Қаржы оқушы санына қарай беріледі

Биылғы Елбасы Жолдауында қала мектептерінде жан басына қатысты қаржыландыру енгізілетіні айтылды. Бұл білім ошақтары арасындағы бәсекелестікті артты­ру­ға, жеке капитал тартуға ба­ғыт­­талмақ. Өйткені әлемдегі қар­жыландырудың басым бөлігі сұра­ныс негізінде жүргізіледі. Яғни мек­тептегі қаржыландыру көлемі оқу­шылар санына байланысты болады деген сөз. 

Егемен Қазақстан
26.01.2018 657
2

Иә, Мемлекет басшысы айтқандай, қазақстандық озық білім беру жүйесін қалыптастыру орайында оның ұйымдастырушылық-экономикалық тетіктерін реформалау басталды. Бұл басқару тәсілдерін де өзгертуді қарастырады. Еліміздегі 2016-2019 жылдарға арналған білім беру мен ғылымды дамытудың мемлекеттік бағдарламасында бекітілген жаңа жүйе бойынша жыл басында білім берудің барлық деңгейін жан басына шаққандағы нормативті қаржыландыру әдістемесі мен ережесі күшіне енді. Ол 2013 жылдан бері орта білім беру саласында апробациядан өткен болатын. Онда жұмыскерлерге еңбекақы төлеу шығындары, жұмыс берушінің салық, зейнетақы, әлеуметтік аударымдағы жарналары және оқу мен ғимарат ұстау, кеңсе, шаруашылық тауарлары, құрылыс материалдары, жуу және дезинфекциялық құралдарын сатып алу іспетті ағымдағы және коммуналдық қызметтерге, байланыс пен интернетке жұмсалатын шығындары да ескерілген. Сонымен қатар инклюзивті білім беруді ұйымдастыруға арналған шығындар, қосымша күрделі қаржы шығыны, техникалық және кәсіптік білім беру бойынша дуалды білім беру шығындары қамтылған.
Жалпы, бюджет қаражатын тиімді әрі оңтайлы пайдалану, үнемдеу мақ­сатында ұйым басшысының белгілі бір дербестігі болуы қажет. Жан басына шаққандағы қаржыландыру басқарушылық және қаржылық шешімдер қабылдау үшін осындай дербестікті қарастырады. Алайда бүгінгі «мемлекеттік мекеме» формасы аталған қаржыландыруды енгі­зу­ден толық тиімділік алуға мүм­кін­дік бермей отыр. Осыған орай мек­­тептердің ұйымдастырушылық-құқық­тық формасының шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындарға өзгерту мүмкіндігіне байланысты жан басына шаққандағы қаржыландыру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар әзір­лен­ді. Бұл орайда мектептердің бар­лық салықтық, қызметкерлерінің сау­ық­тыруға төленетін жәрдемақы, бас­пана алу кезегі сияқты әлеуметтік же­ңілдіктері сақталады. Сонымен қатар мектептерді бюджеттің таза кіріс бөлігіне қатысты аударымдарынан босату қарастырылып отыр.

Тәуелсіздік жылдарында орта білім беру жүйесі бірқатар өзгеріске ұшырады. Халықаралық тәжірибеге сүйенсек, білім беру сапасы жоғары елдерде жекеменшік мектептер жалпы мектептердің 12-ден 29 пайызға дейінгі бөлігін құрайды. Ал Қазақстанда жекеменшік мектептердің үлесі бар-жоғы – 1,5 пайыз.

Орта білім беру саласын ырық­тан­дыру аясында «Білім беру туралы» заңға толықтырулар енгізілгені белгілі. Соған сәйкес жекеменшік мектептерде де мемлекеттік білім беру тапсырысын орындау мүмкіндігі пайда болды. Бұл ретте жеке бизнесті тарту мақсатында қолданыстағы құ­рылыс нормалары мен ережелерін оңтай­ландыру, білім беру нысанын ли­цензиялауда біліктілік талаптарын жеңілдету жоспарланып отыр. Сондай-ақ жекеменшік мектептерге жан басына шаққандағы қаржыландыру көлемі бойынша алған бюджет қаражатын өз бетінше жұмсау құқығы берілді.
Аталған қадам жекеменшік мектептер желісінің дамуына серпін бермек. Бұл өз кезегінде жартылай мемлекеттік мектептердің жүкте­месін азайтып, оқушылар орны тап­шы­лығының төмендеуіне әкеледі деп күтілуде. Білім және ғылым министрлігі осы бағыттағы жоспарлы жұмыстарды атқаруға білек сыбана кірісіп кетті. Мәселен, Шымкент қаласында биыл қыркүйек айынан бастап жергілікті бюджет қаражаты есебінен жекеменшік мектептерде 3310 орынға мемлекеттік тапсырысты орналастыру жоспарланып отыр. Ал Астана қаласында республикалық бюджет қаражаты есебінен 3721 орынға мемлекеттік тапсырыс орналастыру жоспарланған. Астана және Шымкент қалаларындағы мектептерді басқарудың жаңа тәжірибесі өзге өңірлерде, демографиялық өсімі жоғары облыс орталықтарында жан басына шаққандағы қаржыландыруды толығымен енгізуде қолданылатын болады. 

Думан Анаш,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

Елбасы: «Ұлы дала» атты ежелгі өнер және технологиялар музейін ашуға мүмкіндігіміз бар

21.11.2018

Алмасбек Әбсадық: Мазмұны терең ой-толғам

21.11.2018

Ертең бокстан шешуші сайыстар басталады

21.11.2018

Маңғыстауда 171 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылды

21.11.2018

Б.Көшімбаев: Рухани жаңғырудың қайта түлеген жалғасы көңілімізді демдеп отыр

21.11.2018

Кәсіпкер мен әкімдік арасындағы дау «Атамекеннің» араласуымен шешілді

21.11.2018

Қарағандыда алты көшенің атауы өзгереді

21.11.2018

Ауылдарға көгілдір отын келіп жатыр

21.11.2018

Қызылордада полицейлер қан тапсырды

21.11.2018

Қазақстан құрамасы бесінші себетте

21.11.2018

Жаңақорған ауданында 63 пәтерлік 2 көпқабатты қызметтік тұрғын үй пайдалануға берілді

21.11.2018

Павлодарда Тұңғыш Президент күні  27 жаңа нысан пайдалануға беріледі

21.11.2018

Н.Назарбаев: «Ұлы даланың ұлы есімдері» энциклопедиялық саябағын ашуымыз керек

21.11.2018

Таэквондошылар Әбу-Дабиге аттанды

21.11.2018

Елбасы: Деректі-қойылымдық фильмдердің, көркем картиналардың арнайы циклін өндіріске енгізу қажет

21.11.2018

Польшалық заңгерлер Алматыға келді

21.11.2018

Президент: Қазақстан – күллі түркі халықтарының қасиетті «Қара шаңырағы»

21.11.2018

Елбасы: «Архив – 2025» жеті жылдық бағдарламасын жасауымыз қажет

21.11.2018

Алматыда Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының ұйымдастыруымен форум өтті

21.11.2018

Ел аумағында 11 арнайы экономикалық аймақ жұмыс істеп жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу