Халыққа көмір неге жетпей жатыр?

Өңірге жұмыс сапарымен келген Энергетика министрі Қанат Бозымбаев облыс әкімі Болат Бақауовпен, әкімдіктер өкілдерімен бірге Екібастұздағы «Богатырь Көмір» ЖШС-ге Еуразиялық энергетикалық корпорациясына қарасты «Шығыс» кенішіне, Баянауылдағы «Майкөбе-Вест» ЖШС-не барды. Көмір кеніштерін аралаған соң, Екібастұз қалалық әкімдігінде көмір өндіру көлемі және еліміздің көмір өндіретін кәсіпорындарын дамыту мәселелері бойынша жиналыс өтті. 

Егемен Қазақстан
12.02.2018 296
2

Жиынға Энергетика ми­нис­трлігінің, әкімдіктің, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-тың өкілдері, «Майкубе Вест» ЖШС, «Богатырь көмір» ЖШС, «ЕЭК» АҚ, «Шұбаркөл көмір» АҚ және «Қаражыра» АҚ көмір кеніштерінің басшылары қатысты. Қаңтардағы қатты аязда көмір тапшылығы бай­қалып, халықтың нара­зы­лығы туындағаны белгілі. Жи­ын­да айтылғандай, бұл ке­ніш­тер­дің алдын ала ком­му­нал­дық-тұрмыстық қажет­ті­лік­ке және халыққа көмір жет­­­кізу жұмыстарына тиісті ба­­­қылау жүргізбегендерін көр­сетті.

Жалпы, халықты көмірмен қамтамасыз ету мәселесі бірінші кезекте жергілікті әкімдіктердің құзыретінде. Ал көмір өндіретін кәсіпорындар «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-пен бірлесіп, коммуналдық-тұрмыстық және халықтың қажеттілігін көмірмен толық және уақтылы қамтамасыз етуі қажет, деп атап өтті Қ. Бозымбаев.

Өткен жылы елімізде алдың­ғы жылмен салыстырғанда көмір 8,3 пайызға артық өнді­рі­ліпті. Тұрмыстық-ком­мунал­дық мақсатта республика бойын­ша 12,5 миллион тонна кө­мір жеткізілген. Бозымбаев қаң­тар­да­ғы қатты аяздар көмір түсіру кестесіне де кедергі кел­тіргенін айтты. Сол себепті, Ал­ма­­тыдағы бірқатар ауылдарда, темір жол тұй­ық­тарында, ШҚО, Алматы, Жамбыл облыс­та­­рында көмір тап­шылығы бай­қалды.

Ал Екібастұздағы «Шығыс» және «Богатырь Көмір» ЖШС кеніштері екі жылдың ішінде қуа­тын арттырған. Қыста ке­ніш­­тер тоқтаусыз жұмыс жасады.

– Өткен жылы көмір кеніші тұтынушыларға 40 миллион 900 мың тонна көмір жеткізген. Көмірдің 60 пайызы экспортқа жұмсалса, қалған 40 пайызы еліміздің ішкі нарығына жіберіледі. Биылға 41 миллион тонна көмір өндіру жоспарланып отыр, – деді «Богатырь көмір» ЖШС-нің бас директоры Марат Абдығұлов.

– Коммуналдық-тұрмыстық көмірдің бір тоннасы 2133 теңге. Басқа өңірлердегі көмір тап­шылығына байланысты жай­лар­дың «Богатырь» кені­шіне қатысы жоқ. Өйткені біз­дің тұтынушыларымыз ГРЭС-тер, Жылу орталықтары, қазан­дық­тар, – деді ол.

Жалпы, кәсіпорын көмірмен Павлодар, Солүстік Қазақстан және Ақмола облыстарын қам­тамасыз етеді. Биыл циклдық-ағымдық технология бойынша көмір өндіру қайта қалыпқа келтірілді. 2021 жылы алғаш­қы, 2023 жылы екінші кезеңі аяқталады. 2019 жылы «Богатыр» кенішінде байыту фабрикасы іске қосылмақ.

Қанат Бозымбаев барған Баянауылдағы «Майкубе-Вест» ЖШС нарықтық уақыт келген кезде «Екібастұзкөмір» бір­­лес­тігінің құрамында бол­ған-ды. Одан кейін амери­ка­лық компанияға, біраз жыл «Қазақмыс» корпорациясы­на қарады. 90- жылдары Майкөбенің көмірін Вен­грия, Румыния сияқ­ты ел­дер пай­да­ланған көрінеді. Бұл күн­дері кеніштер жеке­мен­шік­тің қолында. Жалпы, біз­дің өңірдегі жұртшылықтың дені осы Майкөбенің көмірін тұтынады, «Қаражыра», «Шұ­бар­көлдің» де көміріне сұраныс жоғары.

– «Майкөбе» кенішінің көмірі қоңыр, лигнит деп аталады. Екібастұздың көмірінен айыр­масы бар. Қоңыр көмір тез жанады, күлі аз. Бірақ таскө­мір­ге қарағанда, қызуы төмен. Не­гі­зінен тұрғын үйлерде пешке жа­ғылатын көмір, – дейді ма­ман­дар.

– Жалпы, «Майкөбе» кеніші 6,4 шақырымға созылып жатыр. Кен орнының тереңдігі 80 метрге жуық.

Екібастұз стансалары негі­зінен Екібастұздың таскө­міріне лайықталып салынған. Көмірі әлемдік бағамен са­лыс­тырғанда арзан санала­ды, сондықтан бұл саланы дамыту үшін ең алдымен қар­жыландырудың жасыл на­рығын дамыту керек, дейді мамандар. Көмірдің бір тоннасының ең арзаны – 9-10 мың теңге. Шалғайдағы ауылдарда 12-13 мың теңгеге дейін барады. Ал бір үйге қыс­та кемінде 5 тонна көмір керек. Аязды күндері күніне 10-12 шелек көмір жағылады. Сон­дықтан қыс мезгілінде 9-10 тонна көмір сатып алуға тура келеді.

Энергетика министрлігінің мәліметінше, бүгінде елімізде көмір тапшылығы жоқ. Елі­міздегі көмір қоры әлі 300 жыл­ға жетеді. Ал баға саясаты­на келер болсақ, көмір құны мемлекет тарапынан реттелмейді. Сондықтан кім қандай бағаға сатса да өз еркі. Қазір елімізде 400-ге жуық көмір кені бар көрі­неді. Бағаны нарық анықтайды, көмірдің құны сұранысқа қарай өзгереді.

Сондықтан Энергетика ми­нис­трлігі коммуналдық-тұр­­мыс­тық қажеттілікке көмір жет­кізуді арттыру және көмір са­ла­сын бұдан әрі дамыту үшін бір­қатар шараларды қолға алуда. Үкіметке өңірлерге көмір жет­кізу кезіндегі кідірістер мә­селесін түпкілікті бір жолға қоя­тын бірқатар ұсыныстарын ен­гізбекші. Енді кеніштерде кө­­мір­ді жөнелту сызбасы қайта қа­­рас­тырылады. Жиындағы мә­селенің мәнісі – бірінші кезекте көмірді халықтың ком­­­муналдық-тұрмыстық қа­жет­тілігіне жеткізу. Екінші кезек­те, ЖЭС-терге жөнелту, ең соңында экспортқа шығары­латындығы жөнінде айтылды.

Қазір барлық облыстарда халықтың коммуналдық-тұр­мыстық қажеттілігіне көмір жеткілікті. Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда облыс­тарындағы қоймаларда және темір жол тұйықтарында көмір бар. Оңтүстік Қазақстан об­лы­сы­ның Шымкент, Түр­кістан, Ленгір, Сарыағаш қала­ларында және басқа да өңірлерде көмір бар. Облыс қоймаларында бар­лығы 19 000 тонна көмір жи­нақ­талған.

Фарида Бықай,

«Егемен Қазақстан»

Павлодар облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асхат Маемиров Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры болып тағайындалды

15.11.2018

Бекзат жаттыққан спортзал

15.11.2018

А. Майтиев тариф қалыптастырудың ашықтығын арттыру шаралары туралы айтып берді

15.11.2018

Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

15.11.2018

Бас прокуратурада бизнес саласындағы проблемалық сұрақтар талқыланды

15.11.2018

Қазақстан мен Швеция ынтымақтастықтың перспективалық бағыттарын анықтады

15.11.2018

Маңғыстау облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының кезекті сессиясы өтті

15.11.2018

Алматыда композитор Әсет Бейсеуовты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Президент Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры Такир Балықбаевты қабылдады

15.11.2018

Жезқазған мен Сәтбаевтың арасында ірі супермаркет салынады

15.11.2018

Елбасы Словакия Республикасының Премьер-Министрі П. Пеллегринимен кездесті

15.11.2018

Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Нұтфолла Шәкеновты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Алматыда Құрманғазының 200 жылдығына арналған дәстүрлі музыка фестивалі аяқталды

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу