Жас буынға – жаңа білім

Ғұмырымның елеулі бөлігін педагогика саласына арнағандықтан кешегі кеңестік білім беру жүйесі мен бүгінгі білім нарығының арасындағы айырмашылықты аңғармау мүмкін емес. Біз оқыған білім моделі базалық, классикалық үлгіге келсе, қазіргі жас буын, өскелең ұрпақ мобильді, бір шылбыры жаһандық жүйеге жалғанған жаңа біліммен қаруланып жатыр деуге болады. 

Егемен Қазақстан
12.01.2018 200
2

Әлбетте, жаңа істің бастауы кем-кетіксіз болмайды. Бірақ түпкі нәтиже оң боларына көңіл бек сенеді. Жақсы-ақ. Келешегіміздің кемел білімге бағыт алуы баршамызды қуантады. Бұл – бабалар жолы. Әл-Фараби данышпан әркез дүниені кезіп, әлем кітапханасынан сусындады емес пе?! Міне, сол білім іздеудегі нәсіп бүгінгі буынға бұйырған екен.

Әрине, бұл жолда Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев білімі салтанат құрған мемлекет болудың бар негізін қалады деуге болады. Білім беру саласында жас ұрпақтың жан-жақты таңдауы көп. Қазақстан сияқты елдер некен-саяқ. Бізде балабақшадан бастап орта мектепте, кейін жоғары оқу орнында да қандай білім ошағында тәлім-тәрбие аламын десеңіз, бәріне де орасан мүмкіндік берілген. Елбасының қамқорлығымен «Болашақ» бағдарламасының өзі он мыңдаған шәкіртті қоғамымыздың дамуына атсалысуға үкілеп қосып отыр. Зияткерлік мектептер мен Назарбаев Университеті бұрын шет мемлекеттерден көретін білім беру модельдерін елімізге кеңінен енгізе бастауымен ерекшеленеді.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың биылғы Жолдауында да білім саласына, әсіресе мұғалім мәртебесіне көп көңіл бөлінгенін қуана қабылдадым. Бұл көптен бері көтеріліп келе жатқан мәселе-тін. Өйткені мұғалім еңбекақысының аздығы бұл салаға білікті мамандардың келуін шектеп отырды емес пе? Бұл баршаға белгілі жайт. Елбасы осы орайда жыл басынан бастап 30 пайызға көтерілетін мұғалім еңбекақысына қосымша мұғалім біліктілігін екшеуді тапсырып отыр. Яғни, жаңа категориялық кестеге сәйкес, мұғалімдер ұлттық біліктілік тестінен өтеді. Осы арқылы, яғни біліктілігінің расталуына байланысты олардың еңбекақысы 50 пайызға дейін өспек. Бұл Президент айтқандай, мұғалім қауымын ұдайы өзін-өзі жетілдіруге ынталандыратын бірден-бір тетік. Шын мәнінде, бүгінгі уақыт – өзгерістер уақыты. Білім саласының қызметкерлері де кез келген сынаққа, өзгеріске әзір болуы, сергек жүруі қоғамды алға жылжытатын фактордың бірі болса керек деген ойдамыз.

Отбасында қалыптасқан тәрбиені одан әрі жалғастыратын – қазақ мектебі. Қазақ мектебіндегі тәрбие бесігінің тілі – ана тілі. «Ана сүтінің уызына жарып өспеген баланың денсаулығында бір кемшілік болады» дейді дәрігерлер. Сол сияқты ана тілінің уызына жарымай өскен балада да көп кемшілік болады. Ана тілі – адамның еркін сөйлеуіне жол ашады. Ана тілін меңгермеген бала қазақтілді ортада өз ойын ашық айта алмайды. Өз пікірін айтудан қашады. Бұл психология ғылымында «дағдарыс» деп аталады. Бүгінгі таңда теледидар дейсіз бе, интернет дейсіз бе, техниканың түр-түрі дамыған уақытта ата-ана мен баланың сырласуы, ананың қызымен, әкенің ұлымен сөйлесуі, тіпті адам мен адамның әңгімелесуі азайып бара жатыр. Бұл жақсы үрдіс емес. Отбасында ата-ана баласымен міндетті түрде сөйлесіп, сырласып тұруы керек. Осыны ата-аналар басты назарға алса екен деген ой мазалайды. Ал білім мен тәрбиенің қайнар көзі – әр баланың туған жерінде, отбасында, ана тілінде екені анық. Сондықтан биылғы Жолдауда айтылғандай, білім беру ісінде өзіміздің озық жүйемізді құруды жеделдетудің өзекті екені анық. 

Қазір орта білім беру саласында жаңартылған мазмұнға көшу үдерісі жүргізілуде. Бұл үрдіс 2021 жылы аяқталмақ. Осы уақытта біз қоғамда айтылып келе жатқан оқулықтар мен оқытудағы олқылықтардан арылып, жаңа заманауи білім жүйесіне негізделген әрі ұлттық дәстүр мен танымнан тамыр алған төл білім кеңістігін қалыптастыра білуіміз тиіс. Өйткені бұл – мүлде жаңа бағдарламалар мен оқулықтардан, стандарттардан тұрады. Десе де, оны өзіміз түзетін болғандықтан барлық дүниенің сапалы болуына баса мән бергеніміз абзал. Бұл болашағымыздың да сапалы болуының кепілі болмақ. Әсіресе қазір үш тілді оқытуға қатысты кадрларды қайта оқыту жұмысы қызу жүргізіліп жатқан кезеңде педагогикалық орталықтар мен жаратылыстану ғылымдарының оқыту сапасын төмендетіп алмай, қайта күшейтуге назар аударуымыз керек. Оқушы жүктемесін азайту турасындағы талап та орынды. Қазақта «аз, аз болса да саз» деген ұғым бар. Білім – шексіз мұхит. Оны орта білім беру жүйесінде тауысу, барлығын игеру мүмкін емес. Сондықтан ең басты басымдық баланың бейімін бағамдау, сол бағытта тереңдете оқытуға икемдеу болса керек.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, білім беру ісінің үздігі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Ерлан Нұрғалиевтің өліміне қатысты күдіктілер ұсталды

21.01.2019

Ұлы даланы ұлықтаудың үлгісі

21.01.2019

Жыл сайын елімізде 1700-ден астам адамда жатыр мойны обыры анықталады

21.01.2019

Украина саяси науқан қарсаңында

21.01.2019

Қызылорда қызанағы экспортты ығыстырады

21.01.2019

Қызылордада кәсіп бастауға мүмкіндік көп

21.01.2019

Медициналық көмекпен қамту саласында мәселе көп

21.01.2019

Қармақшыдағы зауыт қалдықсыз жұмыс істейді

21.01.2019

Қатыгез бала қайдан шығады?

21.01.2019

Мемлекет басшысы Зимбабве президенті Эммерсон Мнангагвамен кездесті

21.01.2019

Қызылордада «CT-KZ» сертификатын алушылар қатары өскен

21.01.2019

Ақкөл – алғашқы ақылды қала

21.01.2019

Цифрлық білімнің көкжиегі кең

21.01.2019

«Ауыл қамқоршысы»: Ақтөбе облысында 2,6 млрд теңгеге 314 жоба жүзеге асырылуда

21.01.2019

Қапшағайда судағы полиция қызметі құрылады

21.01.2019

Орал қаласы әкімінің орынбасары тағайындалды

21.01.2019

Жамбыл өңірінде 355 елді мекен қоғамдық көлікпен қамтылды

21.01.2019

5 алтын: Бокстан Қазақстан әйелдер құрамасы Сербиядағы турнирде топ жарды

21.01.2019

Солтүстік Қазақстан тұрғындарын әлеуметтік мәселелер қанағаттандыра бермейді

21.01.2019

«СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ қоршаған ортаны қорғауға 800 миллион теңге бөледі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу