Хабиба Елебекованың естелік сыры

Журналистік жылдарымыздың бедерінде бұл оқиғаны Қазақ­стан­­ның еңбек сіңірген әртісі Хабиба Елебекова апамыздың ша­ңы­­рағында отырып естіп едім. Кейін журналистикадағы «жиендер» төмендегі оқиғаны сұхбаттан айна-қатесіз, жолма жол үзіп алып, ешбір сілтемесіз талай жерге жариялап жүрді. Өкінішті.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 3985
2

Өнер өлімнен де биік

Өнерге қызмет ету оңай емес... Оның жолына ғұмырын сарп етіп, өмі­рін садаға еткендер қаншама?!

Хабиба апамыздың естелігі бойын­ша 1927 жылы Қазақстанның бір топ өнерпаздары Мәскеудегі Ұлт­тар кеңесінің жиынынан кейін өте­тін концертке шақыртылады. Бұл Мәскеуді дүр сілкіндірген қазақ өне­рі мен әдебиетінің он күндігінен бұ­рын болған шара.

Қали Байжанов, Серке Қожам­құ­лов, Елубай Өмірзақов, Иса Бай­за­қов, Әміре Қашаубаев, Жұмат Ша­нин, Жанбике Шанина, Қалибек Қуа­нышбаев, Хабиба Елебекованың ту­ған апасы Дәмила Оңғарбаева, Ғаббас Айтбаев сынды өнер адамдары Мәскеуге кетіп бара жатқанда мынадай оқиға болады. «Жұмат пен Жанбикенің емізулі баласы бар екен. Сол бала жолай өкпесіне суық тиіп ауырып, пойызда қайтыс болады. Енді не істеу керек? Баланың өлгенін білсе, пойыздан түсіріп тастайды. Ал, түсіріп тастаса, концерттен қаласың. Бұл кеңес өкіметінің ақ дегені алғыс, қара дегені қарғыс болып тұрған заман ғой. Содан не істерлерін білмей, бәрі қатты сасады. Жұмат әйеліне: «Жанбике, баланың өлгенін ешкімге білдіре көрме. Жылама! Не болса да жетейік», дейді. Екі тәулік бойы Жанбике өлген баланы емізген сияқты болып, құшақтап отырады. Мұншама қасіретті көтеруге қаншама күш керек екендігін бастан өткермек түгілі, жәй елестетіп көрудің өзі қорқынышты.

«Сол кезде Мәскеуде түскен суреттерде Құрманбек пен Елубай жоқ. Пойыздан түсе салысымен ба­ланы қоюға алып кетеді. Кейбір жер­лерде Жұмат Шаниннің суреті жоқ» деген Елебекова естелігін былай жалғастырды: «Өнер адамының өмі­рінің қиындығының өзі осында. Ха­лық үшін еңбек етеді. Халықтың айт­қан аманатын орындау үшін өмір сүреді. Білмейтін адамдар өнер адам­дарының өмірі жеңіл деп есеп­тей­ді ғой. Ойнап-күліп өмір­ле­рін өткізеді деп ойлайды. Ыстығың 40 градус болып көтеріліп тұрғанда алмастыратын адам болмаса, саған сахнаға шығуға тура келеді. Сахнаға шық­қанда жаңағы ауруың қайда кет­ке­нін білмей қаласың. Неге? Ха­лық­тың алдындағы жауапкершілік се­нің ауруыңнан биік. Өнер өлімнен де биік. Іштен шыққан баланың мәй­і-
тін екі күн бойы құшақтатып отыр­ғызып қой­ған да осы. Мысалы, Елубай Өмірзақовтың баласын оң жаққа салып қойып отырғанда Мал­табай де­ген күлдіргі жеңіл рөлді ойнауға ту­ра келгені есімізде. Жүсіпбек Еле­бе­ковтің, яғни біздің Ардақ деген баламызды жерлеп келген күні оған да концертке шығуға тура келген. Міне, өнер адамының тағдыры осындай».

 

Азалы күйде сахнаға шықты

Өнер адамының міндеті сахна киесіне адалдық болса, журналистің де жауапкершілігі жеткілікті. Әр оқиғаны ақиқатынан ажыратпай, оқырманға жедел жеткізу парызың. Біраз уақыт бұрын бізге Абай атындағы Қазақ мемлекеттік опера және балет театрының 75 жылдық мерейтойлық сән-салтанатын театр
ғимаратының ішінде қалдырып қоймай, қалың оқырманға насихаттау қажет болды. Керемет кеш ту­ра­лы қанағаттанғандық сезіммен қа­лам тербей отырып, Майра Мұха­мед­қызының мықтылығын жазуға ту­ра келген-ді.

Оның тәңірден берілген талантын жұртқа бөлек баяндаудың қажеті тіпті шамалы. Жұма күні ғана әкесін қа­ра жердің қойнына беріп, қара жа­мылып отырған азалы әнші сенбі кү­ні сахнаға жарқырап шығуға кү­ші жетеді деп театр ұжымы да күт­пеген. Жарты жыл бойы бүкіл ұжым болып дайындалған, ұжым болып күткен дәл осы мерейтойда театрдан өзін көргісі келетін қа­лың көрермені үшін қам көңілін қа­за еткен әнші табынуға сөзсіз тұ­ра­ды. Сильва болып сайраған өнер бұл­бұлы осыдан кейін сахнадан кө­рінбеді. Жауапкершілік дегенді тү­сін­бейтіндер, Майраның жанкешті ең­бек­қорлығын «өлермендік» деп өзеу­рейтіндер, талантымен келген табыстарын «пысықтық» деп баға­лай­тындар бір уақиғаға да өзге қы­рынан қарауы да әбден кәдік.

 

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

  АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу