Ақсақал неге қамықты?

Адам тағдыры шалқар теңіздегі қауқарсыз қайық секілді. Үнемі асау толқындармен арпалыса жүзіп, жаңқадай шағылып жағаға шығып қалмауға тырысып бағады. Сондықтан «өмір – теңіз» деп бекер айтпайды. Бірақ осындай өмірдің ыстық-суығын көрген, оның небір қиын жолдарынан өткен адамдардың салған соқпақтарының сыры ашылмаса, қайырымы да болмайды екен. Неліктен дейсіз ғой. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 7794
2

1941-1945 жылдардағы соғыс­тың тыл еңбеккері, «Қазақ тілі» қо­ғамының ардагері, КСРО және Қазақстан Республикасы білім беру ісінің озық қызметкері, Жылыой ауданының құрметті азаматы Нұр-Мұхаммед Есенәліұлы бүгінде 88 жастан асып отыр. Жылыой ауданынан табан аудармай, сондағы мектептерде 65 жыл бойы үздіксіз ұстаздық еткен. Еліміздің жоғары оқу орнын өткен ғасырдың 53-жылдары бітірген екен. Иә, кеңестік заманның бар ауыртпалығын да, бүгінгі егемен еліміздің тәуелсіздік алған жылдарындағы қызығын да қатар көріп келе жатыр. Расында, көргені аз емес. Айтары да көп екен. Бірақ соған қоса назы да бар екенін жасырмады.

89 жасқа аяқ басқан атамыз өткен жолы редакциямызға арнайы бас сұқты. Осы жасқа келген­де бас басылымның қара шаңырағы табалдырығын атта­­ғанына қатты риза болды. Газе­тіміздің жаңарып, жасарып, жан­данып жатқанына қуаныш біл­дірді. Сөйтіп өмір жолын да, өмір жолынан жастарға үлгі алар жайт­тарды да айтып өтті. Еліміз тәу­ел­сіздігін алған шақта бақытты өмір сүріп жатқан қазіргі жастарға қы­з­ыға да қуана қарайтындығын, мұн­­дай кезеңге аяқ бастырған Ел­ба­сының сара саясатының баян­ды­лығына ризашылығын жеткізді. Енді міне, бүгінде «Нұр Отан» пар­­тиясының мүшесі ретінде көп­те­ген жақсылықтардың, игі істер­дің куәсі болып жүргенін жасыр­мады. Алайда ол, өзінің жас ке­зін­де қолға алған ісінің аяқсыз қал­ғанын күрсіне айтады. Сонау 1982 жылдың желтоқсан айында сол кездегі Қамыскөл қазақ мектеп-интер­натының директоры болып тағай­ындалады. Әрине ол кезде мек­­теп-интернат деген аты ғана еді дейді. Себебі мектеп-интернат ке­шені толықтай құлдырауға түс­кен.

Дәл мұндай қысылтаяң шақта директорлық тізгінді өзіне текке ұстатпағанын Нұр-Мұхаммед Есенәліұлы да анық ұғынады. Келесі жылы мектеп-интернатты құрдымнан құтқару үшін үш жыл­дық күрделі құрылыс жұмыс­та­рының жоспарын түзіп, соған бел шеше кіріседі. Сөйтіп бас-аяғы үш жыл дегенде мектеп-интернат ке­ше­ні қайта жаңарып, қатарға қо­сы­ла­ды. Тіпті содан Қамыскөл қазақ мектеп-интернаты 1986-1987 оқу жылына сақадай сай әзір болғаны сонша, социалистік жарыста оныншы бесжылдықтың жеңімпазы атанады. Соны бағалаған аудан басшылары мектеп директоры Н. Таңбайды «КСРО ағарту ісінің үздігі» белгісімен марапаттайды. Алайда бұл еңбектің жемісін көру ұзаққа созылмайды. Неге екені белгісіз 1988 жылы «Қамыскөл қа­зақ мектеп-интернаты жабылсын» де­ген шешім шығарылады. Бар ең­бек зая кетіп, аталған оқу кешені жа­бы­лып тынады.

Міне, содан бері Н. Есенәліұлы ақсақал осы мектеп-интернаттың орын­сыз жабылғанын айтып ке­леді. Мәселе, дәл сол мектеп­тің жөнделіп, қайтадан қирап қа­лу­ын­­да емес. Мәселе, сол кездегі қан­­шама оқушылар мен ата-ана­лар­­дың күткен ақ үміті ақталмай қа­­луында, соған сай қаншама жас­тың қиыншылық көргенінде дей­­ді. Ол мектеп жабылмағанда әлі күнге пайдаға асып, талай жастың өмірге қанаттанып ұшуына алтын ұя міндетін атқарар еді. Тіпті басқа да сала қызметіне жарар ма еді. Сондықтан бүгінде ақ­са­қал нақ сол кездегі өзінің де еңбегі ескерусіз қалғандығын жасырмайды. Енді қазір сол кезде атқарған қызметтерінің басы ашылып, анықталып тексерілсе деген тілегі де жоқ емес. Осының жайын қуалаймын деп жүріп, басы да дауға қалған көрінеді. Жергілікті басылымдарда «Қамыскөл мектеп-интернаты неге жабылды?», «Қамыскөл интернаты қашан ашы­ла­ды?» атты мақалалар да жа­рия­лан­ған екен. Сондықтан ақсақал өзінің кезіндегі атқарған еңбегін е­леп, әлі де ескерсе, сөйтіп бір қай­ы­­рымын қарастырар тиісті билік ор­ны болса деп үміттенеді. Әрине мұндай шешімі қиын мәселелер түйіні тарқатылуы үшін құзырлы органдар көмегі қажет екендігі сөзсіз. Ендеше ақсақалдың үніне құлақ түрер мекемелер де табылып қалар дейміз.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу