Абылай ханның ағаш тегенесі

Жәдігерді бұрнағы жылы Түркістандағы Этнографиялық орталықта өткен кездесуде көрген едік. Өтеген батырдың сегізінші ұрпағы Бақытжан Бекбатыров өзінің бабасынан қалған, кезінде Абылай хан тұтынған дүние – қымыз құятын ағаш тегенені Қордайдан алып келіпті.

Егемен Қазақстан
08.02.2018 3681
2

Ясауи кесенесіндегі Тайқа­занға ұқсас келетін ыдыстың салмағы да аз емес. Жәдігер иесінің мәлімдеуінше, тегене жаңғақ ағашының тамырынан жасалған көрінеді.

Бақытжан ағамыздан көненің көзіндей болған жәдігерді осы күнге қалай сақтап, жеткізгенін қызығушылықпен сұраған едік. «Біз Өтеген батырдың се­гізінші ұрпағымыз. Ол кісінің үш әйелі болған екен. Бүгінде Қордай ауданының Өтеген батыр ауылында 150 үй, аудан орталығында 100 шақ­ты түтін, екі әйелінен туған ұлдарынан тараған ұрпақтары тұрады. Бабамыздың қалмақ әйелінен туған ұлдарынан тараған ұр­пақтары Алматы облысында. Олар да 200 түтін шамасында. Атам Жолдасбай ел аузында «шұбар тегене» атанған ыдысты көзінің қарашығындай сақтап, әкем Уәлиханға табыс­тапты. Ол кісі кеңес кезінде колхоз бас­қарған, көппен араласқан аза­мат. Сол кезде Абылай ханның тегенесін көрмекке кел­­ген кісілер көп болды. Тіпті мұражайға сұратқандар да аз емес. Бірақ атам да, әкем де бұл киелі дүниені қастерлеп ұстап, қолдан шығармай бізге аманат етті. Мен де сол ата-бабамнан қалған мұраға, аманатқа барынша адалдық танытып, қастерлеп ұстап, қадір-қасиетін ұл-қыздарыма ұқтырып, құлақ­тарына құйып келемін», дейді Б.Бекбатыров.

– Абылай ханның тегенесі сіздің бабаңызға қалай тиіп жүр сонда? – дейміз ғой, таңданып.    – Бабамыз Абылайдың заманында өмір сүрген. Төле биден бата алған. Бабамыздың «Өтеген батыр», «әулие Өтеген», «мүйізді Өтеген» деген елдің берген аттары бар. Бірде Өтеген бабамыз Абылай бастаған қазақтың игі жақсыларымен болған екен. Сол басқосуда бабамыз: «Алдияр, айтыңызшы, ел-жұрт естіген сөзге сене ме, көзбен көргенге сене ме?» деп сұрақ қойыпты. Төрде отырған Абылай да, жанындағы Төле би де: «Әрине, көзбен көргенге сенеді» дейді. «Онда менің алты Алаштың айбары Абылай ханмен табақтас болғаныма зат айғақ болмаса кім сенеді?» деп осы қымыз құятын тегенені аттай қалап алған екен. Содан ұрпақтан ұр­паққа аманат болып, міне бүгін бізге жеткен, – дейді батырдың ұрпағы.

Бүгінде тарихи тәбәрік Ба­қыт­жан ағамыздың үйінде тұр. Жәдігер иесі оны ешбір мұра­жайға өткізгісі кел­мейді. «Тегене Алма­тыда, облыс орталығында көрме-экспо­наттарға қойылып жүр. Өтеген Батырдың 300 жыл­дық тойында бірнеше ай көр­меге қойылды. Арнайы де­рек­ті фильм де жасалды. Көре­мін деп қызығушылық біл­­дірген азамат­тарға есігіміз ашық» дей­ді ағамыз.

Әтіргүл ТӘШІМ,

журналист

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу