Жанар-жағармай жеңілдіктері жолда «ғайып» болады

Жылдағы дәстүрмен көктемгі егіс науқаны басталатын кез де жақын қалды. Аграрлық сала мамандарын алдымен мазалайтын жайт – жанар-жағармай мәселесі. Мемлекет жыл сайын арзандатылған отын бөліп отырса да, оны жеткізуге келгенде ойламаған жерден проблема туындап жатады. Қазақстан егіншілеріне солярканы жеңілдетілген бағамен тарату схемасын қайта қарауды биыл Мәжіліс депутаттары ұсынып отыр. 

Егемен Қазақстан
26.02.2018 393
2

Вице-премьер – Ауыл шаруашылығы министрі Өмірзақ Шөкеевтің атына жолданған жанар-жағар­маймен қамтамасыз ету жайы туралы сауал­ды Парламенттің кезекті сессиясында бір топ депу­тат жария етті. Мәжіліс­мендердің айтуынша, осыған қатысты жыл сайын келіп түсетін арыз-ша­ғымдарда толас жоқ. Тиіс­ті орындарға хабарласып, мәселе көтергеннен шық­қан нәтиже де шамалы.

Мәселенің мәнісі мынада: кестеге сәйкес, дизель отыны аймақтарға наурыз айынан бастап жеткізілуі тиіс. Алайда шаруалар оны іс жүзінде тек сәуірдің аяғы мен мамырдың басында бір-ақ алады. Солтүстік облыстар үшін жарамды бол­ғанымен, оңтүстік өңір­лер үшін бұл тым кеш. Айталық Қарағанды облысында егін егу науқаны 20 мамырға дейін аяқталуы тиіс. Егістік алаңын алдын ала өңдеу жұмыстары сәуір айында жүргізілуі керек. Сондықтан депутаттар кестені қайта қарауды, жанар-жағармайды жет­кізу мерзімін мейлінше ілгерілетуді сұрап отыр.

Екінші мәселе – баға. Жолай қосылатын үсте­мелер жеңілдетілген отын­­­­ның бағасын жанар-жа­ғармай құю бекет­теріндегі бағамен бірдей қылады. Мысалы, 2017 жылы көктемгі дала жұ­мыстарын жүргізуге Қара­ғанды облысына Павлодар мұнай өңдеу зауытынан әр тоннасына 127 мың теңгеден 19 мың тонна ар­зан­датылған дизель отыны бөлінді. Іс жүзінде шар­уалар үшін оның бағасы нарықтық бағамен бірдей болып шықты. Оның себебі, біріншіден, отынды бөлетін операторлар тиісті шаруашылықтардан қашықта орналасқан, яғни оны тасу шығынын ша­р­уаның өзі көтереді. Екін­шіден, ресми жа­рия­­лан­ған бағаға үсте­ме­ленетін қосымша алымдар бар.

Мәжіліс депутаттары мысалға келтіргендей, жанар-жағармай жеткізуші оператор былтыр Павлодар мұнай өңдеу зауытынан солярканың әр тоннасын 127 мың теңгеден сатып алды. Литрге шаққанда, әр литрдің бағасы 105 теңгеден болып шықты. Зауыт баға­сына темір жол тарифі және басқа да темір жол шы­ғындары, күзет, сақ­тау қызметкерлеріне тө­лемдер, компанияның жол шығындары мен жетіс­пеген қаржы қосылады. Ай­налып келенде, әр литр­дің бағасы 105 теңгеден 126 теңгеге дейін өсіп, на­рықтық бағамен бірдей болған. Сонымен қатар Қа­зақстан фермерлер ода­ғы берген ақпаратқа қа­рағанда, кейбір операторлар жанар-жағармайды жеткізу шығынына өздері алған несиені төлеу мін­детін де қосып қойған.

Осының бәрін ескерген депутаттар Үкіметтен жеңілдетілген жанар-жағар­майды операторлар арқылы үйлестіру жүйе­сін мейлінше жетіл­ді­руді, отынның шаруа­шы­­лық­тарға жеткенше қым­баттап кетпеуін қада­ғалау амалдарын жасауды сұрап отыр.

Мәжілісмендер сондай-а­қ арзандатылған минералды тыңайтқыштарды жеткізу мерзімдерінің де кешеуілдеуіне алаң­дау­­лы. Бұл әрине, ауылша­­руашылық дақыл­да­рының түсіміне кері әсе­рін ти­гізбей қоймайды. Ауыл шаруа­шылығы ми­нис­трлігі бұл мәселені де на­зардан тыс қалдырмауы тиіс.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу