Тағылымы терең қойылым

Егемен Қазақстан
08.03.2018 4367
2

Ақынға жар болудың бағы мен соры егіз. Жары үшін жанын шүберекке түйіп, тағдыр тауқыметін қасқая қарсы алу болмысы нәзік әйелге оңай ма? Жазықсыз жазаға кесілген азаматын 11 рет итжеккенге іздеп бару үшін қандай қайрат керек? Тіпті жандайшаптардан қашып, екі күн бойы ен орманда теректің тасасына тығылып қозғалмастан тұрған сәтінде де ол өміріне лағнет айтпаған шығар? Бар қиындықтан құтқарармын деп ойлаған азаматының сөзіне қарамастан жанын садаға қылғысы келген әйелді қалай құрметтемеуге болады? «Қайран біздің аналар арды ойлаған» дейсің. «Махаббат деген жай желөкпе сезім емес, қуаты тасты үгітіп, теңізді шайқайтын құдіретті күш екен ғой» дейсің. «Өмір сүру деген жан бағу мен мал табудың соңында сандалып жүру емес, мәңгілік мұратыңды тәрк етпеу екен ғой» дейсің. Кішкене сынақтан ғаламдық мәселе жасап алатын өзіңнің осалдығыңа күлкің келеді. Қаламгердің миссия­сы осы болса керек, жазу және жазғанына сендіру.

Махамбет атындағы акаде­миялық қазақ драма театры сах­налаған Жұмагүл Солтие­ва­ның «Әйел тағдыры» мис­тикалық драмасынан осындай ойлардың жетегінде шықтық. Алаштың ардақтысы Мағжан Жұмабаевтың (актер Нұрбек Съезхан) жары Зылиханың (актриса Ғазиза Бисенова) өмі­рін көрсету арқылы сол кез­дегі қа­зақ­тың маңдайалды азамат­тарының зайыптары бастарынан кешкен жайттарға қанық болған сәттегі сезімді сөзбен жеткізу қиын.

– Арманда кеткен арыста­рымыздың артында қалған жар­ларының тағдыры жайлы бұл шығарманың әр қазақ әйеліне қатысы бар деп ойлаймын, – дейді премьераға арнайы келген жазушы-драматург Жұмагүл Солтиева. – Отбасын, бала-ша­ға­сын, ерін жанындай жақсы көріп, бар өмірін соған арнайтын адал, сабырлы қазақ әйеліндей әйел жоқ. Зылиха бетінің қызылы барында басқа бі­реуге тұрмысқа шығып алуы­на да болар ма еді? Бірақ ерін құр­меттеді, бұл – қазақ әйелінің қа­сиеті. Атыраулық әртістердің өнер­леріне тәнтімін. Әсіресе ре­жис­серлік шешімге риза болдым.

Қойылымның режиссері – талантты жас Жанат Телтаев. Әр жұмысына асқан ыж­дағат­тылықпен, жауапкер­шілік­пен кірісетін, көрермен жүрегінен жол табуға бар жанын салатын ре­жиссердің қолтаңбасы өзгелерден ерек. Қоюшы-суретші Темірбек Мұх­таровтың қолынан шыққан декорация да сахнаның сәнін келтірді. Төрт қабырға мен еденге дейін төселген айна мис­тикалық драманың мәнін ашты.

Спектакль бейуақта ұйқы­сынан оянған Зылиханың жан арпалысынан басталады. Түн ішінде төсегінде отырған басқа аруды (Әйгерім Қабдешева) бастапқыда танымай да қалды. Ол – өзі ме, әлде ішкі мені ме? Уақыт керуенін кейінге ше­геріп, бір кездердегі өзіңмен өзің тілдескенде қандай әсерде болар едің? Адамзатқа сондай мүмкіндік берілсе, не өзгерер еді? Мүмкін бәрі, мүмкін еш­теңе...

Сеніп жүрген көршісі сатып жібергенде, Зылиха мен Мағжанның күллі адамға деген сенімі де күйреп кетті ме, кім бі­леді? Жанашырлық танытып, алдағы қауіпті ескерте келген тер­геушінің (Бекет Зинуллин) сөзін сөз деп есептемеді. Ақыры ұлт­­тың ұлы ақыны ұсталып кете бар­­ды. Тек оның ақ адал жары ғана қол­­жаз­баларын бі­ресе жастыққа, бі­ресе төсекке, біресе ауладағы қуыс­қа тығып жүріп жинады, бүгінге жет­кізді. Өмірінің соңына дейін әде­­би мұрасының шырақшысы бол­ды. Мұндай қайсарлық қазақ әйе­­лінің ғана қолынан келсе керек-ті!

Спектакльді тамашалаған облыс әкімінің орынбасары Нұр­сәуле Сайлауова, қоғам қай­раткері Оразкүл Асанғазы жы­лы лебіздерін білдірді. Бұл мис­тикалық драманы алғаш рет рес­публикалық корей театры сахналап, халықаралық фестивальдың бас жүлдесін жеңіп алған. Атыраулық әртістер де осал емес, шеберліктері премьерадан-ақ көрінді. «Әйел тағдыры» театрға келген әлі талай көрерменнің жанына азық болып қана қоймай, ойландырары анық. Ал ой бар жерде, өре бар.

Бақытгүл БАБАШ,
«Егемен Қазақстан»

АТЫРАУ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

19.09.2018

Мәжіліс: кинематография туралы заң жобасы I оқылымда мақұлданды

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер «Қалта ұрлықтарынан сақ болыңыздар!» атты жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Роботтар Қызылорда да құрастырылады

19.09.2018

Алқызыл алау Алматы арқылы өтеді

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу