Жазушылар одағының ХV құрылтайы өтті

Кеше Алматыдағы Абай атындағы академиялық Опера және балет театрында қаламгерлер қауымы көптен күткен Қазақстан Жазушылар одағының ХV құрылтайы болып өтті. Еліміздегі ең алғашқы және ең ірі шығармашылық бірлестіктердің бірі де бірегейі болып саналатын Жазушылар одағының құрылтайы Әнұранмен басталып, дәстүр бойынша екі құрылтай аралығында өмірден өткен 131 қаламгерді бір минут үнсіздікпен еске алды.

Егемен Қазақстан
12.03.2018 7364
2

Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Нұрлан Оразалин екі құрылтай аралығындағы атқарылған іс пен шығармашылық үдеріс, жаһандану дәуіріндегі кітаптың маңызына тоқталып, құрылтай жүмысын өткізуге қолдау білдіріп, қаламгерлердің басқосуына жағдай жасаған Президент Әкімшілігіне, Қазақстан Үкіметіне, Мәдениет және спорт министрлігіне, Алматы қаласының әкімдігіне алғыс білдірді.

Баяндамада бәрі де айтылды. Одақ – біреу, ал оның мүшелерінің талап-тілегі – көп. Оны мүмкіндігінше әлсіретуге, мәртебесін төмендетуге, абыройын әдейі аласартқысы келген пиғылдар да бар. Екі адамның арасында айтылған, жария-жасырын қоғам ішінде желдей ескен көптеген күңкіл сөздерге төраға өз әлінше жауап беруге тырысты. Одақтың басынан қандай жағдайлар өтті, қалай жан сақтап, қалай күнелтіп келеді? Одақпен бірге өмір сүріп келе жатқан әдеби басылымдарды өз алдына жеке бақан етіп ұстап отырудың қам-қарекеті мен қиыншылығын көпшілік біле бере ме? Кешегі алыптардың табанының ізі, кеудесінен ақтарылып сой-сөзі қалған киелі қарашаңырақтың кешегі қадір-қасиетін сабылып қанша іздесе де, замана өзгерісінен басындағы бөркі амалсыз бір шекесіне ауған Одақтан ендігі жерде оны іздей берудің мәнісі жоғын төраға қамыға тұрып жеткізді. Одақ кешегідей идеологиялық қуатты құрал емес, құқықтық мемлекетке қадам басып бара жатқан мемлекеттегі ондаған, бәлкім жүздеген қоғамдық ұйымның бірі ғана. Бүгінде Одақта 780 қаламгер, аймақтарда 15 бөлімше, 20-ға тарта жанрлық кеңес жұмыс істейді. «Әдебиет тоқырады» деп ауызды қу шөппен сүрткенімен, ырғағы бұзылса да, ол қозғалысын жоғалтқан жоқ. Қаламгерлерге қайырымдылық жасауға талпынып тұратын мәрт меценаттар қатары соңғы жылдары күрт кемісе де, «Алтын тобылғы», «Дарабоз», «Балауса» сияқты ірі әдеби байқауларға демеушілік жасап отырған кәсіпкерлер әлі де талантты қаламгер мен талапты жасқа қолдауын білдіріп келеді. Н.Оразалин әдебиеттің жылжуына жәрдемші болып отырған осындай жомарт азаматтарға, 22 жыл бойы өзіне сенім білдірген, қолдау көрсеткен үлкен-кіші әріптестеріне рахмет айтты.

Төрағадан соң Одақтың қаржылық мәселесіне тексеру жүргізген аудиторлық комиссия жұмысының қорытындысы бойынша Ырым Кенебай баяндама жасап, Одақтағы жалға берілетін кеңселерден, қаламгерлер демалатын Шығармашылық үйінен түсетін табыс, қызметкерлер жалақысы, әдеби басылымдардың шығыны төңірегінде есеп берді.

Сондай-ақ, Құрылтай барысында әдеби секция жетекшілері Н.Ақыш, Ә.Қайырбеков, С.Балғабаев, А.Ашири қысқаша хабарлама жасап, бүгінгі проза, поэзия, драматургия жанрында жазылған жаңа шығармалар мен авторларды атап өтті. Содан соң Сәбит Досанов, Мұрат Әуезов, Қабдеш Жұмаділов, Мұхтар Шаханов, Бибігүл Иманғазина, Смағұл Елубай секілді белгілі қаламгерлер сөз алып, Одақ жұмысына өз бағаларын берді. Жазушылар одағының жусаннан аласа болып «жуасыған» мінезбен өткізген құрылтайын көрген әзірге ешкім жоқ. Қызылкеңірдек айтыс, талас-тартыс, пікір алауыздығы, көзқарас қайшылығынсыз құрылтай өткен емес. Қаламгерлердің бірі «қанағаттанарлық» деп, бірі «тәубе» деп бағалаған бұл құрылтайда да алтыбақан алауыздықтан арылып, бүлдіруге емес, бірігуге, бір-біріне топырақ шашпауға шақырысып жатты. Мінбеге шыққан ақын-жазушының дені өздерін саналы, салиқалы санап отырған халықтың алдында өрескел, жиіркенішті мінезбен емес, іріліктерін сақтап, тұлғалық тұрпатына таңба түсірмей, ауызбіршілік, ынтымақтық танытып, тарқасайық десті. Шығарып салып жатқан төрағаның иығына шапан жауып, қаламдастарының атынан лебіз білдірген Смағұл Елубай өз атынан үш ұсыныс білдірді. Ең бастысы, «Шенеуніктің барлығы мемлекеттік тілде жұмыс істесін» деген Елбасыны қолдауға, «жаңадан жасақталып жатқан «Алматы қаласының киелі мекені» бағдарламасына Жазушылар одағының ғимараты енгізілсін» және «Жазушылар одағының ғимараты мәңгі бақи жазушылардың меншігіне берілсін» деген ұсыныс жасады. Қаламдастары әріптестерінің бұл ұсынысын қуана қол соғумен құптады.

Құрылтайдың екінші бөлімінің модераторлығын қолға алған жазушы Әлібек Асқаров күн тәртібіндегі Одақтың жаңа құрамы мен төрағаны сайлау 151 қаламгер енген тізім бойынша шешілетінін және солардың дауысымен сайланатынын айтты. Көпшіліктің айтуымен бұл тізім 165-ке дейін ұзартылды.

 Қаламгер деген – қалың қауым. Құрылтайда бірі ащы айтты, бірі тәтті сөйледі. Бір Одақта бас қосқанымен, Олжас Сүлейменов айтқандай, «әр жазушы, әр ақын – өздері бір-бір Одақ». Оны басқару оңай емес. Халықтың рухани қазынасын жасауға атсалысып келе жатқан интеллектуалдық топты – Одақты басқару, уақыттың биік мінберінен сөз алуы тиіс Қазақстанның ақыны мен жазушысының адамзаттың ақыл-ой бәсекесіне қарымды үлес қосып, қанатты да талантты буынның қалыптасуына қамқор бола алатын, ұлттың көшін алға сүйреуге рухани дем беретін қауымды ұйыстыру шығармашылығы мойындалған, әдеби ортада ғана емес, қоғамда да беделі зор тұлғаға тапсырылуы тиіс екені бәріне белгілі шындық. Осы мүдде биік мінбеден қайта-қайта айтылды. Одақтың жаңа төрағасы болып ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Ұлықбек Есдәулет сайланды. Қаламгерлер жаңа төрағаны лайықты деп танып, құп көріп, қабылдады. Жаңа төрағаның орынбасарлары болып, Мереке Құлкенов, Бауыржан Жақып, Бақыт Беделхан, Ақберен Елгезек, бекітілді.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асхат Маемиров Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры болып тағайындалды

15.11.2018

Бекзат жаттыққан спортзал

15.11.2018

А. Майтиев тариф қалыптастырудың ашықтығын арттыру шаралары туралы айтып берді

15.11.2018

Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

15.11.2018

Бас прокуратурада бизнес саласындағы проблемалық сұрақтар талқыланды

15.11.2018

Қазақстан мен Швеция ынтымақтастықтың перспективалық бағыттарын анықтады

15.11.2018

Маңғыстау облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының кезекті сессиясы өтті

15.11.2018

Алматыда композитор Әсет Бейсеуовты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Президент Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры Такир Балықбаевты қабылдады

15.11.2018

Жезқазған мен Сәтбаевтың арасында ірі супермаркет салынады

15.11.2018

Елбасы Словакия Республикасының Премьер-Министрі П. Пеллегринимен кездесті

15.11.2018

Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Нұтфолла Шәкеновты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Алматыда Құрманғазының 200 жылдығына арналған дәстүрлі музыка фестивалі аяқталды

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу