Ер мен еңбек

Адамның бір өкініші мен бір қуа­нышы қатар жүретіні әлімсақтан мә­­лім ғой. Бұл туралы миллион рет ай­­тылып, миллион рет жазылса да сол баяғы қалпы. Тұлғаны көзі ті­рі­сін­де төрге отырғызып, асыл қа­­си­етін асқақтатып, өз еңбегіне лай­ық­ты баға беруді әлі игере алмай ке­­ле жат­қан тәріздіміз. Игере алсақ, ұлы жа­зушы Мұхтар Әуезовтен «Мен отыр­­ған жерді төр санасаңдар бол­ға­­ны...» деген қанатты сөз қалар ма еді?!

Егемен Қазақстан
08.01.2018 124
2

Адам еңбегін бағалау демекші, жақында «Ұлттық медициналық холдинг» АҚ басқармасының бұрынғы төрағасы, микробиолог ғалым Кеннет Әлібек өткен жылдың аяғында АҚШ-қа қайта оралды. Оның айтуын­ша, Қазақстанда жұмыс істеу мүмкін емес, тек­серістен тексеріс. Сені ұнатпайтын жо­ғарыдағы бір бюрократ айтты деп ау­дит әйтеуір жоқ жерден бірдеңе та­буға жанталасады. Сол себепті ғалым ең­бек­ті бағалай білетін, «тағдыры қа­р­жыгерлерге, СЭС пен тағы басқаларға тәу­елді емес» АҚШ-тағы ғылыммен ай­на­лысатын компанияға жеті жылдан соң қайта оралуды жөн көріпті. Бұл біз ха­бардар бір ақпарат қана. Ал әлемнің түк­пір-түкпірінде қаншама кәсіби білік­ті­лі­гі жоғары қазақтың жұмыс істеп жүр­ге­нін құдай білсін. Қазақ перзентінің әлем­ге әйгілі компанияларда, іргелі ұй­ымдарда еңбек етуі мақтаныш, әрине. Алай­да олардың атажұртында жұмыс іс­теп, өз мемлекетін өркендетуіне не ке­дер­гі?

Тағы да бар мәселе адамның еңбегін, қарым-қабілетін лайықты бағалау дегенге келіп тіреледі. Елбасы ана бір жылы басқа елдерде қызмет етіп жүрген білікті мамандарды, ойшыл ғалымдарды, жаңа­шыл жастарды Қазақстанға шақыру ту­ра­лы үкіметке тапсырма берген-ді. Сол тапсырма қаншалықты дәрежеде орын­дал­ды. Белгісіз. Орындалса, оң өз­ге­ріс­тер­дің нышаны байқалар еді ғой. Әзірге бай­қалмай тұр...

Шетелдерде еңбек етіп жатқандар тү­гілі «Болашақ» бағдарламасы аясын­да білім алып келген жастардың бі­лім-білігі қаншалықты деңгейде ба­ғаланады? Мәселе олардың жұмысқа ор­наласуында ғана емес, кәсіби бі­лік­ті­лігін шыңдайтын, елге пайда әке­летін лайықты жұмыс орнында болып тұр ғой. Мемлекеттің «Болашақ» бағ­дар­ла­масына қыруар қаржы бө­ліп, оқы­т­қа­ны белгілі. Халықтың қар­жы­сына. Қайтарымы қайда? Еуропаның, АҚШ-тың, Жапония мен Оңтүстік Кореяның іргелі оқу орындарын үздік тәмамдаған жас­тарды болмашы жалақыға жұмыс іс­теу­ге аймақтарға жіберу қаншалықты әді­летті болмақшы?

Амал жоқ, жастар сосын ғой Батысқа ма, басқа жаққа ма, «екі қолға – бір кү­рек» іздеп сабылатыны. Патриот емес­сің деп кім айта алады?! Жазушы Ғаби­ден Мұстафиннің «Туа білген ха­лық тәрбиелей де білу керек. Ұрпа­ғың­ды өмірге әкелген екенсің, оны баули да біл» дегенін Білім және ғылым министрлігі саласындағылар оқыды ма екен? Оқымаса, қайта еске салып отырған жайымыз бар.

Әңгімеміздің әлқиссасы еңбек адамын, кәсіби маманды бағалау еді ғой. Басқалай айтқанда, елдің дамуына, өз саласының өркендеуіне өлшеусіз үлкен қо­сып жүрген жандарға лайықты құр­мет көрсету кез келген өркениетті қо­ғам­ның басты қағидасы. Мемлекет та­ра­пынан үш дәрежелі «Еңбек даңқы» ор­­­денінің тағайындалуы осындай ізгі ой­­дан туғаны анық. Әйтсе де, атал­ған орденмен марапатталғандардың есе­лі еңбегінен былайғы жұртшылық то­лық­тай хабардар деп айту қиын. Ен­де­ше бұл жағынан, яғни еңбек адамын насихаттау кемшін соғып жатыр.

Еңбекті бағалау демекші, өлшеусіз еңбегіне, атқарған қыруар қызметіне қарай әркімнің қоғамда өз орны болаты­ны сөзсіз. Тіпті кейбір тұлғалардың та­рихтағы орны сол еңбегі арқылы тү­бегейлі шегенделген. Оның әрі-бері сан саққа жүгіртіп, әңгіме қозғағанмен та­­рихи деректің алдында бұлтара алмай­сың. Не үшін айтып отырмыз? Әлжан Жар­мұхамедов – қазақтан шыққан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы. Тоғыз дүр­кін КСРО чемпионы (1970-1978 жж, 1980 ж.), КСРО құрамасының сапында үш мәрте Еуропа чемпионы (1967, 1971, 1979 жж.). 1972 жылы Олимпиада чемпионы атанды. Бұлтартпасыз тарихи дерек. Кейбіреулер оны ойын түрлерінен қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы дегісі келеді. Олай жіліктейтін болсақ, бокстан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, күрестен тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, шахматтан тұңғыш Олимпиада чемпионы... деп ай­тамыз ба?!

Қазір Кеңес Одағы кезінде, Тәу­ел­сіздік алған тұста деген анық­тауыштар пай­да болды. Тарих біртұтас. Бүгінгі та­рих кешегінің жалғасы, өткеннен бө­ліп қарау қиын. Бүгінге кешеден кел­геніміз аян. Олай болса, Тоқтар Әу­бә­кіров те қазақ халқының тұңғыш ға­рышкері. Кеңес Одағы кезіндегі деп бұ­ра тартудың жөні жоқ. Ердің еңбегі та­рихи тұрғыдан бағалануы тиіс!

Жазушы Әбіш Кекілбайұлының «Бат­­пан-батпан байлық тек жер кө­кі­ре­гін­­де ғана емес, ел көкірегінде де тұнып тұр. Сүйінерге жарайтын жақ­сы мен жай­­саң тек жер астында жатқан жоқ, жер үстінде де жүр». Ен­деше сол жер үс­­тінде жүрген жақсы мен жайсаңды, ел­­дің өркендеуіне өлшеусіз қызмет етіп жүр­ген жандарды көзі тірісінде лай­ық­ты бағалағанға не жетсін!

Ғабит МҮСІРЕП,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.03.2019

Асқар Мамин Талдықорғандағы құрылыс нысандарымен танысты

23.03.2019

Шекарашылар заң бұзушылардың жолын кесті

23.03.2019

Президент: Жастарға арналған кадрлық бағдарлама дайындалады

23.03.2019

Имидждік іс-шараларды азайту қажет – Қ.Тоқаев

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының даму жоспарымен танысты

23.03.2019

Шымкентте жаңа медициналық орталық ашылды

23.03.2019

The Star: Назарбаев елде тұрақтылық пен келісім орната білді

23.03.2019

Астаналық балалар «Мұзбалақ» фильмін тегін көре алады

23.03.2019

Премьер-Министр «Қорғас — Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағын аралады

23.03.2019

Президент алғашқы сапарын неліктен Түркістаннан бастағанын түсіндірді

23.03.2019

Мемлекет басшысы Шымкенттегі «Азала текстиль» фабрикасын аралады

23.03.2019

Полицейлер Петропавл тұрғындары үшін наурыз көже мен бауырсақ әзірледі

23.03.2019

Шекарашылар бірнеше заң бұзушылықтың алдын алды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының әкімшілік-іскерлік орталығына барды

23.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған адам ұсталды

23.03.2019

Анар Жайылғанова:  Астананың атауын өзгерту процедурасы заңға сай жүргізіліп жатыр

23.03.2019

Атырау халқы ерлікпен қаза тапқан полицейді соңғы сапарға шығарып салды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев жұмыс сапарымен Шымкентке барды

23.03.2019

Димаш әлем жұртшылығын аузына қаратты

23.03.2019

Павлодарда үздік ұлттық киімдер анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу