Ауруды асқындырмаса, азаяды

Соңғы жылдары денсаулық сақ­тау саласы мекемелерінің қыз­мет көрсету сапасына сын айту­шылар көбейгені жасырын емес. Соның бірі дәрігерлердің ауы­рып алдына келген адамды бірі­нен-біріне сілтеп, сандалтуына ­қа­тысты. Қазір қай емханаға бар­са­ңыз да топырлаған адамды кө­ресіз. Статистикалық деректер бұл са­ла­дағы көрсеткіштердің жақ­са­рып келе жатқанын айтады. Енд­еше кезектің азаймауының себебі неде?

Егемен Қазақстан
02.03.2018 283
2

Себеп түсінікті дерсіз. Ауру көп. Алайда байқасаңыз біз мәселенің беткі жағына ғана назар аударып қоя саламыз. Рас, қазіргі кезде қаладағы қай емханаға барсаңыз да сапырылысқан адам көп. Мұны көріп ем іздеушілер көп екен дейсіз. Бұл аз десеңіз, тіркеу орнында қап­тап тұрған бір топ адамды тағы көре­сіз. Дұрыс қой дейсіз іштей тағы, емханаға қаралу тәртібі сапалы болған соң жұрт көптеп келмегенде қайтеді енді?! Сол оймен өзіңіздің учаскелік дәрігеріңіз қабылдайтын бөлме алдына жетесіз. Мұндай бөлмелердің бірнешеуінде түрлі ауруды қарайтын салалық дәрігерлер отырады. Бірақ солардың кез келгенінің алдында тағы да иін тірескен адам. Сосын ауруыңыз жанға батса да, айналадағы барлық адам өзіңізбен мұндас болғандықтан, кезек күтуге тура келеді. 

Бірақ кезек жылжымайды. Ал уақыт сырғып өте береді. Учаскелік әр дәрігердің науқастарды қарайтын бел­гіленген кестесі бар. Сол кесте уа­қы­­ты азайғанда жанталас басталады. Кезек жылжымайды дейтіндей дәрігер бос отырған жоқ. Олардың бөлмелері улап-шулаған, қызу қайнаған бір базар дерсіз. Біреулер қайта-қайта кіріп, шығады. Іште дәрігер ауыр науқасты қарап отыр-ау дегенді ешкім қаперге алмайтын секілді. Әсіресе мұндайда бір бөлмеден екінші бөлмеге кіріп, шығудан ақ халаттылардың өздері шаршамайды. Кіреді, шығады. Және ақ халаттылардың бір-біріне деген сұрақтары да таусылмайды-ау. Қараушы дәрігердің көп уақыты осыған кетеді. Ал уақыт шіркін өтіп жатыр. Шықпа жаным, шықпа деп тақымын қысқан науқастардың да төзімі үзілерге таяйды. Ақыры кезек келеді. Бұл кезде кесте уақыты да аяқталуға таяйды. Асыққан дәрігер науқасты қараған болып сұрақ-жауап алып, жеделдете қағазға бірдеңені жазады, сол тұста қасына келген әріп­тес­теріне жауап қайтарып үлге­ре­ді, шыдамы таусылып, баса-көктеп кіре қалған өзге науқастарға дауыс көтеріп сөйлеп те қояды, сол айқай-шудың арасында монометрмен қан қысымын да, жүрек соғысын да, өкпе тынысын да тыңдап алады, сөйтіп науқасқа өзге сала дәрігерлері алдынан өтуге, қан, дәрет тапсыруға т.б. бір бума жолдама береді. Сосын бара беріңіз, пәлен күні келесіз дейді. Түк түсінбей науқас есіктен шығады.

Ал әлгі бір бума жолдама алған адам не жүрегін, болмаса бауырын, өкпесін, асқа­занын т.б. әйтеуір, бір ішкі құрылысын тексертуі тиіс. Мұндай құрылғылар тексерісінен өту үшін алдын ала тағы жазылу керек. Бірақ мысалға дейік, көзі, омыртқасы, асқазаны т.б. ауырған кез келген адам сол сәтте-ақ қабылдауға жазыла алмайды. Өйткені не дәрігер маман жоқ, не аппарат тапшы. Жолдама алып, басқа емханаларға бару керек. Онда тағы кезек. Қайтып келген соң тағы кезек. Ауруы асқынып, хал-жағдайы нашарласа ғана жедел жәр­дем шақыртылады. Ал бұл кезде қара­лам дейтін адам қарасы көбейе береді. Сөйтіп не керек, кезек саны тағы ұзара түседі.

Мұндай ығы-жығы, ыю-қию жағдайда науқастың шынайы дертінің сырын оны қараған дәрігер де біліп бола алмайды. Себебі науқас емханаға келіп, әр дәрігерде ұзақ кезекте тұрып, сарғайып, ақыры әйтеуір, қаралып болғанда нақты қол жеткізетіні – қыруар ақша шығарып үйме-жүйме сатып алған дәрісімен ғана бетпе-бет қалуы. Ол дәрілер біткенше аман болса жақсы, өйткені қосымша қосылған жаңа ауруына жаңа ем іздеп емханаға қайта жүгіруі де бек мүмкін. Сосын ығы-жығы, ию-қию жайлаған пайдасыз кезек, қаралу, тексерілу қайтадан басталады. Сөйтіп ауруын бір рет қаратқан адам емханаға кейін сан мәрте барады. Және солар ешуақытта бітпейтін кезекті қалыптастырады да тұрады. Сондайда аурулар қарасының көбеюіне жол бермес үшін олардың дертінен айығып кетуіне жасалынуға тиіс жағдайды әр емханада нақты жолға қойса дерт асқынбас па еді дейсіз. Бірақ бұл айтылудай-ақ айтылып келеді ғой. Ал нәтиже қайсы?

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

Оралдықтар 19 қаңтарда суық суға шомылады

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстар тұрақты жүргізіліп келеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу