Кенепке жазылған «романдар»

Бейнелеу өнерінің дариясына дендеген сайын қылқалам шеберлерін бірінен бірін даралайтын өзіндік қолтаңбалардың сырын тани бересің. Ұлттық живописьтегі көп қырлы дарындардың қатарында Суретшілер одағының мүшесі, өнертану ғылымының кандидаты Жамбыл Нәтбаев та бар.   

Егемен Қазақстан
30.01.2018 3791
2

Мына бір қызықты қараңыз, қай суретшінің салғанына бас қатырып отырмасаңыз да, бір көргеннен есте қалатын туындылар болады. Бұл – тарихи жанрдағы «Қасиетті Тәуелсіздік» картинасы. Қазақтың басынан кешкен дәуірлі кезеңдерді көз алдыңа лек-легімен алып келетін ауқымды полотно суретшінің интеллектуалдық деңгейін де әйгілейді. Оның көр­мелерінде терең кәсіпқойлық, сурет­керлік қуат, шығармашылық сезімталдылық қатар салтанат құ­рады.

Станоктық және монументальды кескіндемеде жігермен жұмыс істейтін суретшінің монументальды кенептері тарихи деректер мен құжаттар негізінде реалистік мәнерде шешімін тапқанын өнер­танушылар да бағалайды. Халқымыздың ер­кін­дік пен тәуел­сіз­дік жолындағы көпға­сырлық шайқасы кө­рініс тапқан «Қасиет­ті Тәуел­сіздік» кенебі тұ­­тастылығымен да­ра­­ланбақ. Монтаждап біріктіру арқылы құ­ры­лып, құрамына әр ғасырдағы тұлғалар енген панорамалық ком­позиция эпизодтары жайлы жеке-дара есіп эссе де жазуға болар еді. Бірақ бүгінгі әңгіме Жамбыл Нәтбаевтың жалпы суреткерлігі хақында.

Мәселен суретшілердің көр­месіне саяхат шеккен көрермен оның жансарайына да сапарлайды. Картиналардан шығармашылық иесінің білімі мен талғамы, мінезі танылады. Бұл тұрғыда Жамбыл Нәтбаев су­реткерлік қуатының тегеу­рін­ділігімен қоса әрі пси­холог әрі лирик ре­тінде жұ­мыс істейді.

Адамдар сияқты, туған жердің де порт­­реті болатындығын дәлелдеген шоқтығы биік қылқалам шебер­лерінің сапындағы суретшінің пейзаждары көркем. Қасаңдана бастаған көңіл күйді серпілтіп, көзге біт­кен шелдің шілтерін сыпырып алғандай әсер қалдыратын тұстан сіз де талай өткенсіз. Бірақ тек суретшілерге ғана көрінетін таби­ғаттың тылсым сұлулығы бар. Мұның айғағы – үлкен полот­на­ларға бергісіз кө­р­кем этюдтер.

Айтқандай суретшіге қазақ кескіндеме өнерінің классигі Орал Таңсықбаев шығармашылығы үлкен әсер еткенін айтпай тұрып, ол Ташкенттегі П.Беньков атын­дағы көркемсурет училищесін тәмам­дап, М.Ұйғыр атындағы Таш­кент театр және өнер инсти­тутында өзбек живописінің ко­рифейі, Өзбекстанның халық суретшісі Рахим Ахмедовтің шеберлік мектебінен өткенін айту ләзім.

Суретші үшін Ташкенттегі Орал Таңсықбаевтың мұражайы шығармашылық Мекке, шабыт шақырар муза болса, бір жағынан аса талантты ұстазы Рахим Ахме­довтің ықпалы бар. Бірақ Жам­был Нәтбаев өз жолын тапқан көп қырлы шебер.

Орталық Азияның үлкен пей­заждық мектебінен өткен суретші монументальдық және станоктық кескіндеменің түрлі жанрларында алуан тәсілдермен бояуларды басқара алады. Реңктер оркестріне ғажап билігін жүргізе отырып, кенептің бетінде романдар жазады.

Сөзіміз дәйекті болсын, тарихи тақырыптарға үлкен дайын­­дықпен келетін қылқалам ше­берінің тағы бір жалаулы жұ­мысы «Саурандағы шайқас» (2009-2011) полотносы. Қасиетті тәуел­сіздік, бүгінгі егемендік оңай келмеген десек, осының бәрі аталмыш туындыда сайрап тұр. Азаттықтың азапты жо­лындағы батырлардың жан алысып, жан беріскен сәттері, тра­гизм үлкен ауқымда кес­кін­де­луімен құнды.

Мамандар «Саурандағы шай­­қас» жұмысы классикалық «Қа­­сиетті Тәуелсіздік» картина­сы­нан түпкілікті басқа екенін мойын­дайды. Бұл жерде Нәт­баев өзінің табиғи дарынын, суретшілік мүм­кіндіктерін еркін, экс­прес­сивті, тіпті импрес­сионистік тұр­ғыда пайдалануға шебер. Яғни қылқалам шеберінің тарихи тақы­рыптарында азаматтық пафос атой салады. Және Жам­был­дың шығармашылығын кезең-ке­зең­дерге бөліп, жеке-дара қа­рауға болмайды. Картиналары сияқты тұтас, бір деммен жұмыс істейді.

Іңірдегі сұлулық, Қазақ­стан­ның түнгі таулары өзінің жазушысын іздеген болса, оның бірі сөзсіз – Жамбыл Нәтбаев.

Айнаш ЕСАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің Төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

21.02.2019

Қызылорда облысында электронды кітапханалар жұмыс істейді

21.02.2019

Шымкентте «Шымкентплан» құрылды

21.02.2019

Қарағанды облысында биыл дәрігерлерге 63 пәтер беріледі

21.02.2019

Ғалымбек Кенжебаев қазақ боксшыларының финалдағы жеңілісін түсіндірді

21.02.2019

Бангладеште өрт салдарынан 81 адам қаза тапты

21.02.2019

Мәжілісте Арал өңірінің өзекті мәселелері талқыланды

21.02.2019

Михаил Кукушкин Марсельдегі турнирдің ширек финалына өтті

21.02.2019

Қазақстан баскетболшылары әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Австралияны қабылдайды

21.02.2019

Қазақстандық гимнастар Мельбурндегі әлем кубогі кезеңіне қатысуда

21.02.2019

Австрияда шаңғы спорты түрлерінен әлем чемпионаты басталды

21.02.2019

Мәжілісте оңалту және банкроттық рәсімдерді жетiлдiру мәселелеріне қатысты дөңгелек үстел өтті

21.02.2019

Обыр дертінің соңғы кезеңінен келетін қауіп сейілді

21.02.2019

Бала Бақытжан «Өртте көрсеткен қайсарлығы үшін» медалімен марапатталды

21.02.2019

Елордада «Құқықтық тәртіп» жедел алдын алу іс-шарасы өтуде

21.02.2019

Мобильдік топтар базарларды аралап, бірыңғай жиынтық төлем туралы ақпарат беруде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу