«Қазақтың ірілері». Жақсылардың айбары мен дидары

Өткен ғасырдағы қазақтың дархан даласындай маңдайына біткен айбары мен дидары, яғни ұлттың ұлылығын таныған керемет кемеңгерлер аз болмағаны анық. Төрт құбыланы түгендеп жіберетін билік қолдарында болмаса да, жолынан жығылмай, жұмылып келгенде жұлқынған талайдың мысын басып, аларым кетеді-ау демей, қайыс ноқтаны жұлып тастап айтарын айтқан, сөйтіп қазақтың қадірін арттырған сол алыптардың көзін көріп, ісін жалғағандар туралы «Қазақтың ірілері» атты кітап жақында жарық көріп, қолға тиген еді. 

Егемен Қазақстан
23.02.2018 3590

Парақтап отырғанда ұлтымыздың небір жақсысы мен жайсаңдары мұхит толқынындай ілек-ілек болып көзге шалынады. Тәңірім талант пен дарынды халқымызға аямай-ақ берген екен. Өнер мен ғылым, әдебиет пен білім саласының сол бір шоқ жұлдыздары кейінгі жасқа аңыз бейнедей болуы мүмкін. Бірақ олардың ұлтқа еткен қызметі аңыз емес, ақиқат еді. Иә, кітапқа кірген асылдардың көбі о дүниелік болып кеткен. Барының өзі біраз белеске қол артқан. 

Ұлтым, жұртым дегендердің өмірін сөзбен өрнектеп, түрлі-түсті суреттермен көмкеріп, әдемі безендірген, сапалы қағазға басылған кітап авторы – теледраматург, режиссер, Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының профессоры Ғайнижамал Әбілдина. 

Өткен ғасырдың 30-шы жылдары ұлт өнерінің «қолбасшысы болған» (Қ.Байсейітов), «...тілді де тісті, жігерлі де іскер» (Ғ.Мүсірепов) Темірбек Жүргеновтің қазақ руханиятына қосқан үлесінен басталған кітап, Саратов жұрты сенім артып оқытса да, Қазақ елі – атажұртым деп Павлодар облысынан бірақ шыққан, «...кітап оқымайтын, хат жаза алмайтын, тек бастық болуды көздейтін Шіренбайлар көбейіп кетті», деп кейіген Кәкім (Михаил) Есенәлиев, қазақ киносының туын көтерген қайраткер, жампоз журналист, парасат иесі Камал Смайылов, Желтоқсан көтерілісінен кейін ықпай, бұқпай ұлтым, тілім деген білімдар сыншы Сағат Әшімбаев, қай кезде де ұлт мүддесіне шырақшы болған Ғайникен Бибатыровамен бір қайырып тастап, өнер саңлақтарының өмір жолына, шығармашылығына үңіліпті. Көш басында тұрған өнер асқары, жүздеген шәкірт тәрбиелеген Асқар Тоқпанов, тасқа тіл бітірген Хакімжан Наурызбаев, сурет сақиы Сахи Романов, ағаштан да, темірден де түйін түйген Дәркембай Шоқпарұлы, текті тұқымнан шыққан актер Кәукен Кенжетаев, қазақ киносының өрен жүйріктері Мәжит Бегалин, Ораз Әбішев, күні кеше арамыздан бақиға аттанған режиссер Маман Байсеркеұлы,  бітімі бөлек, болмысы ерен Әмина Өмірзақова – осылай жалғасып кете береді. 

Ал ғылым әлемінің өрендері туралы сөз қозғағанда академиктер Төрегелді Шарманов, Манаш Қозыбаев, Мейірхан Әбділдин, Өмірзақ Сұлтанғазин, Сағындық Сатыбалдин, журналистер ұстазы Тауман Амандосов, басқа да мықтылар туралы сыр шертеді. Жыр мен ән, сөз  дүлдүлдеріне келгенде, өрт болып лаулаған Баубек Бұлқышев, ақын Сырбай Мәуленов, жазушы Мұқан Иманжанов жезтаңдай әнші Роза Бағланова, әуені әрлі Нұрғали Нүсіпжанов, композитор Шәмші Қалдаяқов, өзге де бір шоғыр қайраткерлер туралы танымды әңгіме өрбітеді.

Кітап ішіндегі суреттер де өткен тарихтан мол дерек беріп, нағыз қайраткер тұлғалардың дидарына қарағанда олардың бүкіл болмысы көз алдыңнан өте береді. Ұлт руханиятына өлшеусіз үлес қосқан мұндай асылдарды әркез осылай еске түсіріп, кітап бетінен орын беріп отырсақ, бұл кейінгі ұрпаққа сабақ болар еді. Халқына қалтқысыз қызмет еткен бұл арыстар өзінен басқа мықты жоқтай көретіндерді ойға қалдырып, танып білуіне септігі тиіп, санасына сәуле түсірері де сөзсіз деп білеміз. 

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті

25.06.2018

Сенат комитетінде білім беру мәселелері туралы заң жобалары қаралды

25.06.2018

Бақытжан Сағынтаев Ақмола облысының Мамандандырылған Халыққа қызмет көрсету орталығында болды

25.06.2018

«Біліммен – болашаққа» түлектер кездесуі өтті

25.06.2018

Қырымбек Көшербаев: Цифрлық технологиялар жаңа заманның «мұнайы»

25.06.2018

Тартылыс заңы немесе туристерді тамсандырған шаһар

25.06.2018

Ұлттық домбыра күні Астанада «Домбыра – асыл мұра» көпшілік серуені өтеді

25.06.2018

Сенат Төрағасы журналистерді кәсіби мерекесімен құттықтады

25.06.2018

Қорғаныс министрлігінің басшылығы республикалық БАҚ жетекшілерімен кездесу өткізді

25.06.2018

Бессайыстан әлем кубогы аяқталды

25.06.2018

Маңғыстаулық мемлекеттік қызметшілер қос мерекені атап өтті

25.06.2018

1 шілдеден бастап зейнетақы мөлшері артады

25.06.2018

Тәртіпті таксидің жұлдызды шағы

25.06.2018

Сағынтаевтың қатысуымен Ақмола облысының денсаулық сақтау жүйесі талқыланды

25.06.2018

Семейде Сабантой мерекесі облыстық деңгейде тойланды

25.06.2018

Мың бояулы шаһардың бір күні

25.06.2018

ҚР ЕХӘҚМ базалық зейнетақы қалай есептелетінін түсіндірді

25.06.2018

Премьер-Министр жұмыс сапарымен Ақмола облысына барды

25.06.2018

Ақтауда университет түлектеріне диплом табысталды

25.06.2018

77 жылдан соң оралу

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Асқақтатам деп, аласартып алмайық

Бір әріптесіміз көгілдір экраннан «тақыр жерде тұрғызылған қала» туралы көсіліп сөйлеп тұр. Тақырып Астана туралы екен. Мерейтойы иек астына келіп қалған шаһарды мақтауға теңеу таппай қатты қиналса керек, тілінің ұшына оралған тіркестің түрі әлгіндей.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу