Жылдың айтулы оқиғасы - шоқтығы биік, ауқымы алып ЭКСПО-2017

Тарих қойнауына кіргелі тұрған 2017 жыл егемен еліміздің ширек ғасырдан асқан шерулі шежіресінде соны соқпақтармен сомдалған сындарлы оқиғалар қалдырғаны анық. Соның ішіндегі шоқтығы биік, ауқымы алып ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі. 

Егемен Қазақстан
29.12.2017 15914
2 Суретті түсірген Ерлан ОМАР, «Егемен Қазақстан»

Барыс бейнелі болашағына батыл қадам бас­қан тәуелсіз Қазақстанның жыл ішіндегі басқа же­тіс­­тіктерін былай қойғанда, төрт құбыласы түгел да­мыған елдердің де қолынан келе бермейтін жа­һандық шараны зор табыспен, Халықаралық көр­мелер бюросының Бас хатшысының берген бағасы бойынша, «соңғы жиырма бес жыл ішіндегі ең тамаша көрме» ретінде асқан ұйымшылдықпен өткізуі еліміздің әлемдік аренадағы абыройын тағы бір асқақтатып, берік бірлігі мен қуатты әлеуетін паш етті. 

Бүкіләлемдік көрмелер бюросының қос ға­сыр­­лық шежіресінде Орталық Азияда, тіпті ТМД мем­лекеттерінің ішінде алғаш рет тәуелсіз Қазақ­стан­ның бас қаласы – ару Астанада өткізілген ЭКСПО-2017 көр­месінің тарихы әлі талай-талай таразыланып, мәні мен маңызы жаһандық мінберлерде түйінделері хақ. Бүгін біз елдіктің ерен жетістігіне айналған жаһандық көрменің салтанатты жабылуынан кейінгі кезеңдегі алғашқы жемістерін тілге тиек етуді жөн көрдік. 

Дуалы ауыз сарапшылардың пайымдауынша, «Болашақтың энергиясы» атты бүкіладамзаттық жалпы ұранмен өткен ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі жаһандық энергетиканың жаңа модель­дерін жасауға тың серпін берді. Әсіресе бүкіл планетаның жаңғырмалы энергия көздерін ашу мақсатындағы ізденістері барынша жанданды. Мәселен биылғы күзде Аустралияда күн энергиясы панельдерін өндіріске енгізу қарқыны бұрын-соңды болмаған деңгейде дамыды. Тек 2017 жылдың қараша айында ғана бұл елде тұрғын үйлердің және бизнес ғимараттардың шатырына жалпы қуаты 120 МВт болатын шағын күн стансалары орнатылыпты. 

Жақында Еуропада «Microsoft» корпорация­сының қатысуымен жаңғырмалы қуат көздерін дамыту бағытындағы ірі келісімге қол қойылды. Атақты Vattenfall корпорациясы қуаты 180 МВт болатын жел электр стансалары өндірген электр энергиясын 10 жыл бойы тұрақты түрде сатып алатын болды. Engineering News агенттігінің мәлім­деуінше, 2017 жылдың қорытындысы бойынша кәрі құрлықта жел энергетикасын дамыту бірнеше есе артқан көрінеді. Оңтүстік Африкада өткен әлемдік конференцияда жаһандық жел энергетикасы кеңесінің (GWEC) басшысы Стив Савье 2017 жылдың соңында дүние жүзіндегі жел электр стансаларының қуаты 530-540 ГВт-ға дейін өсетінін мәлімдеді. Бұл жаңғырмалы электр қуатын өндіру саласындағы соңғы жылдары қол жеткізілген зор жетістік болып табылады. 

Қазіргі кезде Қазақстанда ЭКСПО-2017 халық­ара­лық мамандандырылған көрмесінде алғаш рет та­ныстырылған технологияларды өндіріске енгізу мақ­сатындағы кешенді жұмыстар қолға алынуда. Энер­гетика министрі Қанат Бозымбаевтың айту­ынша, жаңғырмалы қуат көзін өндіру, энергия үнем­деу, «ақылды жүйелер» құрылысы, тұрмыстық қал­дық­тарды реттеу, су көздерін тазалау, ауа сапасын бақылау бағыттарында ЭКСПО-2017 көрмесінде таныстырылған 105 жаңа технологияны өндіріске енгізу жұмысы басталмақ. Мәселен Қарағанды облысында осы мақсаттағы 31 жаңа жобаны жүзеге асыру көзделіп отыр. Жақын арада Финляндия зауытының жабдықтары бойынша қатты тұрмыстық заттарды қайта өңдейтін жаңа зауыт құрылысы салынбақ. Жалпы, Қарағанды өңірінде 2020 жылға таман «жасыл» энергетика саласындағы алты жаңа жоба пайдалануға берілмек. Осының нәтижесінде жаңғырмалы қуат көздерінің көлемі 261 МВт-ға жететін болады. 

Алматы облысында тұрмыстық қалдықтарды өңдеу жұмысы 30 пайызға арттырылатын болады. Осының нәтижесінде өңірдегі күл-қоқыс орындары 354-тен 16-ға дейін қысқарады. Ақмола облысының «Родина» ЖШС-да орнатылған жел энергиясын өндіру қондырғыларының қуатын 45 МВт-ға дейін арттыру көзделіп отыр. «Степногор-Водаканал» МКК ауыз суды тазарту қондырғыларын жаңғырту мақсатында ЭКСПО-2017 көрмесінде қойылған озық технологияларды пайдалануға бетбұрыс жасады. 

ЭКСПО-2017 көрмесінің жетістіктерін жаппай өндіріске енгізу жұмысы Елбасының елімізді «жасыл экономика» бағытына көшіру жөніндегі бастамасымен үндеседі. Көрмеден кейін елімізде бұл өзекті мәселе бойынша түбегейлі бетбұрыс басталды. Бұл ретте Елбасы «ЭКСПО көрмесін өткізу арқылы біздің ел «жасыл» технологияларды дамыту идеясына берік екенін тағы да дәлелдей түсті. Жал­пы, біздің көрме «таза энергетиканы» жаһандық дең­гейде дамытуға айрықша үлес қосатынына сенім­ді­мін», деп атап көрсетті. 

Жаһандық көрме қазақстандық ғылым саласында креативті идеялар мен жаңа ізденістер әкелді. Оған ЭКСПО-2017 көрмесіндегі еліміздің ұлттық павильоны – «Нұр Әлемде» паш етілген ғылыми жобалар нақты дәлел бола алады. Мұнда ел энергетикасының ертеңін айқындайтын отызға тарта озық технологиялық жаңалық көрініс тапты. Қазақстандық өнертапқыштар мен ғалымдардың жаңғырмалы қуат көздері арқылы электр энергиясын өндіруді арттыру мақсатындағы бірқатар тың жобалары қазірдің өзінде іс жүзіне асырылуда. Міне, елдіктің ерен жетістігіне айналған ЭКСПО-2017 көрмесінің жыл ішінде жаһандық және қазақстандық энергетика өндірісін дамытуға тигізген алғашқы табыстары осындай. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу