Өлмейді өнерде із қалдырған... (Әнуар Боранбаев хақында)

«Бауырын жазып кө­сі­­ле ал­­май, өксікпен кеткен өнер тарланы...». Қа­зақстанның халық әр­тісі Ән­уар Боран­баев жа­йында кезінде театр сыншысы Әшір­бек­ Сығай осылай деген екен. Иә, талантты ак­тер тағдыр сынына түсіп, мұң тұманынан сейілмей өтсе де, ар­тына өшпестей із қалдырып кетті. 

Егемен Қазақстан
25.01.2018 3359
2

Ол сахнадағы отызжылдық өмі­рінде алпыстан астам ірілі-ұсақты образды сомдаған. Тек театрда ғана емес, актер Әнуар Боранбаевтың кино әлемінде де өзіндік қолтаңбасы бар. Жұрт оны «Гауһартас» ар­қы­лы кеңірек таныды. Кәдім­гі бәрімізге кеңінен таныс «Гауһартас» – қазақ кино өне­рінің алтын қорына жа­зылған біре­гей фильм. Сондағы бас­ты рөл Тастанды сомдаған ак­тер – Әнуар Боранбаев. Бұл кино бұрын теледидардан түспейтін еді. Салтанат, Тас­тан, Қайыркен сияқты ке­йіп­керлерінің түрін, сөзін, әсі­ресе әнін жатқа білетін едік... На­ғыз таланттар сомдаған кере­мет көркем туынды. Иә, он­дағы әрбір актердің шынайы ше­бер­лігі қазақтың кино өнерін биік белеске бір көтерген еді. Шын­дығында, «Гауһартас» киносы танымалдылығы жағынан күллі Кеңес Одағы бойынша «Қыз Жібек» фильмінен кейінгі екінші орында болыпты. 

Әнуар Боранбаев – Торғай топырағынан шыққан өнер иелерінің ішіндегі шоқтығы биік жұлдызы. Еліне ерен еңбек сіңірген актер 1999 жылы 51 жасында бақилық болды. Қырықтан асқан нағыз ер шағында бір аяқтан айырылып, мүгедектік халге түссе де, ол өмірінің соңына дейін өнер жолынан таймады, соңғы демі қалғанша өнер деп өтті. 

Ол ұзақ жылдар бойы Қа­­­­­­­зақ академиялық драма ­теа­­­тры­­ның актері болған. Ә.Бо­ран­баевтың актерлік ше­бер­лігінің қалыптасуына М.Әуезов пьесалары бойынша қойылған спектакльдерде ойнаған рөл­­дері ерекше ықпал етті. Бо­ран­баев кинофильмдер­ге тү­сіп, ірі экрандық бей­не­лерді де сомдады. Ә.Боран­баев­ Қ.Мұ­­қашевтың «Да­ла дас­та­нындағы» – Iлияс, М.Әуе­зовтiң «Қара­көзiндегi» – Сы­рым, «Ай­ман-Шолпандағы» – Арыстан, «Қарақыпшақ Қо­быландыдағы» – Бiрсiмбай, «Ең­лiк-Кебектегi» – Кембай, Ә.Нұрпейiсовтiң – «Қан мен терiндегi» Еламан, Ш.Айт­ма­товтың – «Ана – Жер-ана­­сындағы» – Майсалбек, «Ақ кемесiндегі» – Момын шал, бұдан басқа кесек-кесек туындылардағы кесекті рөл­дерде өзін таныта білді. 

Қазақстанның халық әртісі Ә.Боранбаевтың атында қазіргі күні туған жері Қостанай облысы, Амангелді ауданында орта мектеп, Арқалық қа­ла­сында кинотеатр бар. Мек­теп 2000 жылы ашылған бо­­­л­атын. Ол мектептің ау­­дан­ орталығында ашылуына ак­тердің ағайындары, бауырлары Боранбаевтар әу­леті зор үлес қосқанын ел бі­леді. Актердің биылғы 70 жыл­дық мерейтойының аталып өтуіне де Боранбаевтар әулеті қолдау білдіріп, демеу­шілік жасап отыр. Оның бір мысалы – жақында осы мек­­тептің жиырмаға жуық оқушысы бас қала Астанаға келіп, ел­орданы аралап, ЭКСПО қа­­ла­шығынан бастап, әсем қа­ланың басқа да мәдени, ойын-сауық орталықтарын көріп, қы­дыруға мүмкіндік алды. Біз оқушылармен арнайы ұйым­дастырылған кездесуде жүз­дестік. Кездесуде актер Ә.Боранбаевтың жары Ақбөпе апай, оның жалғыз қызы мен күйеу баласы да болды. Әнуар Боранбаевтың замандас аға-інілері, дәмдес, аралас-құралас болған, көз­көрген аға-інілері – академик Сайлау Байзақов, жазушы Қайсар Әлім, Таңатхан Боранбаев, тағы басқалар сөз­ сөйлеп, оқушыларға актер­ өмірінен тағылымды ес­­­те­ліктер айтып берді. Ал Ә.Бо­ранбаев атындағы мек­теп­тің меңгерушісі Салих Ма­хат өз кезегінде халық әртісі Ә.Боранбаевтың есімін, өнер тағылымын ұлағаттап, ке­йінгі ұрпаққа жеткізіп отыру ұс­таздар қауымының парызы екендігін, бұл ретте мұндай игілікті шаралардың тәрбиелік мән-маңызы молдығын айтып, қолдау білдіргендерге мектеп әкімшілігі атынан алғысын жеткізді. 

Динара БІТІК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келіп жетті

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

24.09.2018

Юлия Путинцева WTA жаңартылған рейтингінде 46-орынға көтерілді

24.09.2018

БҰҰ Бас Ассамблеясының 73-ші сессиясы өз жұмысын бастады

24.09.2018

Виктория көліндегі апатта қаза тапқандар саны 225 адамға жетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу