Өлмейді өнерде із қалдырған... (Әнуар Боранбаев хақында)

«Бауырын жазып кө­сі­­ле ал­­май, өксікпен кеткен өнер тарланы...». Қа­зақстанның халық әр­тісі Ән­уар Боран­баев жа­йында кезінде театр сыншысы Әшір­бек­ Сығай осылай деген екен. Иә, талантты ак­тер тағдыр сынына түсіп, мұң тұманынан сейілмей өтсе де, ар­тына өшпестей із қалдырып кетті. 

Егемен Қазақстан
25.01.2018 3851
2

Ол сахнадағы отызжылдық өмі­рінде алпыстан астам ірілі-ұсақты образды сомдаған. Тек театрда ғана емес, актер Әнуар Боранбаевтың кино әлемінде де өзіндік қолтаңбасы бар. Жұрт оны «Гауһартас» ар­қы­лы кеңірек таныды. Кәдім­гі бәрімізге кеңінен таныс «Гауһартас» – қазақ кино өне­рінің алтын қорына жа­зылған біре­гей фильм. Сондағы бас­ты рөл Тастанды сомдаған ак­тер – Әнуар Боранбаев. Бұл кино бұрын теледидардан түспейтін еді. Салтанат, Тас­тан, Қайыркен сияқты ке­йіп­керлерінің түрін, сөзін, әсі­ресе әнін жатқа білетін едік... На­ғыз таланттар сомдаған кере­мет көркем туынды. Иә, он­дағы әрбір актердің шынайы ше­бер­лігі қазақтың кино өнерін биік белеске бір көтерген еді. Шын­дығында, «Гауһартас» киносы танымалдылығы жағынан күллі Кеңес Одағы бойынша «Қыз Жібек» фильмінен кейінгі екінші орында болыпты. 

Әнуар Боранбаев – Торғай топырағынан шыққан өнер иелерінің ішіндегі шоқтығы биік жұлдызы. Еліне ерен еңбек сіңірген актер 1999 жылы 51 жасында бақилық болды. Қырықтан асқан нағыз ер шағында бір аяқтан айырылып, мүгедектік халге түссе де, ол өмірінің соңына дейін өнер жолынан таймады, соңғы демі қалғанша өнер деп өтті. 

Ол ұзақ жылдар бойы Қа­­­­­­­зақ академиялық драма ­теа­­­тры­­ның актері болған. Ә.Бо­ран­баевтың актерлік ше­бер­лігінің қалыптасуына М.Әуезов пьесалары бойынша қойылған спектакльдерде ойнаған рөл­­дері ерекше ықпал етті. Бо­ран­баев кинофильмдер­ге тү­сіп, ірі экрандық бей­не­лерді де сомдады. Ә.Боран­баев­ Қ.Мұ­­қашевтың «Да­ла дас­та­нындағы» – Iлияс, М.Әуе­зовтiң «Қара­көзiндегi» – Сы­рым, «Ай­ман-Шолпандағы» – Арыстан, «Қарақыпшақ Қо­быландыдағы» – Бiрсiмбай, «Ең­лiк-Кебектегi» – Кембай, Ә.Нұрпейiсовтiң – «Қан мен терiндегi» Еламан, Ш.Айт­ма­товтың – «Ана – Жер-ана­­сындағы» – Майсалбек, «Ақ кемесiндегі» – Момын шал, бұдан басқа кесек-кесек туындылардағы кесекті рөл­дерде өзін таныта білді. 

Қазақстанның халық әртісі Ә.Боранбаевтың атында қазіргі күні туған жері Қостанай облысы, Амангелді ауданында орта мектеп, Арқалық қа­ла­сында кинотеатр бар. Мек­теп 2000 жылы ашылған бо­­­л­атын. Ол мектептің ау­­дан­ орталығында ашылуына ак­тердің ағайындары, бауырлары Боранбаевтар әу­леті зор үлес қосқанын ел бі­леді. Актердің биылғы 70 жыл­дық мерейтойының аталып өтуіне де Боранбаевтар әулеті қолдау білдіріп, демеу­шілік жасап отыр. Оның бір мысалы – жақында осы мек­­тептің жиырмаға жуық оқушысы бас қала Астанаға келіп, ел­орданы аралап, ЭКСПО қа­­ла­шығынан бастап, әсем қа­ланың басқа да мәдени, ойын-сауық орталықтарын көріп, қы­дыруға мүмкіндік алды. Біз оқушылармен арнайы ұйым­дастырылған кездесуде жүз­дестік. Кездесуде актер Ә.Боранбаевтың жары Ақбөпе апай, оның жалғыз қызы мен күйеу баласы да болды. Әнуар Боранбаевтың замандас аға-інілері, дәмдес, аралас-құралас болған, көз­көрген аға-інілері – академик Сайлау Байзақов, жазушы Қайсар Әлім, Таңатхан Боранбаев, тағы басқалар сөз­ сөйлеп, оқушыларға актер­ өмірінен тағылымды ес­­­те­ліктер айтып берді. Ал Ә.Бо­ранбаев атындағы мек­теп­тің меңгерушісі Салих Ма­хат өз кезегінде халық әртісі Ә.Боранбаевтың есімін, өнер тағылымын ұлағаттап, ке­йінгі ұрпаққа жеткізіп отыру ұс­таздар қауымының парызы екендігін, бұл ретте мұндай игілікті шаралардың тәрбиелік мән-маңызы молдығын айтып, қолдау білдіргендерге мектеп әкімшілігі атынан алғысын жеткізді. 

Динара БІТІК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу