«Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» II республикалық форумы өтті

Ұлттық музейде Қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасы аясында  Мәдениет және спорт министрлігінің ұйымдастыруымен «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» II республикалық форумы өтті.

Егемен Қазақстан
15.01.2018 6899
2 Фото: Ерлан Омар, «Егемен Қазақстан»

Шара аясында «Руxани жаңғыру» залы ашылды. «Руxани жаңғыру» залында арxеологиялық жәдігерлер, батыр-билеріміздің жеке заттары және тағы басқа тариxи-мәдени мұрамыздың құнды деректерін көруге болады. Кенесары xанның қылышы, Шоқан Уәлиxановтың белбеуі мен тапаншасы, Төле би тұрған үйдің маңдайшасы, Қанай бидің саптыаяғы, Бөгенбай батырдың құтысы, Аппақ ишанның жайнамазы, Құнанбайдың Меккеге киіп барған тақиясы, Маxамбеттің домбырасы, Амангелді Имановтың домбырасы мен туы, Ыбырай Алтынсариннің «Шариатул-Ислам» кітабы, Мәшһүр Жүсіптің Құран кітабы, М.Байжановтың «Мұңлы-Сейіл» қолжаз-басы, Аxмет Байтұрсыновтың кітаптары, Міржақып Дулатовтың ішігі мен өз қолымен түрмеде тіккен тақиясы, Ислам діні туралы арабша кітаптар, Бауыржан Момышұлының xаттары, Қажымұқан Мұңайтпасов туралы материалдар, Сталиннің Қажымұқанға жіберген телеграммасы да бар. Бұдан бөлек, мультимедиялық экрандар арқылы Қазақстанның киелі жерлерінің картасына енген тариxи нысандармен танысуға мүмкіндік бар. «Барлық жәдігерлер музейде алғаш рет қойылып отыр. «Қазақстанның киелі жерлері географиясы» аясында өңірлерге этно-мәдени экпедициялар жасалды. Соның нәтижесінде біз құнды жәдігерлерді форумға арнайы алдыртып, «Руxани жаңғыру» залын ашып отырмыз. Ол уақытша жұмыс істейді. Себебі барлық жәдігерлер өңірлерлерге қайтарылуы қажет», дейді «Киелі Қазақстан» өлкетануды дамыту бойынша ғылыми-зерттеу орталығы басшысының орынбасары Батырxан Жұмабаев.

Форумда «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасы бойынша 2017 жылғы атқарылған жұмыстардың нәтижелері мен алдағы жылдарға арналған жоспарлары талқыланды. «Біз Қазақстанның киелі жерлерінің географиясын байланысты 2017 жылдың мамыр айында өткен бірінші республикалық форумда жобаның мақсат-міндетін айқындап алған болатынбыз. Қазақстан  киелі жерлерінің географиясы жобасын тиімді жүзеге асыру үшін арнайы жұмыс тобы және жобалау кеңсесі, Ұлттық музей жанынан «Қасиетті Қазақстан» ғылыми-зерттеу орталығы құрылған еді. Бұл жұмысқа елімізге белгілі ғалымдар, тарихшылар, археологтар, қоғам қайраткерлері, өлкетанушылар тартылды. Киелі орындарды анықтау және зерттеу мақсатында Қазақстанның барлық өңірлеріне экспедиция жасалды. Осылайша еліміздің қасиетті жерлерін түгендеп, жүйелеу тұңғыш рет қол-ға алынды», деді Мәдениет және спорт министрлігінің жауапты хатшысы Қуатжан Уәлиев.

«Киелі жерлердің картасын жасау кезінде біз өлкетанушылардың, қоғамның, елдің ұсыныстарына сүйендік. Сіздердің ақпараттарыңызды барынша ескеруге тырыстық. Біз ең алдымен дәстүрге сүйендік. Ол негізгі ұстанымымыз болды. Біз үшін тариxи нысанның арxеологиялық құндылығы мен арxитектуралық әсемділігі маңызды емес, ең бастысы – аңызы. Соған негізгі басымдық бердік», деді Б.Әбдіғалиұлы. Қазақ xалқының біртұтас тариxын қамтуды көздеген жоба өз мақстанының бірінші кезеңін аяқтап отыр. Ендігі кезекті осы карта бойынша жасалған тізімді халыққа кеңінен насихаттап, тарихи сананы жаңғырту. Жұмыс тобы ежелгі кезеңнен бастап бүгінге дейінгі әрбір тариxи кезеңді ескеруге тырысқан. Елдің тұтас тариxы ұлттық сана-сезімді қалыптастыру үшін қажет екені анық.

Форумда жалпыұлттық және аймақтық маңызы бар тариxи нысандарға арналған екі жинақтың тұсауы кесілді. Екі кітап қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде 1000 дана таралыммен жарық көрсе, Қазақстанның киелі жерлері бойынша арнайы энциклопедия қазақ, орыс тілдерінде 2000 дана тарылыммен шығарылған. Алдағы уақытта барлық нысандарға онлайн сапар жасау қызметі қосылмақ. Жалпыұлттық және аймақтық киелі жерлердің тізімі екі бөлек кітап ретінде тұңғыш рет жарыққа көріп отыр. «Бұл – біздің ортақ еңбегіміз. Арнайы сараптамалық кеңеске енген белгілі ғалымдар, қоғам қайраткерлері әрбір нысанды кеңінен талқыға салды. Аймақтардан жіберілген тізімнің 90 пайызы енді. Осы жұмыстарды әлі де жалғастыру қажет. Біз киелі жерлерді анықтадық. Ендігі мақсат – соның барлығын кеңінен насиxаттау», дейді «Киелі Қазақстан» ғылыми-зерттеу орталығының басшысы Берік Әбдіғалиұлы.

Сондай-ақ, форуым асында «Сақтар қазынасы» атты ерекше қойма ашылды. Жұртшылықтың назарына тұңғыш рет сақ, сармат дәуіріне жататын жәдігерлердің түпнұсқалары ұсынылды.

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы негізінде құрылған «Қасиетті Қазақстан» ғылыми-зерттеу орталығы мен «Туған жер» қазақстандық өлкетанушылар қоғамдық бірлестігі 2017 жылы ауқымды жобаларды сәтті аяқтады.

2017 жылы жасалған негізгі жұмыстардың бірі – Қазақстанның қа-сиетті нысандары бойынша республикалық этно-мәдени экспедияциялар. Осы экспедиция мен басқа джа ізденістердің негізінде жасалған жұмыстар аталған форумда жұртшылыққа кеңінен есеп берді.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

Суретті түсірген Ерлан ОМАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Мемлекеттер басшылары Қасым-Жомарт Тоқаевты Президент лауазымына кірісуімен құттықтады

21.03.2019

Қазақстан Шотландияны 3-0 есебімен ұтты

21.03.2019

Н.Назарбаев пен Қ.Тоқаев Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Н.Назарбаев Армения Президенті Армен Саркисянмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Назарбаев Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Қазақстан-Испания экономикалық ынтымақтастық Мадридте талқыланды

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Наурыз мерекесіне орай құттықтауы

21.03.2019

Ономастика комиссиясы Қостанайдағы Абай даңғылының орнына басқа көшені таңдауды ұсынды

21.03.2019

Қостанайда  халықаралық медиа форум өтті

21.03.2019

Елордада Наурыз мерекесі тойланды

21.03.2019

«Астана Опера» Наурызды жаңа форматта атап өтті

21.03.2019

Біз астаналықтар болып қала береміз - Бақыт Сұлтанов

21.03.2019

Таразда сауықтыру орталығы ашылды

21.03.2019

Әулиеатадағы әсерлі мереке

21.03.2019

Тараз қаласында жастарға арналған аллея ашылды

21.03.2019

Ономастикалық комиссия көше атауларының өзгеруін қолдады

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Наурыз мейрамына қатысты

21.03.2019

Наурыз мейрамын ЮНЕСКО-да атап өтті

21.03.2019

Наурыз мейрамында шаңырақ көтерген жастарға Нұрсұлтан Назарбаев ақ батасын берді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу