Амал оң болсын, ағайын!

Амал мерекесі – еліміздің Батыс өңірі тұрғындары үшін айрықша маңызға ие. Бұл күн – тірлігі шаруашылықпен байланысқан халық үшін табиғат мейрамы, яғни жер аяғы кеңитін, жер-дүние қайта жасанатын көктемнің мерекесі. 

Егемен Қазақстан
14.03.2018 1117
2

Екіншіден, ақ тілектер ақтарылған ақ пейіл, адал жүректің мейрамы және ағайын-туыс, ауыл-аймақ жұртының арасындағы туыстық қарым-қатынасты нығайтып, бауырмалдық сезімді арттыратын, ренішті ұмытып, жаңа жылмен бірге жаңаша араласа бастауға шақыратын имандылықтың мейрамы. «Бұл күнді батыстықтар «көрісу» деп те атайды. Наурыздың 14-нің ақ таңы атысымен халық жасы үлкендермен, ауылдастарымен, ағайындармен көрісуге шығады. Бұл, әсіресе, маңғыстаулықтар үшін еш жерде заңдастырылмаған міндет, бұлжымайтын халықтық қағида. Көрісіп келген қонақтарды жылы қабылдап, астан ауыз тигізу – үйдегілерге парыз. Ал көрісудің мәні – бір жылдан бір жылға аман-есен жетудің қуанышы, бір-бірін сау-саламат көру бақытының бұйырғанына шүкір ету және алдағы күндерге, келген жаңа жылға жақсы тілектер тілеу. 

Кешегі ұлттық құндылықтарды құрсауда ұстаған қиын кезеңнің өзінде халық жүрегінде сақталып, ел арасында сән-салтанатын, маңыз-мазмұнын жоймаған мереке кейінгі жылдары жаңаша қалыпта, кең сипатта тойлана бастады. 

Жыл сайын Амал мерекесін Қаратаудың ең биік шоқысы саналатын Отпан тауда салынған Адай ата кесенесі басында тойлау дәстүрге айналып келеді. Маңғыстаулықтар үшін Отпан тау – қасиетті, әрі тарихи орын. Қазақ тарихы оқыстан ат ойнатып сау ете түсетін жаугершілік жылдармен өрілген десек, сол қиын кезеңдерде бейқам жатқан ел-жұртты, еңкейген кәрі, еңбектеген баланы, қаракөз қарындасты ел шетіне ентелей енген жаудан сақтау үшін қапы қалмай ертерек қам жасап, азаматтар атқа қонуы үшін «айшылық алыс жерлерден жылдам хабар» беретін биіктік ретінде қастерлі. Бұл белгі – Ұран от. Осы Ұран от арқылы талай қазақтың ауылы шабылудан аман қалды, талай қаракөз атқа өңгерілмей өз елі – өлең төсегінде ерке өсті, қанша бозбала тақыр басына көнтері кепе киіп мәңгүрт болудан сақталды?! 

Алайда, Отпан биігінде жағылар оттың бүгінгі мәні өзге, ол – өткенге тағзым ету, келешектің ке­мелдігін көксеу және оған тілек тілеу, кең-байтақ Қазақ­станды мекен еткен қандастарымызды, сон­дай-ақ барлық ұлтты татулыққа, береке-бірлікке, тұтас­тыққа шақыру мақсатындағы Бірлік оты. Ұлттық ерекшеліктерді сақтап, ұрпақты елжанды, арлы, иман­ды етіп тәрбиелеуге ұйытқы болуды, сондай-ақ хал­қымыздың өзіне ғана тән салт-дәстүрін сақтау және дамытуды, төрт тараптағы қазақ руларын бірік­тіріп, бір мақсатқа жұмылдыруды, «Мәңгілік Ел» болу үшін бір жеңнен қол, бір жағадан бас шыға­рып, қазақ болып тұтасуды көздейді. Бұған дейін Батыс аймақта ғана аталып өтетін ерекше мей­рам – Амалды бүкіл ел көлеміне таратып, күллі қазақ­тың ағайындық ақжарма пейілмен айқара құшақтасып, аңқылдай көрісуіне бастама беруді мақсат еді. Жыл сайын ауқымын кеңейтіп келе жатқан Амал мерекесі биыл да «Отпан тау» тарихи-мәдени кешенінде Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын жүзеге асыру мақсатында және «Қасиетті Қазақстан» арнайы жобасы аясында республикалық деңгейде аталып өтуде. Наурыздың 13-і күні кеште Бірлік оты жағылып, оған зерттеушілер, тарихшылар мен өлкетанушылар, сонымен бірге Мәшһүр Жүсіп кесенесі, Абай-Шәкәрім кесенесі, Қорқыт ата кесенесі, Қожа-Ахмет Ясауи кесенесі, Ұлытау кешені, Ақмешіт кесенесі, Сарайшық кесенесі, Бекет ата кесенесі өкілдері қатысты және еліміздің әр өңірі – Жетісу, Арқа, Батыс, Алтай – Тарбағатай жыр мектебі өкілдері мен «Мен қазақпын» мега жобасы жүлдегерлері қатысып, жиылған жұртшылыққа ән-жыр сыйлады. Шара Амал күні – 14 наурызда жалғасын табуда. Оның аясында «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» арнайы жобасының жалпыұлттық қасиетті нысандар тізіміне енген 15 тарихи-мәдени ескерткіш пен өңірлік қасиетті нысандар тізіміне енген Маңғыстау өңірінің 28 тарихи-мәдени ескерткіші қамтылатын «Отпан тау – рухани дәстүрдің негізі» тақырыбындағы республикалық дөңгелек үстел өтіп, «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» арнайы жобасы аясындағы өңірдің алдағы уақыттағы жұмыс жоспары таныстырылады. Бұл жоба бойынша Бозжыра, Манаты ата, Бекет ата мешітінің маңында визит орталықтарын салу, Шайыр, Сенек, Үштаған селоларында сервистік нүктелер ашу жоспарланып отыр. Сонымен қатар өңірдің киелі жерлерін таныту және дәріптеу үшін бейнероликтер түсіріп және төрт тілде шығатын «Маңғыстау аңыздары» кітабын, «Қазақ мифологиясы» атты тұңғыш энцикло­пе­диялық жинағын, «Туған өлке» сериясымен архивтік мәліметтер жинағын жарыққа шығару жүзеге асуда.

– Амал күні «Отпан» тарихи-мәдени кешенінде «Армысың, Амал!» атты облыс жыршыларының жыр кеші және «Шашу боп жырым шашылсын» атты концерттік бағдарлама ұйымдастырылады. Сондай-ақ облыс қолөнершілерінің көрме-жәрмеңкесі және «Аялы ағаш – саялы» тал отырғызу акциясын өткізуді жоспарлап отырмыз. Екі күндік шарада 50-ден астам киіз үй тігіліп, 200-ден астам өнерпаз өнер көрсетеді, ұлттық спорттық ойындардан жарыстар өтіп, аламан бәйге ұйымдастырылады. Жүлделерге бағалы сыйлықтар мен ақшалай сыйақы беріледі. Жалпы қатысушылар саны 5000 адамды құрайтын бұл шарада қазақ даласының өнері, салт-дәстүрі, ұлттық болмысымызды бейнелейтін қойылымдар қойылып, ән-күйден, жыр-термеден шашу шашылып, қолөнер және түрлі тақырыптағы көрмелер жұртшылыққа таныстырылады, деді Маңғыстау облыстық мәдениет басқармасының басшысы Пәния Сармұрзина Амал мерекесінің ұйымдастырылуы туралы. 
Амал оң болсын, ағайын!

Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

Маңғыстау облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.12.2018

Түркияда еліміздің тәуелсіздік күні мерекесі тойланды

16.12.2018

Тұңғыш Президенттің тариxи-мәдени орталығына Елбасы көлігі қойылды

16.12.2018

Шымкенттіктер «Елбасы жолы. Астана» көркем фильмін тамашалады

16.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Шымкенттің екі ауданында ашық ойын алаңшалары ел игілігіне берілді

16.12.2018

ШҚО-да тұрғындар үшін басын қатерге тіккен мемлекеттік қызметкер «Құрмет» орденін алды

16.12.2018

Өскеменде жер үсті көпірі жұмыс істей бастады

16.12.2018

Жетісу жұрты Тәуелсіздік күні қоныс тойын тойлады

16.12.2018

Семейде «Абай әлемі» кітап сериясының тұсаукесер рәсімі өтті

16.12.2018

Қарағандылықтар Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградалармен марапатталды

16.12.2018

Тәуелсіздік күні қарсаңында Атырауда мемлекеттік марапаттар тапсырылды

16.12.2018

Тарихшылар «Тәуелсіздік – басты құндылық» тақырыбында отырыс өткізді

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанның халық қалаулысы үздік депутат атанды

16.12.2018

Ақтөбеде ақын Фариза Оңғарсынованың құрметіне ескерткіш тақта орнатылды

16.12.2018

Түркістанда Тәуелсіздік күніне орай жас мамандар баспаналы болды

16.12.2018

Оралда тәуелсіздік құрметіне жаңа мектеп пен 180 пәтерлік үй пайдалануға берілді

16.12.2018

Түркістан облысында саябақ, медициналық орталық және жастар сарайы ашылды

16.12.2018

Бүгін - Тәуелсіздік күні

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Тәуелсіздік күніне арналған салтанатты жиын өтті

15.12.2018

«Нұр Отанда» жаңа пікірталас алаңы дүниеге келді

15.12.2018

Ономастика саласындағы оң өзгерістер жалғасын табады - Даниал Ахметов

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу