мүддеге ұмтылыс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу