Семейде «Ахметтің аманаты» драмасы сахналанды

Семейдегі Абай атындағы қазақ музыкалық драма театрында «Ахметтің аманаты» драмасы сахналанды. Қойылымда ұлт ұстазы, алаш қайраткері Ахмет Байтұрсыновтың шырғалаңға толы өмірі, абақтыдағы кешкен азабы, шеккен мехнаты жан-жақты бейнеленеді. 

Егемен Қазақстан
03.03.2018 3333
2

Спектакль әйгілі тұлғаның жары Бәдрисафа екеуінің шаңырақ көтеріп, киіз үйдің уықтарын қадап жатқан шуақты сәтінен басталады. Осы уақытта «үштіктің» жалаңдаған жендеттері келіп, әйелі мен қызын жылатып-сықтатып Ахаңды тұтқындап әкетеді. Қойылым режиссері осы бір күйзеліске толы сәтті ұсыну арқылы Байтұрсыновтың ғана емес, Алашорда үкіметінің де шаңырағы шайқалып, ұлт серкелерінің сағы сына бастаған кезін көрсеткісі келген секілді.

Драмадағы оқиға желісі негізінен бас кейіпкер А.Байтұрсынов пен тергеуші, А.Байтұрсынов пен алаштың жас жолбарысы (спектакльде аты аталмайды, біз Мұхтар Әуезов пен Әлімхан Ермековтің бірі деп болжадық-А.Қ) арасындағы диалог ретінде өрбиді. «Байтұрсынов, мойындайсың ба? Қолыңды қой да, азаптан құтыл. Ертеңге дейін ойлан. Тағы азап күтіп тұр сені» дейді зілденген тергеуші. «Мен халқыма ешқашан қарсы болған емеспін. Не азап көрсем де алашшыл қайраткерлерімді сатпаймын. Ұлтымды сатпаймын. Соны біл» дейді Байтұрсынов. «Дегенмен қайсар бұл алаштықтар, сындырам әлі, сені, сындырам, сағыңды. Неткен қайсар адам еді, бірақ аямау керек, бұл алаштарды» деп кіжінеді мойындата алмай амалы таусылған тергеуші.

Ұлт ұстазы мен әуелде түрмеге қамалып, кейін Байтұрсыновтың кеңесімен кешірім сұрап, аман қалған жас жігіттің абақтыдағы әңгімесі де әсерлі шыққан. «Әр буын өз дәуірінде өзіне артылған жүкті көтеруі тиіс. Біз, алаштықтар өзімізге артылған жүкті көтердік. Бағасын келер ұрпақ береді. Сен болашақсың, балам, мына қапастан тірі шығуың керек, сонда ғана ақиқатты айта аласың. Біз армандаған асыл күнді сендер келер ұрпақ көресіңдер. Түбі азат ел болады, Алаш! Мен оған сенем» дейді өз өмірінің соңына жеткенін білсе де, келешектің жарығынан үміт үзбеген Ахаң. «Аха, мен егер тірі жетсем болашаққа, мен мұны өз аузымнан айтып берем. Келер ұрпақ, жас буын, жаңа заман сіздерді ақтап алады деп сенемін» дейді болашақтан күдер үзбеген жас жігіт. Қойылымда Әлихан Бөкейханов пен Міржақып Дулатовтың Ахмет Байтұрсыновтың шаңырағында болып, болашақ Алашорда үкіметінің бағыт-бағдарын талқылаған сәттері де сахналық шегініс жасау арқылы айшықты бедерленген.

Драманың авторы – өскемендік ақын Әскерхан Ақтай. Режиссері – Ербол Жуасбек. Әскерхан Ақтай бұл туындысын негізінде былтыр Алашорданың 100 жылдығына орай жарияланған шығармашылық байқауға арнап жазғанын, алайда байқау қорытындысы шықпағаннан кейін облыстық Мәдениет басқармасына ұсынғанын айтады. «Басқарма ұсынысымды қуана қабылдап, «Семейде қойсақ қайтеді» деді. Семей театры да бұл іске іркілмей кірісіп, қойылымды сахналады. Ұсынысымды қолдап, қуаттаған облыстық мәдениет басқармасы, Семейдегі театр директоры Бауыржан Төлеков, режиссер Ербол Жуасбек пен ондағы актерлердің жұмыла көтерген жүгінің арқасында спектакль сәтті шыққан секілді. Бағасын халық бере жатар. Алаштың, алаш қайраткерлерінің рухына арналған дүние ғой бұл», - дейді драма авторы.

Бас кейіпкер Ахмет Байтұрсыновты кейіптеген актер Бекзат Омашев: «Оңай рөл жоқ қой. Әрбір рөлдің өз жауапкершілігі, өз қиындығы бар. Ал саналы ғұмырын ұлт мүддесіне арнаған өзі ғалым, өзі қайраткер Ахмет Байтұрсыновтай кесек тұлғаның рөлін сомдау екі есе жауапкершілік жүктегені рас. Өз рөлімде алаш қайраткерінің зиялы, бекзат болмысын көрсетуге тырыстым. Алаш, Алашорда туралы еңбектерді парақтап шықтым. Мұның алдында Мұстафа Шоқай рөлін ойнап, Атырауда өткен фестивалге қатысып, театрымыз лауреат атанған-ды. Бұл - репертуарымдағы көсемдердің екінші рөлі. Мұндай салмақты рөлдер актерді өсіреді, шығармашылығын одан әрі шыңдай түседі деп ойлаймын» деді. Ал Ахмет Байтұрсыновтың жары Бәдрисафаның рөлін сомдаған Сұлушаш Төлекова да қойылым өзіне үлкен жауапкершілік жүктегенін, «драма қалай шығар екен?!» деп толқып, қобалжу сезімін бастан өткергенін жасырмады.

«Алаш тақырыбы қазақтың жанына жақын болғанымен ұлт ұстазы атанған Ахмет Байтұрсыновтың жарының рөлін алғанда толқығаным рас. Рөлімді дұрыс ойнай алмай Алаш тарихына жетік адамдар тарапынан сын естіп қалмаймын ба деген де уайым болды. Алайда Аллаға шүкір, қойылым жаман сахналанбаған секілді. Жұртшылық жылы пікірлерін білдіріп жатыр. Бәдрисафа апамыздың рөлін сомдау барысында алаш қайраткерлері ғұмыр кешкен қилы заманды көз алдымнан өткергендей болдым. Алаш қайраткерлерінің мамыражай, алаңсыз шақтары көңіліңе қуаныш сыйлап, еңсеңді көтерсе, түрмеге қамалып, азап шеккен мезеттері көзіңе жас үйіріп, жүрегіңді ауыртады. Бұл қойылымның жас ұрпаққа берер тағылымы мол. Сондықтан жастар көбірек келіп көрсе дейміз», - дейді актриса.

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

СЕМЕЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

19.09.2018

Мәжіліс: кинематография туралы заң жобасы I оқылымда мақұлданды

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Роботтар Қызылорда да құрастырылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу