Жазушылар одағының ХV құрылтайы өтті

Кеше Алматыдағы Абай атындағы академиялық Опера және балет театрында қаламгерлер қауымы көптен күткен Қазақстан Жазушылар одағының ХV құрылтайы болып өтті. Еліміздегі ең алғашқы және ең ірі шығармашылық бірлестіктердің бірі де бірегейі болып саналатын Жазушылар одағының құрылтайы Әнұранмен басталып, дәстүр бойынша екі құрылтай аралығында өмірден өткен 131 қаламгерді бір минут үнсіздікпен еске алды.

Егемен Қазақстан
12.03.2018 7490
2

Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Нұрлан Оразалин екі құрылтай аралығындағы атқарылған іс пен шығармашылық үдеріс, жаһандану дәуіріндегі кітаптың маңызына тоқталып, құрылтай жүмысын өткізуге қолдау білдіріп, қаламгерлердің басқосуына жағдай жасаған Президент Әкімшілігіне, Қазақстан Үкіметіне, Мәдениет және спорт министрлігіне, Алматы қаласының әкімдігіне алғыс білдірді.

Баяндамада бәрі де айтылды. Одақ – біреу, ал оның мүшелерінің талап-тілегі – көп. Оны мүмкіндігінше әлсіретуге, мәртебесін төмендетуге, абыройын әдейі аласартқысы келген пиғылдар да бар. Екі адамның арасында айтылған, жария-жасырын қоғам ішінде желдей ескен көптеген күңкіл сөздерге төраға өз әлінше жауап беруге тырысты. Одақтың басынан қандай жағдайлар өтті, қалай жан сақтап, қалай күнелтіп келеді? Одақпен бірге өмір сүріп келе жатқан әдеби басылымдарды өз алдына жеке бақан етіп ұстап отырудың қам-қарекеті мен қиыншылығын көпшілік біле бере ме? Кешегі алыптардың табанының ізі, кеудесінен ақтарылып сой-сөзі қалған киелі қарашаңырақтың кешегі қадір-қасиетін сабылып қанша іздесе де, замана өзгерісінен басындағы бөркі амалсыз бір шекесіне ауған Одақтан ендігі жерде оны іздей берудің мәнісі жоғын төраға қамыға тұрып жеткізді. Одақ кешегідей идеологиялық қуатты құрал емес, құқықтық мемлекетке қадам басып бара жатқан мемлекеттегі ондаған, бәлкім жүздеген қоғамдық ұйымның бірі ғана. Бүгінде Одақта 780 қаламгер, аймақтарда 15 бөлімше, 20-ға тарта жанрлық кеңес жұмыс істейді. «Әдебиет тоқырады» деп ауызды қу шөппен сүрткенімен, ырғағы бұзылса да, ол қозғалысын жоғалтқан жоқ. Қаламгерлерге қайырымдылық жасауға талпынып тұратын мәрт меценаттар қатары соңғы жылдары күрт кемісе де, «Алтын тобылғы», «Дарабоз», «Балауса» сияқты ірі әдеби байқауларға демеушілік жасап отырған кәсіпкерлер әлі де талантты қаламгер мен талапты жасқа қолдауын білдіріп келеді. Н.Оразалин әдебиеттің жылжуына жәрдемші болып отырған осындай жомарт азаматтарға, 22 жыл бойы өзіне сенім білдірген, қолдау көрсеткен үлкен-кіші әріптестеріне рахмет айтты.

Төрағадан соң Одақтың қаржылық мәселесіне тексеру жүргізген аудиторлық комиссия жұмысының қорытындысы бойынша Ырым Кенебай баяндама жасап, Одақтағы жалға берілетін кеңселерден, қаламгерлер демалатын Шығармашылық үйінен түсетін табыс, қызметкерлер жалақысы, әдеби басылымдардың шығыны төңірегінде есеп берді.

Сондай-ақ, Құрылтай барысында әдеби секция жетекшілері Н.Ақыш, Ә.Қайырбеков, С.Балғабаев, А.Ашири қысқаша хабарлама жасап, бүгінгі проза, поэзия, драматургия жанрында жазылған жаңа шығармалар мен авторларды атап өтті. Содан соң Сәбит Досанов, Мұрат Әуезов, Қабдеш Жұмаділов, Мұхтар Шаханов, Бибігүл Иманғазина, Смағұл Елубай секілді белгілі қаламгерлер сөз алып, Одақ жұмысына өз бағаларын берді. Жазушылар одағының жусаннан аласа болып «жуасыған» мінезбен өткізген құрылтайын көрген әзірге ешкім жоқ. Қызылкеңірдек айтыс, талас-тартыс, пікір алауыздығы, көзқарас қайшылығынсыз құрылтай өткен емес. Қаламгерлердің бірі «қанағаттанарлық» деп, бірі «тәубе» деп бағалаған бұл құрылтайда да алтыбақан алауыздықтан арылып, бүлдіруге емес, бірігуге, бір-біріне топырақ шашпауға шақырысып жатты. Мінбеге шыққан ақын-жазушының дені өздерін саналы, салиқалы санап отырған халықтың алдында өрескел, жиіркенішті мінезбен емес, іріліктерін сақтап, тұлғалық тұрпатына таңба түсірмей, ауызбіршілік, ынтымақтық танытып, тарқасайық десті. Шығарып салып жатқан төрағаның иығына шапан жауып, қаламдастарының атынан лебіз білдірген Смағұл Елубай өз атынан үш ұсыныс білдірді. Ең бастысы, «Шенеуніктің барлығы мемлекеттік тілде жұмыс істесін» деген Елбасыны қолдауға, «жаңадан жасақталып жатқан «Алматы қаласының киелі мекені» бағдарламасына Жазушылар одағының ғимараты енгізілсін» және «Жазушылар одағының ғимараты мәңгі бақи жазушылардың меншігіне берілсін» деген ұсыныс жасады. Қаламдастары әріптестерінің бұл ұсынысын қуана қол соғумен құптады.

Құрылтайдың екінші бөлімінің модераторлығын қолға алған жазушы Әлібек Асқаров күн тәртібіндегі Одақтың жаңа құрамы мен төрағаны сайлау 151 қаламгер енген тізім бойынша шешілетінін және солардың дауысымен сайланатынын айтты. Көпшіліктің айтуымен бұл тізім 165-ке дейін ұзартылды.

 Қаламгер деген – қалың қауым. Құрылтайда бірі ащы айтты, бірі тәтті сөйледі. Бір Одақта бас қосқанымен, Олжас Сүлейменов айтқандай, «әр жазушы, әр ақын – өздері бір-бір Одақ». Оны басқару оңай емес. Халықтың рухани қазынасын жасауға атсалысып келе жатқан интеллектуалдық топты – Одақты басқару, уақыттың биік мінберінен сөз алуы тиіс Қазақстанның ақыны мен жазушысының адамзаттың ақыл-ой бәсекесіне қарымды үлес қосып, қанатты да талантты буынның қалыптасуына қамқор бола алатын, ұлттың көшін алға сүйреуге рухани дем беретін қауымды ұйыстыру шығармашылығы мойындалған, әдеби ортада ғана емес, қоғамда да беделі зор тұлғаға тапсырылуы тиіс екені бәріне белгілі шындық. Осы мүдде биік мінбеден қайта-қайта айтылды. Одақтың жаңа төрағасы болып ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Ұлықбек Есдәулет сайланды. Қаламгерлер жаңа төрағаны лайықты деп танып, құп көріп, қабылдады. Жаңа төрағаның орынбасарлары болып, Мереке Құлкенов, Бауыржан Жақып, Бақыт Беделхан, Ақберен Елгезек, бекітілді.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2019

Сыртқы істер министрлігіне жаңа вице-министр тағайындалды

16.01.2019

Елімізде әлеуметтік кәсіпкерліктің дамуына қолдау көрсетеді

16.01.2019

Қазақстандықтар азық-түлікке қанша жұмсайды

16.01.2019

Зәуреш Ақашева: үстел теннисінен Ресей суперлигасы үлкен тәжірибе сыйлады

16.01.2019

Биатлоннан Қазақстан кубогі: екінші жарыс күнінің нәтижесі

16.01.2019

Әзербайжан мен Армения Сыртқы істер министрлері кездесті

16.01.2019

«Татулық» орталығының пайдасын дауласқандар көреді

16.01.2019

Атыраулық кәсіпкерлерді не алаңдатады?

16.01.2019

Соңғы технологиялар темекімен күресте жеңіп шықты

16.01.2019

Салықтық рақымшылықты жүргізуді қарастыратын Заң күшіне енді

16.01.2019

Сақтағанның жұмыртқалары лайкқа зәру емес

16.01.2019

Ресей, Иран, Әзербайжан үшжақты саммитке дайындалып жатыр

16.01.2019

Асқар Мамин Түркістандағы құрылыс жұмыстарымен танысты

16.01.2019

Бақтияр Зайнутдинов «Ростов» сапында алғашқы ойынын өткізді

16.01.2019

ШҚО Риддер қаласында «Көшбасшы болғың келе ме?» атты шара өткізілді

16.01.2019

Алматыда сымбатты ескерткіш орнатылды

16.01.2019

Алматыда аудармашылар мен авторлар кездесті

16.01.2019

Жанкүйерлер «Астана Опера» балет труппасын Нұрсұлтан Назарбаев әуежайында қарсы алды

16.01.2019

Депутат «Астана-Арена» стадионындағы кемшіліктерді атап көрсетті

16.01.2019

Ең белсенді салық төлеуші 126 084 түбіртек жіберген

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ataý men aqaý

Dúken, meıramhana, qonaq úı, shashtaraz, sulýlyq, sán salondary, basqa da túrli nysandardyń ataýy mańdaıshaǵa japsyryla salǵan jáı ǵana jazý emes, ulttyq bolmysymyzdy, ulttyq rýhymyzdy, qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn, tárbıelik máni zor mańyzdy faktor sanalady. Solaı degenmen ókinishke qaraı, bul qurǵyryń túbiri sýyrylmaı qalyp qoıatyn aramshópti qansha otaǵanyńmen qaıta-qaıta qaýlap shyǵa beretini sıaqty áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan túıini kóp túıtkildiń birine aınalyp otyr.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу