Жазушылар одағының ХV құрылтайы өтті

Кеше Алматыдағы Абай атындағы академиялық Опера және балет театрында қаламгерлер қауымы көптен күткен Қазақстан Жазушылар одағының ХV құрылтайы болып өтті. Еліміздегі ең алғашқы және ең ірі шығармашылық бірлестіктердің бірі де бірегейі болып саналатын Жазушылар одағының құрылтайы Әнұранмен басталып, дәстүр бойынша екі құрылтай аралығында өмірден өткен 131 қаламгерді бір минут үнсіздікпен еске алды.

Егемен Қазақстан
12.03.2018 7264
2

Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Нұрлан Оразалин екі құрылтай аралығындағы атқарылған іс пен шығармашылық үдеріс, жаһандану дәуіріндегі кітаптың маңызына тоқталып, құрылтай жүмысын өткізуге қолдау білдіріп, қаламгерлердің басқосуына жағдай жасаған Президент Әкімшілігіне, Қазақстан Үкіметіне, Мәдениет және спорт министрлігіне, Алматы қаласының әкімдігіне алғыс білдірді.

Баяндамада бәрі де айтылды. Одақ – біреу, ал оның мүшелерінің талап-тілегі – көп. Оны мүмкіндігінше әлсіретуге, мәртебесін төмендетуге, абыройын әдейі аласартқысы келген пиғылдар да бар. Екі адамның арасында айтылған, жария-жасырын қоғам ішінде желдей ескен көптеген күңкіл сөздерге төраға өз әлінше жауап беруге тырысты. Одақтың басынан қандай жағдайлар өтті, қалай жан сақтап, қалай күнелтіп келеді? Одақпен бірге өмір сүріп келе жатқан әдеби басылымдарды өз алдына жеке бақан етіп ұстап отырудың қам-қарекеті мен қиыншылығын көпшілік біле бере ме? Кешегі алыптардың табанының ізі, кеудесінен ақтарылып сой-сөзі қалған киелі қарашаңырақтың кешегі қадір-қасиетін сабылып қанша іздесе де, замана өзгерісінен басындағы бөркі амалсыз бір шекесіне ауған Одақтан ендігі жерде оны іздей берудің мәнісі жоғын төраға қамыға тұрып жеткізді. Одақ кешегідей идеологиялық қуатты құрал емес, құқықтық мемлекетке қадам басып бара жатқан мемлекеттегі ондаған, бәлкім жүздеген қоғамдық ұйымның бірі ғана. Бүгінде Одақта 780 қаламгер, аймақтарда 15 бөлімше, 20-ға тарта жанрлық кеңес жұмыс істейді. «Әдебиет тоқырады» деп ауызды қу шөппен сүрткенімен, ырғағы бұзылса да, ол қозғалысын жоғалтқан жоқ. Қаламгерлерге қайырымдылық жасауға талпынып тұратын мәрт меценаттар қатары соңғы жылдары күрт кемісе де, «Алтын тобылғы», «Дарабоз», «Балауса» сияқты ірі әдеби байқауларға демеушілік жасап отырған кәсіпкерлер әлі де талантты қаламгер мен талапты жасқа қолдауын білдіріп келеді. Н.Оразалин әдебиеттің жылжуына жәрдемші болып отырған осындай жомарт азаматтарға, 22 жыл бойы өзіне сенім білдірген, қолдау көрсеткен үлкен-кіші әріптестеріне рахмет айтты.

Төрағадан соң Одақтың қаржылық мәселесіне тексеру жүргізген аудиторлық комиссия жұмысының қорытындысы бойынша Ырым Кенебай баяндама жасап, Одақтағы жалға берілетін кеңселерден, қаламгерлер демалатын Шығармашылық үйінен түсетін табыс, қызметкерлер жалақысы, әдеби басылымдардың шығыны төңірегінде есеп берді.

Сондай-ақ, Құрылтай барысында әдеби секция жетекшілері Н.Ақыш, Ә.Қайырбеков, С.Балғабаев, А.Ашири қысқаша хабарлама жасап, бүгінгі проза, поэзия, драматургия жанрында жазылған жаңа шығармалар мен авторларды атап өтті. Содан соң Сәбит Досанов, Мұрат Әуезов, Қабдеш Жұмаділов, Мұхтар Шаханов, Бибігүл Иманғазина, Смағұл Елубай секілді белгілі қаламгерлер сөз алып, Одақ жұмысына өз бағаларын берді. Жазушылар одағының жусаннан аласа болып «жуасыған» мінезбен өткізген құрылтайын көрген әзірге ешкім жоқ. Қызылкеңірдек айтыс, талас-тартыс, пікір алауыздығы, көзқарас қайшылығынсыз құрылтай өткен емес. Қаламгерлердің бірі «қанағаттанарлық» деп, бірі «тәубе» деп бағалаған бұл құрылтайда да алтыбақан алауыздықтан арылып, бүлдіруге емес, бірігуге, бір-біріне топырақ шашпауға шақырысып жатты. Мінбеге шыққан ақын-жазушының дені өздерін саналы, салиқалы санап отырған халықтың алдында өрескел, жиіркенішті мінезбен емес, іріліктерін сақтап, тұлғалық тұрпатына таңба түсірмей, ауызбіршілік, ынтымақтық танытып, тарқасайық десті. Шығарып салып жатқан төрағаның иығына шапан жауып, қаламдастарының атынан лебіз білдірген Смағұл Елубай өз атынан үш ұсыныс білдірді. Ең бастысы, «Шенеуніктің барлығы мемлекеттік тілде жұмыс істесін» деген Елбасыны қолдауға, «жаңадан жасақталып жатқан «Алматы қаласының киелі мекені» бағдарламасына Жазушылар одағының ғимараты енгізілсін» және «Жазушылар одағының ғимараты мәңгі бақи жазушылардың меншігіне берілсін» деген ұсыныс жасады. Қаламдастары әріптестерінің бұл ұсынысын қуана қол соғумен құптады.

Құрылтайдың екінші бөлімінің модераторлығын қолға алған жазушы Әлібек Асқаров күн тәртібіндегі Одақтың жаңа құрамы мен төрағаны сайлау 151 қаламгер енген тізім бойынша шешілетінін және солардың дауысымен сайланатынын айтты. Көпшіліктің айтуымен бұл тізім 165-ке дейін ұзартылды.

 Қаламгер деген – қалың қауым. Құрылтайда бірі ащы айтты, бірі тәтті сөйледі. Бір Одақта бас қосқанымен, Олжас Сүлейменов айтқандай, «әр жазушы, әр ақын – өздері бір-бір Одақ». Оны басқару оңай емес. Халықтың рухани қазынасын жасауға атсалысып келе жатқан интеллектуалдық топты – Одақты басқару, уақыттың биік мінберінен сөз алуы тиіс Қазақстанның ақыны мен жазушысының адамзаттың ақыл-ой бәсекесіне қарымды үлес қосып, қанатты да талантты буынның қалыптасуына қамқор бола алатын, ұлттың көшін алға сүйреуге рухани дем беретін қауымды ұйыстыру шығармашылығы мойындалған, әдеби ортада ғана емес, қоғамда да беделі зор тұлғаға тапсырылуы тиіс екені бәріне белгілі шындық. Осы мүдде биік мінбеден қайта-қайта айтылды. Одақтың жаңа төрағасы болып ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Ұлықбек Есдәулет сайланды. Қаламгерлер жаңа төрағаны лайықты деп танып, құп көріп, қабылдады. Жаңа төрағаның орынбасарлары болып, Мереке Құлкенов, Бауыржан Жақып, Бақыт Беделхан, Ақберен Елгезек, бекітілді.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.09.2018

Сенат комитетінде діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері туралы заң жобасы қаралды

25.09.2018

Игорь Чжан: Велосипедтің кесірінен жүлде алмадым

25.09.2018

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ QS рейтингінде тағы да алға жылжыды

25.09.2018

142 үміткерге «Болашақ» стипендиясы тағайындалды

25.09.2018

Жақсы өсім - нәтижелі жұмыстың кепілі

25.09.2018

Инвесторлармен ортақ келісімге келді

25.09.2018

«Egemen Qazaqstan» газетінің журналисі марапатталды

25.09.2018

Қазақстан Экономикалық ынтымақтастық ұйымын нығайтуға және реформалауға шақырды

25.09.2018

Қазақстан Нельсон Мандела Бейбітшілік саммитіне қатысты

25.09.2018

Астана тұрғыны 10-қабаттан құлаған баланы тосып алды

25.09.2018

Қ. Қасымов ұялы телефондар ұрлығының жолын кесу шаралары туралы айтып берді

25.09.2018

Назарбаев Университетінде тың жобалар таныстырылды

25.09.2018

Нәубәт Қалиев қайтыс болды

25.09.2018

Үкіметте өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасының жобасы мақұлданды

25.09.2018

АӨК цифрландыру аясында 20 цифрлық және 4000 дамыған ферма құрылады

25.09.2018

Жағажай волейболынан әлем чемпионатының іріктеу турнирі өтеді

25.09.2018

«Барыс» Мәскеуде «Динамоны» ұтты

25.09.2018

Бүгін Бакуде белдескен қос балуанымыз ұтылды

25.09.2018

«Хат қоржын» (25.09.2018)

25.09.2018

Солтүстік Қазақстан полицейлері Тілдер фестивалін өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу